Việt Nam - EU hướng đến tầm vóc mới

Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam, đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi hai bên hướng tới nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đến Hà Nội, bắt đầu thăm chính thức Việt Nam từ ngày 28 đến 29-1, theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường - Ảnh: TTXVN

Ngày 28-1, ông António Costa đến Hà Nội theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường. Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier nhận định đây là thời điểm đặc biệt quan trọng: "Chuyến thăm diễn ra khi hai bên đã xây dựng được mối quan hệ mạnh mẽ trong hơn 35 năm qua. Đây là mối quan hệ rộng lớn và sâu sắc nhất của EU trong khu vực. Trên nền tảng đó, tôi tin rằng hai bên có thể mở ra một kỷ nguyên mới".

3 trụ cột hợp tác

Việc nâng cấp quan hệ không chỉ là biểu tượng cho những thành quả đã đạt được, mà còn khẳng định mong muốn đưa hợp tác phát triển mạnh mẽ hơn với các lĩnh vực mới, thiết thực, mang lại lợi ích cho người dân hai bên.

Việt Nam là nước mà EU có nhiều thỏa thuận song phương nhất tại ASEAN, bao trùm từ thương mại, phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo, quản trị, an ninh đến giao lưu nhân dân. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN và lớn thứ 16 trên toàn cầu.

Ở tầm vóc mới, EU mong muốn thúc đẩy 3 trụ cột chính. Thứ nhất là thương mại. Trong bối cảnh toàn cầu nhiều thách thức, EU tiếp tục mở rộng mạng lưới hiệp định thương mại tự do, gần đây đạt được FTA với Mercosur và Ấn Độ, đồng thời tăng cường hợp tác với ASEAN.

Sau 5 năm thực thi EVFTA, kim ngạch thương mại song phương tăng 40%. Đại sứ Guerrier đánh giá tích cực nhưng cho rằng tiềm năng còn lớn hơn nhiều. Động lực sẽ là lộ trình cắt giảm thuế đến năm 2030, tổ công tác tháo gỡ rào cản phi thuế quan, tăng cường hợp tác đầu tư và các dự án thương mại cụ thể, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hai bên tiếp cận thị trường.

Thứ hai, về chuyển đổi xanh, EU có thể tăng cường hỗ trợ khi Việt Nam đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo, tăng cường an ninh và tự chủ năng lượng.

Thứ ba, về hòa bình và an ninh, EU mong muốn thúc đẩy hợp tác an ninh hàng hải, quản lý khủng hoảng ở Biển Đông và toàn cầu, góp phần ổn định quốc tế, tôn trọng luật pháp quốc tế và thể chế đa phương. Đại sứ Guerrier cũng nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, nguyên liệu thô quan trọng và giao lưu nhân dân.

Hướng đi mới: khoa học công nghệ

Ông Costa là một trong những lãnh đạo quốc tế cấp cao đầu tiên đến thăm sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Sự kiện chính trị này xác lập mục tiêu và tầm nhìn phát triển cho Việt Nam, trong đó xác định động lực tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trả lời Tuổi Trẻ về việc EU hỗ trợ Việt Nam đạt mục tiêu phát triển, Đại sứ Guerrier khẳng định khoa học - công nghệ sẽ là một trong những trọng tâm sắp tới. Hiện Việt Nam đã có khuôn khổ hợp tác với một số nước thành viên EU như Thụy Điển, Estonia và Pháp trong khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế số. Song ông nhấn mạnh, EU mong muốn tăng cường hợp tác ở cấp độ toàn khối.

Ông cho biết trong thời gian tới, hai bên sẽ ký ý định thư tăng cường hợp tác về khoa học - công nghệ, xác định lĩnh vực ưu tiên, thúc đẩy trao đổi nhà nghiên cứu và mở rộng sự tham gia của Việt Nam vào các dự án nghiên cứu châu Âu thông qua Horizon Europe - quỹ đầu tư của EU cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Trong bài viết ngày 27-1 có tựa đề "Hợp tác Việt Nam và khu vực châu Âu trong năm 2025: Vươn lên tầm cao mới", Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhận định khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là hướng đi mới trong quan hệ Việt Nam và châu Âu.

Các thỏa thuận đã ký cho thấy sự hưởng ứng kịp thời và cam kết đồng hành của các đối tác châu Âu trước những đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Nhiều lĩnh vực đang được ưu tiên thúc đẩy mạnh mẽ, trong đó có chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, lượng tử. Đây là những lĩnh vực châu Âu có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu trong quá trình hiện đại hóa nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững.

Bà khẳng định bước vào năm 2026, Việt Nam mong muốn cùng châu Âu nâng cao hiệu quả các lĩnh vực hợp tác truyền thống, mở rộng hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo, tài chính xanh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hàng không vũ trụ.

"Việt Nam xác định các đối tác ở châu Âu là bạn đồng hành trong kỷ nguyên phát triển mới và nỗ lực cùng châu Âu đưa quan hệ hợp tác lên tầm vóc mới ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, hướng tới hai mục tiêu 100 năm và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của nhiệm kỳ đại hội", bà Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh.