TP Hồ Chí Minh: Quyết liệt gỡ nghịch lý 'thừa vốn nhưng không giải ngân được'

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, nếu nguồn vốn đầu tư công được giải ngân hiệu quả hơn, tăng trưởng kinh tế của thành phố sẽ không chỉ dừng lại ở mức hơn 8,03% mà có thể cao hơn.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được phát biểu. (Ảnh: Hữu Duyên/TTXVN)

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ kinh tế-xã hội năm 2026 tổ chức chiều 6/1, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết mặc dù công tác giải ngân đầu tư công năm 2025 đã có những chuyển biến tích cực so với các năm trước, song kết quả đạt được vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Đây là vấn đề đòi hỏi thành phố phải có giải pháp quyết liệt, hiệu quả hơn trong thời gian tới để khắc phục nghịch lý “thừa vốn nhưng không giải ngân được,” tạo đà tăng trưởng cho năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo.

Theo ông Nguyễn Văn Được, theo thông lệ, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đến cuối năm cần đạt gần 100%. Tuy nhiên, thực tế năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh mới chỉ giải ngân khoảng 70%. Đây là một trong những tồn tại kéo dài nhiều năm, đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Ông Nguyễn Văn Được cũng cho rằng dù tiến độ giải ngân đã được cải thiện, song mức đạt được vẫn còn khá xa so với mục tiêu đề ra. Nếu nguồn vốn đầu tư công được giải ngân hiệu quả hơn, tăng trưởng kinh tế của thành phố sẽ không chỉ dừng lại ở mức hơn 8,03%, mà có thể bứt phá cao hơn.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận giải phóng mặt bằng chậm là một trong những nguyên nhân khiến chậm giải ngân đầu tư công. Điều này đòi hỏi thành phố phải tìm giải pháp để giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ thực hiện đầu tư công.

Theo báo cáo của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến cuối năm 2025, giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn thành phố là 89.077 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 74% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao (120.323 tỷ đồng) và đạt tỷ lệ 58% kế hoạch vốn thành phố đã triển khai.

Trên cơ sở tổng hợp cam kết giải ngân của các cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư, Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến đến hết niên độ kế hoạch năm 2025 (tính đến ngày 31/1/2026), giá trị giải ngân vốn đầu tư công của thành phố có thể đạt khoảng 114.393 tỷ đồng, tương đương 95% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao và đạt 74,5% kế hoạch vốn Thành phố triển khai.

Để đạt được mục tiêu này, trong tháng 1/2026, Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh cho biết sẽ tiếp tục rà soát, đôn đốc các dự án có kế hoạch giải ngân lớn trong năm 2025; đồng thời tham mưu Ủy ban Nhân dân thành phố kịp thời chỉ đạo các cơ quan liên quan tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm tiến độ giải ngân theo đúng kế hoạch đề ra và phấn đấu giải ngân đạt 100% tổng số vốn do Thủ tướng Chính phủ giao. Trọng tâm là các dự án lớn, với tổng giá trị giải ngân dự kiến đạt 11.393 tỷ đồng, chiếm khoảng 54,7% tổng số vốn còn lại cần giải ngân của thành phố (20.818 tỷ đồng).

Rút kinh nghiệm từ những hạn chế trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết kế hoạch giải ngân vốn năm 2026 đang được thành phố chủ động đẩy nhanh ngay từ khâu chuẩn bị, nhằm tránh tình trạng chậm trễ như các năm trước.

trong tuần này, các sở, ngành liên quan sẽ hoàn tất các thủ tục cần thiết để trình cấp có thẩm quyền và thực hiện phân bổ vốn, bảo đảm việc triển khai và giải ngân được thực hiện đúng tiến độ, đúng kế hoạch ngay từ đầu năm.

Ủy ban Nhân dân thành phố cũng xác định sẽ tăng cường vai trò điều phối, chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung của các dự án đầu tư công.

Hiện Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh đã tham mưu Ủy ban Nhân dân thành phố phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công năm 2026 cho các cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư. Đây được xem là điều kiện thuận lợi, giúp các đơn vị chủ động xác định kế hoạch giải ngân ngay từ đầu năm; đồng thời hoàn tất việc xây dựng kế hoạch triển khai các nhiệm vụ cụ thể gắn với tiến độ chi tiết, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao trong năm 2026.

Để bảo đảm hoàn thành mục tiêu giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các sở, ban, ngành; các xã, phường, đặc khu và các chủ đầu tư tập trung triển khai đồng bộ một số giải pháp trọng tâm.

Trong đó, nhiệm vụ ưu tiên là khẩn trương phối hợp, hoàn chỉnh các thủ tục cần thiết để phân bổ toàn bộ số vốn dự phòng còn lại, với quy mô 18.400 tỷ đồng, ngay trong quý 1/2026, tạo dư địa và điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công trong cả năm.

Thành phố sẽ tăng cường giám sát, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, theo dõi sát tiến độ giải ngân hằng tháng của từng dự án, bảo đảm các thủ tục đầu tư, tổ chức thi công và giải ngân được thực hiện đúng kế hoạch. Kết quả giải ngân đầu tư công sẽ được gắn với công tác thi đua, đánh giá cán bộ.

Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ được đẩy nhanh nhằm sớm bàn giao mặt bằng thi công. Chính quyền địa phương chủ động phối hợp với hệ thống chính trị tại cơ sở, tăng cường vận động, tạo sự đồng thuận của người dân, qua đó bảo đảm tiến độ triển khai dự án và tạo nền tảng hoàn thành kế hoạch đầu tư công trung hạn của thành phố.

Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu rút ngắn tối thiểu 30% thời gian giải quyết hồ sơ, thủ tục đầu tư; tăng cường hướng dẫn cụ thể, hạn chế tình trạng hồ sơ phải trình, thẩm định nhiều lần gây chậm tiến độ thực hiện và giải ngân dự án.

Việc ứng dụng chuyển đổi số trong giám sát, theo dõi và điều hành giải ngân vốn đầu tư công sẽ được đẩy mạnh, đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường vật liệu xây dựng để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về nguồn cung, giá cả.

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố sẽ tiếp tục hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn liên quan đến cấp phép khai thác vật liệu và các thủ tục đất đai, giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án trọng điểm.

Cùng với đó, thành phố sẽ linh hoạt trong bố trí, điều chỉnh kế hoạch vốn; kiên quyết cắt giảm vốn đối với các dự án chậm tiến độ, kịp thời bổ sung cho các dự án triển khai hiệu quả, tập trung nguồn lực cho các dự án lớn, trọng điểm, có tính lan tỏa, tránh dàn trải nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư công…/.