Thủ tướng: Xây dựng luật, loại bỏ tình trạng cấp trên 'hợp thức hóa' cho cấp dưới

Ngày 23-7, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7-2025.

Thủ tướng Phạm Minh Chính - Ảnh: VGP

Cuộc họp thảo luận, cho ý kiến về xây dựng Luật Lý lịch tư pháp; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống ma túy; Dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (thay thế); Dự án Luật Thương mại điện tử; Dự án Luật Giáo dục đại học (thay thế); Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (thay thế); Dự án Luật Báo chí (thay thế); đề xuất của Chính phủ về chương trình lập pháp năm 2026.

Trả lời "5 sao" và "6 rõ" trong xây dựng luật

Nhấn mạnh một số yêu cầu, quan điểm trong công tác xây dựng luật nói chung, Thủ tướng chỉ đạo cần rà soát kỹ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực phù hợp, nâng cao năng lực thực thi và thiết kế công cụ để kiểm tra, giám sát, chuyển đổi từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"; cương quyết cắt giảm thủ tục hành chính, giảm khâu trung gian, loại bỏ tình trạng cấp trên "hợp thức hóa" cho cấp dưới.

Công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật cần bảo đảm mục tiêu vừa kịp thời về thời gian, tiến độ, vừa nâng cao chất lượng: Bám sát thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo; bảo đảm nguyên tắc pháp lý cao nhất; các công cụ pháp lý phải sát thực tế, tinh thần chiến đấu cao, tính khả thi, tính hiệu quả.

Luật quy định các vấn đề khung, mang tính nguyên tắc, cái gì đã chín đã rõ, được thực tế chứng minh là đúng, thực hiện có hiệu quả, được đa số đồng tình, ủng hộ thì luật hoá, áp dụng vào thực tiễn; những vấn đề còn đang biến động, diễn biến phức tạp thì giao Chính phủ, các bộ, ngành quy định chi tiết, hướng dẫn cụ thể, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội.

Các hồ sơ, dự án luật sửa đổi, bổ sung cần làm rõ "5 sao" gồm: Vì sao lược bỏ, vì sao hoàn thiện, vì sao bổ sung, vì sao cắt bỏ thủ tục, vì sao phân cấp, phân quyền.

Các hồ sơ, dự án luật mới cần bảo đảm "6 rõ". Bao gồm: Rõ về phân cấp, phân quyền, rõ quan điểm, nguyên tắc, rõ việc cắt giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, giảm phiền hà cho người dân, rõ các quan điểm của Đảng phải thể chế hóa, rõ tác động và hiệu quả khi ban hành luật, rõ chính kiến khi còn ý kiến khác nhau. Diễn đạt phải ngắn gọn, rõ ý, dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ đôn đốc, giám sát, kiểm tra, đánh giá.

Thủ tướng chủ trì họp chuyên đề pháp luật - Ảnh: VGP

Lấy ý kiến tham vấn, lắng nghe các bên trong xây dựng luật

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống ma túy, Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm "phòng hơn chống", lấy phòng ngừa là cơ bản, chiến lược, lâu dài; ngăn chặn, đẩy lùi tội phạm ma túy; giảm cầu ma túy.

Với dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (thay thế), cần huy động nguồn lực tư nhân, đẩy mạnh hợp tác công tư trong phát triển các hãng hàng không, sân bay, logistics hàng không, đô thị sân bay…tháo gỡ được các khó khăn, vướng mắc.

Về dự án Luật Thương mại điện tử, cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế để vận dụng sáng tạo vào điều kiện Việt Nam. Thiết kế công cụ để giám sát, kiểm tra, phòng ngừa, xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt phòng, chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, gian lận thuế; đẩy mạnh chuyển đổi số.

Với dự án Luật Giáo dục đại học (thay thế) và dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (thay thế), góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; quản lý hiện đại, các bộ, ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước, kiến tạo phát triển, đẩy mạnh phân cấp phân quyền.