Vì 1 triệu đồng đánh mất 20 năm tự do

Chỉ vì ham 1 triệu đồng tiền công, Và Xìa Súa nhận vận chuyển ma túy thuê khi đang đi lấy cỏ, để rồi chưa kịp nhận tiền đã bị bắt giữ, đánh đổi tự do và để lại nỗi trống vắng cho gia đình.

Báo điện tử Tiền Phong Và Xìa Súa thời điểm bị bắt giữ. 1

Cái gật đầu định mệnh

Sinh ra và lớn lên ở vùng biên giới heo hút, cuộc sống của Và Xìa Súa (60 tuổi, trú bản Mường Lống, xã Tri Lễ, tỉnh Nghệ An) gắn chặt với nương rẫy. Không biết chữ, không nói thạo tiếng phổ thông, nhận thức pháp luật hạn chế, thế giới của người đàn ông này chỉ gói gọn trong bản làng nhỏ giữa đại ngàn. Để nuôi vợ con, Súa quanh năm làm rẫy, chăn nuôi gia súc, ngày ngày lên rừng lấy cỏ.

Trưa 22/6/2025, như thường lệ, Súa mang dao, gùi đi lấy cỏ. Trên đường, ông gặp một người đàn ông lạ đi xe máy. Sau vài câu hỏi thăm, người này đề nghị thuê Súa vận chuyển một túi hàng từ bản Mường Lống ra Quốc lộ 16, đoạn qua bản Tam Tiến, xã Mường Quàng. Tiền công được hứa hẹn là 1 triệu đồng – con số không hề nhỏ với một người làm nương rẫy.

Súa thoáng chần chừ rồi hỏi có thể trả trước không. Người đàn ông lạ nói sau khi giao hàng xong sẽ trả đủ. Nghĩ đoạn đường ngắn, lại “tiện thể” đang đi lấy cỏ, Súa gật đầu đồng ý. Người này đưa cho Súa một túi bên trong có 10 gói ma túy, tương đương khoảng 2.000 viên, tổng khối lượng hơn 193 gam. Sau đó, bảo Súa ngồi lên xe để cùng đi giao “hàng”.

Báo điện tử Tiền Phong Và Xìa Súa bị bắt cùng tang vật. 1

Chuyến đi chưa kịp dài thì lực lượng chức năng ra tín hiệu dừng xe kiểm tra. Bất ngờ, người điều khiển xe máy tăng ga bỏ chạy, bỏ lại Súa cùng túi ma túy trên đường. Chỉ trong khoảnh khắc, người đàn ông đi lấy cỏ trở thành bị can trong một vụ án ma túy nghiêm trọng.

Hối hận muộn màng

Phiên tòa xét xử bị cáo Và Xìa Súa về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy” diễn ra vào một ngày đầu năm. Người đàn ông xuất hiện với dáng vẻ lam lũ, nước da sạm nắng, quần áo đã cũ sờn. Đôi bàn tay chai sạn khép chặt trước bụng, ánh mắt lơ ngơ, vừa mệt mỏi vừa lo âu. Cả đời quanh quẩn với nương rẫy, đàn gia súc và những con dốc miền biên giới, có lẽ Súa chưa từng nghĩ sẽ có ngày mình đứng ở nơi này – đối diện bản án nghiêm khắc của pháp luật chỉ vì một lời hứa trả công 1 triệu đồng.

Báo điện tử Tiền Phong Bị cáo Và Xìa Súa tại tòa. 1

Tại phiên tòa, việc kiểm tra lý lịch bị cáo cũng gặp nhiều khó khăn. Súa không nhớ rõ tên tuổi bố mẹ, con cái cũng phải suy nghĩ hồi lâu. Những câu hỏi của Hội đồng xét xử phải thông qua phiên dịch mới đến được với bị cáo. Ban đầu, Súa chối rằng không biết trong túi là ma túy. Nhưng khi chủ tọa hỏi: “Vì sao người ta thuê bị cáo cả triệu đồng chỉ để vận chuyển một quãng đường ngắn?”, Súa im lặng, cúi đầu.

Ít phút sau, qua phiên dịch, bị cáo thừa nhận hành vi như cáo trạng truy tố. Súa trình bày rằng vì tiện đường đi lấy cỏ, thấy đoạn đường ngắn nên nghĩ “chắc không sao”. “Người ta hứa trả công 1 triệu đồng nhưng bị cáo chưa nhận được. Bị cáo hối hận lắm, trong vụ này bị cáo chưa được hưởng lợi gì cả”, lời khai được thuật lại qua người phiên dịch. Bị cáo xin tòa xem xét hoàn cảnh khó khăn, là người dân tộc thiểu số, không biết chữ, nhận thức pháp luật hạn chế để giảm nhẹ hình phạt.

Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa khẳng định, hành vi vận chuyển hơn 193 gam ma túy, tương đương 2.000 viên ma túy tổng hợp, là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến chính sách quản lý của Nhà nước về phòng, chống ma túy. Dù bị cáo khai chưa nhận được tiền công, nhưng việc đồng ý vận chuyển đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Trên cơ sở đó, Viện Kiểm sát đề nghị mức án 20 năm tù.

Khi mức án đề nghị được nêu ra, không khí phòng xử chùng xuống. Ở hàng ghế phía sau, người con trai của bị cáo bất ngờ đứng bật dậy, rồi quỳ sụp xuống nền nhà. Đứa con vừa chắp tay, vừa khóc nấc, cầu xin Hội đồng xét xử “nhẹ tay” với bố mình. Tiếng khóc vang lên, nghẹn ngào, khiến nhiều người dự khán không khỏi chạnh lòng.

Lúc này, Súa lặng người. Đôi mắt đỏ hoe, người đàn ông 60 tuổi cúi gằm mặt, hai vai khẽ run. Trong thời gian tòa nghị án, bị cáo nhiều lần ngoái đầu nhìn xuống phía dưới, nơi vợ con đang ngồi. Qua phiên dịch, Súa lí nhí nói lời xin lỗi. “Bố sai rồi. Nhờ các con chăm sóc mẹ, cố gắng làm ăn, đừng vi phạm pháp luật như bố”, lời dặn dò đứt quãng, nghẹn lại giữa phòng xử.

Bản án nghiêm khắc

Sống ở khu vực biên giới, nơi tội phạm ma túy diễn biến phức tạp, Súa không phải không biết vận chuyển ma túy là trái pháp luật. Nhưng chỉ vì hám lợi trước mắt, vì lời hứa 1 triệu đồng tiền công, người đàn ông ấy đã nhắm mắt làm liều. Một quyết định vội vã, một cái gật đầu tưởng như “tiện đường”, đã đẩy cả cuộc đời sang một ngã rẽ nghiệt ngã.

Xem xét toàn diện vụ án, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Và Xìa Súa 20 năm tù về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy”. Súa đứng lặng, như không còn đủ sức để phản ứng. Ở phía dưới, người thân òa khóc. Có người đưa tay lau vội nước mắt, có người cúi mặt, tránh ánh nhìn của những người xung quanh.

Phiên tòa khép lại, nhưng dư âm còn đọng rất lâu. Sự hối hận của Súa, dù muộn màng, cũng không thể thay đổi được thực tế: chỉ vì 1 triệu đồng chưa kịp nhận, ông đã đánh đổi 20 năm tự do và để lại khoảng trống lớn trong gia đình.

Vụ án thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh ở những vùng biên giới, nơi cái nghèo, cái khó và sự thiếu hiểu biết dễ trở thành mảnh đất cho tội phạm ma túy lợi dụng. Khi cánh cửa phòng xử khép lại, cái giá phải trả không chỉ là những năm tháng trong trại giam, mà còn là nước mắt của những người ở lại.