Xã hội siêu già Đài Loan 'khát' lao động

Tính đến cuối tháng 12-2025, số người Đài Loan từ 65 tuổi trở lên là 4.673.155 người, chiếm 20% tổng dân số.

Các nhân viên chăm sóc nước ngoài đẩy xe lăn cho người cao tuổi Đài Loan trong bối cảnh dân số già và thiếu hụt lao động - Ảnh: CNA

Số liệu mới nhất do Cơ quan Nội chính Đài Loan công bố tuần qua cho thấy đảo Đài Loan đã chính thức bước vào giai đoạn "xã hội siêu già".

Những con số biết nói

Theo Hãng tin CNA, Liên hợp quốc định nghĩa "xã hội siêu già" là xã hội có ít nhất 20% dân số từ 65 tuổi trở lên. "Xã hội già" là khi tỉ lệ này ở mức 14% trở lên, còn "xã hội đang già hóa" là từ 7% trở lên.

Tổng dân số Đài Loan tính đến tháng 12-2025 là 23.299.132 người, giảm 101.088 người so với cùng kỳ năm 2024, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp dân số giảm.

Tỉ suất sinh tiếp tục ở mức thấp. Trong tháng 12-2025, có tổng cộng 9.027 trẻ sơ sinh chào đời tại Đài Loan, tăng 1.081 trẻ so với tháng 11-2025 nhưng giảm 3.469 trẻ so với tháng 12-2024.

Tính cả năm 2025, Đài Loan ghi nhận 107.812 trẻ sơ sinh, kéo dài xu hướng giảm số trẻ sinh ra sang năm thứ 10 liên tiếp kể từ năm 2016.

Trong khi đó, tháng 12-2025, Đài Loan ghi nhận 200.268 người qua đời, giảm 1.839 người so với cùng kỳ năm 2024.

Dữ liệu mới còn cho thấy đến cuối năm 2025, nhóm dân số từ 14 tuổi trở xuống tại Đài Loan đạt 2.681.890 người, chiếm 11,5% dân số; trong khi nhóm từ 15 đến 64 tuổi có 15.944.087 người, tương đương 68,4%.

Xét theo từng địa phương, thành phố Đài Bắc có số người từ 65 tuổi trở lên cao nhất với mức 24,1%. Có ba trong số 6 thành phố lớn nhất Đài Loan ghi nhận số người cao tuổi vượt 20%, gồm Đài Bắc (24,1%), Cao Hùng (20,7%) và Đài Nam (20,4%).

Các nhà nhân khẩu học chỉ ra phụ nữ Đài Loan ngày càng kết hôn muộn, lựa chọn sinh ít con hoặc quyết định sống độc thân.

Chi phí sinh hoạt tăng cùng với sự thiếu hụt các chính sách hỗ trợ chăm sóc trẻ em cũng khiến nhiều phụ nữ đang đi làm phải trì hoãn kế hoạch làm mẹ.

Giống như nhiều nền kinh tế ở phương Tây, Đài Loan đã trải qua tình trạng giảm tỉ suất sinh kéo dài và tuổi thọ tăng lên, hai yếu tố này kết hợp lại dẫn đến già hóa dân số.

Tuy nhiên do mức sinh giảm rất nhanh trong những thập niên gần đây, tốc độ già hóa đã liên tục tăng. Đài Loan trở thành "xã hội đang già hóa" vào năm 1993, và bước vào giai đoạn "xã hội già" vào

năm 2018.

Giải quyết bài toán lao động

Các nhà phân tích chỉ ra tình trạng già hóa dân số, do mức sinh giảm và tuổi thọ tăng, chỉ có thể được làm chậm lại bằng cách tăng mức sinh.

Nhưng trong một xã hội như Đài Loan, nơi giới trẻ theo đuổi sự tự do và các giá trị cá nhân du nhập từ phương Tây, việc đảo ngược xu hướng sinh thấp dường như khó khăn.

Tình hình còn trở nên nghiêm trọng hơn bởi chi phí ngày càng tăng cho nhà ở, giáo dục, chăm sóc y tế...

Trong 30 năm qua tại Đài Loan, tỉ lệ kết hôn giảm cũng góp phần làm giảm mức sinh. Những người sinh vào giai đoạn từ thập niên 1950 - 1970 có xu hướng coi hôn nhân và sinh con là trách nhiệm và khát vọng.

Trái lại, các thế hệ trẻ thường xem hôn nhân và sinh con là gánh nặng kinh tế và là trở ngại đối với sự nghiệp.

Chìa khóa để phục hồi mức sinh không chỉ phụ thuộc vào các biện pháp khuyến khích tài chính mà còn nằm ở các vấn đề xã hội và nhận thức.

Trong tháng 12-2025, chính quyền Đài Loan đã đề xuất mở rộng quyền tiếp cận các biện pháp hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ độc thân và các cặp đôi nữ đồng giới đã kết hôn, nhằm thúc đẩy tỉ lệ sinh.

Giờ đây Đài Loan chính thức bước vào kỷ nguyên cạnh tranh thu hút lao động giữa các nền kinh tế.

Theo Thời báo Đài Bắc, Hội đồng Phát triển Đài Loan dự báo đến năm 2030 Đài Loan sẽ thiếu 400.000 lao động. Nền kinh tế Đài Loan đang phụ thuộc vào hàng trăm ngàn lao động nhập cư, cùng với hàng chục ngàn người đang làm việc bất hợp pháp. Ở khắp nơi, các doanh nghiệp nhỏ treo biển trước cửa để tuyển nhân công.

Khi dân số Đài Loan già đi, hòn đảo này đang nỗ lực thu hút nhiều lao động nước ngoài trong các ngành như chăm sóc y tế, sản xuất... bằng cách cải thiện điều kiện làm việc và hỗ trợ cuộc sống hàng ngày của họ.

Chẳng hạn thành phố Đào Viên có tỉ lệ lao động nước ngoài cao nhất Đài Loan, gần 130.000 người, chiếm gần 20% tổng số.

Nhiều người làm việc trong ngành sản xuất hoặc xây dựng. Thành phố này đang nỗ lực đánh giá điều kiện sống của những lao động và giúp họ sống hòa thuận với dân địa phương.

Vào cuối năm 2021, Đào Viên đã mở trung tâm đầu tiên ở Đài Loan chuyên hỗ trợ phụ nữ mang thai và các bà mẹ đến từ nước ngoài.

Trong khi đó, chính sách lâu nay cấm khu vực dịch vụ tuyển lao động nước ngoài (được duy trì hơn 30 năm) theo kế hoạch được nới lỏng trong tháng 1-2026, trong đó các ngành lưu trú và vận hành bến cảng thương mại là những lĩnh vực đầu tiên được hưởng lợi.

Trong bối cảnh tỉ suất sinh thấp và xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của các thế hệ trẻ thay đổi, lao động nhập cư đã đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của ngành sản xuất và các dịch vụ chăm sóc tại Đài Loan.