Ưu đãi cư trú, thuế, lương cho nhân tài công nghệ số

Hiện nay, nhân lực công nghệ số chất lượng cao của Việt Nam sẽ được nhận các ưu đãi chưa từng có. Ảnh: Hải Nguyễn

Đổi mới thể chế để đón nhân tài công nghệ số

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) - đây là một trong những quy định nổi bật của luật mới nhằm tạo đột phá về nguồn nhân lực phục vụ phát triển ngành công nghiệp công nghệ số tại Việt Nam.

Luật quy định rõ, nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao bao gồm người Việt Nam, người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài đáp ứng tiêu chí theo quy định của Chính phủ. Trong đó, người nước ngoài thuộc diện này sẽ được cấp thẻ tạm trú thời hạn 5 năm và có thể gia hạn theo quy định. Vợ hoặc chồng, con dưới 18 tuổi của họ cũng được cấp thẻ tạm trú tương ứng, đồng thời được hỗ trợ thủ tục liên quan đến việc làm và học tập tại Việt Nam.

Đối tượng này cũng được hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật và có thể làm việc tại cơ quan Nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập theo hình thức tiếp nhận có thời hạn, dựa trên sự thống nhất giữa các bên và bảo đảm sự đồng thuận của người được tiếp nhận.

Đáng chú ý, Luật cho phép tiếp nhận vào công chức, viên chức mà không cần thi tuyển đối với người Việt Nam trong doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí nhân lực chất lượng cao, có nguyện vọng chuyển sang làm việc trong cơ quan Nhà nước. Nhóm này cũng được bổ nhiệm vị trí lãnh đạo, quản lý mà không cần đáp ứng yêu cầu về thời gian công tác, quy hoạch hoặc điều kiện khác nếu cơ quan có nhu cầu.

Trường hợp công chức, viên chức đã chuyển sang khu vực doanh nghiệp, nếu đáp ứng tiêu chí và có nguyện vọng quay lại cơ quan Nhà nước, sẽ được ưu tiên tiếp nhận và bố trí công việc phù hợp.

Với nhóm được xác định là nhân tài công nghệ số, bên cạnh ưu đãi về cư trú và thuế, họ sẽ được hưởng cơ chế lương thưởng đặc biệt cạnh tranh với mức quốc tế, được ưu tiên tuyển dụng, bổ nhiệm và sử dụng theo quy định về cán bộ, công chức, viên chức. Họ cũng được hỗ trợ về môi trường làm việc, nhà ở, phương tiện đi lại, nghiên cứu, hợp tác quốc tế và được tôn vinh, khen thưởng theo quy định pháp luật.

Ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh: “Đây là những ưu đãi nổi bật, chưa từng có nhằm giúp Việt Nam xây dựng đội ngũ nhân lực công nghệ số chất lượng cao để thúc đẩy ngành công nghiệp công nghệ số tại Việt Nam”.

Bộ KHCN hiện đang xây dựng các dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành để các quy định trong luật có thể được triển khai ngay từ thời điểm có hiệu lực.

Đặt cược vào nhân tài, tạo bứt phá từ tư duy quản trị mới

Theo Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Mạnh Hùng, mục tiêu đưa Việt Nam từ nước có thu nhập trung bình trở thành quốc gia thu nhập cao chỉ có thể đạt được khi đất nước lựa chọn phát triển dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

“Nhân tài chính là tấm thảm đỏ đầu tiên, là thỏi nam châm mang tính quyết định” - bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo ông Hùng, Việt Nam cần đưa ra những bài toán lớn, có ý nghĩa toàn cầu để thu hút chất xám từ khắp nơi trên thế giới. Người tài sẽ tìm đến không chỉ để đóng góp mà còn vì họ nhìn thấy cơ hội thành công và làm giàu chính đáng tại đây.

Bộ trưởng cho biết, từ năm 2024, ngân sách dành cho phòng thí nghiệm hiện đại sẽ được nâng lên mức tối thiểu 20% tổng ngân sách KHCN hằng năm, tương đương khoảng 10.000 tỉ đồng.

Bên cạnh cơ sở vật chất, cần có cơ chế tài chính đủ hấp dẫn để nhà khoa học yên tâm sáng tạo. Theo quy định tại Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, người tạo ra sản phẩm có thể hưởng ít nhất 30% lợi nhuận từ thương mại hóa. Nếu nghiên cứu do doanh nghiệp đầu tư, nhóm nghiên cứu vẫn được chia từ 10-15% doanh thu.

“Nếu tạo ra sản phẩm có giá trị, nhà khoa học có thể thu về hàng tỉ, thậm chí hàng chục tỉ đồng” - Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định vai trò then chốt của khu vực tư nhân và trường đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trong khi Nhà nước đầu tư khoảng 50.000 tỉ đồng mỗi năm cho KHCN, khu vực DN cần đóng góp gấp 3 lần - tương đương 150.000 tỉ đồng - để đạt mục tiêu 8 tỉ USD đầu tư hằng năm.