Xây dựng văn hóa tiết kiệm

Xây dựng văn hóa tiết kiệm

Nếu như trước đây, tiết kiệm năng lượng thường được nhìn nhận như một giải pháp kỹ thuật hoặc một khẩu hiệu mang tính vận động, thì nay, với tinh thần của Kết luận 14, tiết kiệm phải trở thành một hành vi có ý thức, được duy trì thường xuyên, liên tục, từ mỗi cá nhân đến từng doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức.

Thực tế cho thấy, dư địa tiết kiệm năng lượng ở Việt Nam còn rất lớn. Từ những hành vi rất nhỏ trong sinh hoạt như tắt thiết bị điện khi không sử dụng, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý, cho đến những quyết định lớn hơn trong sản xuất như tối ưu quy trình, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, tất cả đều có thể tạo ra những tác động đáng kể nếu được thực hiện đồng bộ.

Đối với người dân, văn hóa tiết kiệm cần bắt đầu từ nhận thức rằng năng lượng không phải là nguồn tài nguyên vô hạn. Mỗi lít xăng, mỗi kWh điện đều gắn với chi phí sản xuất, vận chuyển, thậm chí là những rủi ro địa chính trị ở phạm vi toàn cầu. Khi hiểu rõ điều đó, việc tiết kiệm không còn là “hy sinh tiện nghi”, mà trở thành một lựa chọn có trách nhiệm với chính mình và xã hội.

Ở góc độ doanh nghiệp, tiết kiệm năng lượng không nên chỉ được nhìn dưới lăng kính cắt giảm chi phí, mà cần được coi là một yếu tố nâng cao năng lực cạnh tranh với việc sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, phát thải thấp hơn sẽ có lợi thế rõ rệt.

Thực tế đã chứng minh, nhiều doanh nghiệp khi đầu tư vào công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng ban đầu có thể phải bỏ ra chi phí lớn, nhưng về dài hạn lại thu được lợi ích kép: Giảm chi phí vận hành và nâng cao hình ảnh thương hiệu.

Tuy nhiên, để biến tiết kiệm thành văn hóa, không thể chỉ trông chờ vào ý thức tự giác. Cần có sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính sách. Trước hết, đó là việc hoàn thiện cơ chế khuyến khích, từ ưu đãi thuế, tín dụng cho các dự án tiết kiệm năng lượng, đến việc xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn bắt buộc đối với những ngành tiêu thụ năng lượng lớn.

Một yếu tố quan trọng khác là vai trò nêu gương của khu vực công. Các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp cần đi đầu trong thực hành tiết kiệm, từ việc sử dụng điện, nước, phương tiện công, đến tổ chức hội họp, sự kiện. Khi khu vực công làm gương, sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội.

Kết luận 14-KL/TW đã chạm đến một vấn đề cốt lõi: An ninh năng lượng không chỉ là câu chuyện của nguồn cung, mà còn là câu chuyện của cách chúng ta sử dụng năng lượng.

Trong bài viết “Chống lãng phí” xuất bản tháng 10.2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu: “Xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong các cơ quan, tổ chức; khuyến khích nhân dân tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tạo thói quen quý trọng tài sản của Nhà nước, công sức của Nhân dân, sự đóng góp của tập thể và công sức của mỗi cá nhân; coi việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ hằng ngày”.

Tiết kiệm năng lượng không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc, cao hơn nữa, đó phải trở thành một chuẩn mực văn hóa, nơi mỗi hành vi nhỏ của người dân, mỗi quyết định của doanh nghiệp đều góp phần tạo nên một nền kinh tế ổn định, một xã hội phát triển bền vững.