Thống nhất cao trong lựa chọn lập danh sách sơ bộ người ứng cử

Hội nghị hiệp thương lần thứ hai thể hiện sự thống nhất cao trong việc thảo luận, lựa chọn, thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân.

Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ hai. (Nguồn: mattran)

Thay mặt Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy đã ký ban hành báo cáo Kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ hai bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Báo cáo nhận định, Hội nghị hiệp thương lần thứ hai đã diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, đúng thời gian theo quy định; thể hiện sự thống nhất cao trong việc thảo luận, lựa chọn, thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân.

Thể hiện tính dân chủ, rộng rãi trong hiệp thương giới thiệu người ứng cử

Thực hiện Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân, các văn bản hướng dẫn, từ ngày 2/2 đến hết 3/2/2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã tiến hành tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ hai để lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Nhìn chung, Hội nghị hiệp thương lần thứ hai bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI ở cả Trung ương và địa phương và bầu cử đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, đúng thời gian theo quy định; thể hiện sự thống nhất cao trong việc thảo luận, lựa chọn, thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân.

Mặc dù thời gian rất ngắn nhưng công tác phân bổ, hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu đơn vị giới thiệu người ứng cử về cơ bản đảm bảo thời gian, đúng quy trình theo hướng dẫn về công tác bầu cử. Các cơ quan, tổ chức, đơn vị thực hiện đúng các bước giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp, theo sự phân bổ về cơ cấu, thành phần, số lượng. Việc tổ chức lấy ý kiến nhận xét và sự tín nhiệm của cử tri nơi công tác được tiến hành một cách nghiêm túc, đúng quy định.

Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã bám sát các quy định của Luật Bầu cử, các văn bản hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để kịp thời, chủ động triển khai việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp đúng theo quy định của pháp luật.

Việc thỏa thuận lập danh sách sơ bộ người ứng cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân các cấp cơ bản bảo đảm các quy định về cơ cấu kết hợp nữ, trẻ, dân tộc, ngoài Đảng, đồng thời có sự điều chỉnh kịp thời về cơ cấu để bảo đảm phù hợp với tình hình địa phương, đơn vị. Việc giới thiệu người ứng cử về cơ bản đều bảo đảm số dư cần thiết, thể hiện tính dân chủ, rộng rãi trong hiệp thương giới thiệu người ứng cử.

Ngày 2/2/2026, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tiến hành tổ chức Hội nghị Hiệp thương lần thứ hai để thỏa thuận lập danh sách sơ bộ người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Theo Nghị quyết số 1939/NQ-UBTVQH15 ngày 15/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh lần thứ nhất cơ cấu, thành phần, số lượng người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương, địa phương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Các cơ quan cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương đã giới thiệu được 217 đại biểu.

Trên cơ sở tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội, hồ sơ, biên bản giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội của cơ quan, tổ chức, đơn vị gửi đến, ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi công tác đối với người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, Hội nghị đã biểu quyết để lập danh sách sơ bộ người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Kết quả biểu quyết có 71/71 (tỷ lệ 100%) đại biểu tham dự nhất trí lập danh sách sơ bộ người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

1.041 người được đưa vào danh sách sơ bộ

Về cơ cấu người được giới thiệu:

Các cơ quan Đảng: 10 người, tỷ lệ 4,60%;

Cơ quan Chủ tịch nước: 2 người, tỷ lệ 0,92%;

Các cơ quan của Quốc hội (đại biểu Quốc hội chuyên trách ở trung ương): 145 người, tỷ lệ 66,82%;

Chính phủ, cơ quan thuộc Chính phủ: 15 người, tỷ lệ 6,91%;

Bộ Quốc phòng (bao gồm Bộ trưởng, cơ quan Bộ, các quân khu, quân chủng): 14 người, tỷ lệ 6,45%;

Bộ Công an (bao gồm cả Bộ trưởng): 3 người, tỷ lệ 1,38%;

Tòa án nhân dân tối cao: 1 người, tỷ lệ 0,46%;

Viện kiểm sát nhân dân tối cao: 1 người, tỷ lệ 0,46%;

Kiểm toán nhà nước: 1 người, tỷ lệ 0,46%;

MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên: 25 người, tỷ lệ 11,52%.

Trong số 217 người được giới thiệu ứng cử có: Phụ nữ: 51 người (23,5%); dân tộc thiểu số: 21 người (9,68%); tái cử: 138 người (63,59%). Về trình độ: đại học 28 người (12,9%); trên đại học là 189 người (87,09%); dưới đại học: không có.

Người ứng cử trẻ tuổi: 1 người (0,46%);

Người ứng cử là người ngoài Đảng: 5 người (2,30%).

Các địa phương đã lập danh sách sơ bộ được 824 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Về cơ cấu kết hợp trong tổng số 824 người ứng cử do địa phương giới thiệu:

Người ứng cử là phụ nữ: có 420 người, tỷ lệ 50,97%. Các tỉnh, thành phố có tỷ lệ phụ nữ ứng cử cao như: Thái Nguyên, Phú Thọ, Đà Nẵng, Bắc Ninh, Cao Bằng, Hải Phòng, Quảng Ngãi, Thanh Hóa.

Người ứng cử là người dân tộc thiểu số: 208 người (25,24%).

Người ứng cử là người ngoài Đảng: 90 người (10,92%).

Người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi): 227 người, chiếm 27,54%. Một số tỉnh có tỷ lệ người ứng cử là người trẻ tuổi cao như: Đồng Nai, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Thái Nguyên.

Số lượng tái cử: 111 người (22,2%). Một số tỉnh, thành phố có tỷ lệ người tái cử cao như Cần Thơ, Gia Lai, Lai Châu, Tây Ninh.

Về người tự ứng cử: 23 người (2,79%).

Về trình độ: đại học 381 người (46,23%); trên đại học 488 người (59,22%); dưới đại học 21 người (2,54%).

Như vậy, kết thúc hội nghị hiệp thương lần thứ hai, tính chung ở cả Trung ương và địa phương, tổng số người được đưa vào danh sách sơ bộ là 1.041 người (gồm 217 người ở Trung ương, 824 người ở địa phương), đạt tỷ lệ 2,08 người ứng cử/đại biểu được bầu, đảm bảo số dư theo quy định của Luật Bầu cử, đảm bảo đúng định hướng về cơ cấu, thành phần.

Cơ cấu kết hợp chung của cả nước như sau:

Người ứng cử là phụ nữ: 471 người (45,24%);

Người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi): 228 người (21,90%);

Người ứng cử là người dân tộc thiểu số: 229 người (21,99%);

Người ứng cử là người ngoài Đảng: 95 người (9,12%);

Người ứng cử là đại biểu Quốc hội khóa XV tái cử: 145 người (29%);

5.078 người ứng cử đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh

Tổng số đại biểu được bầu theo luật định là: 2.555 người.

Theo báo cáo, tổng số người ứng cử đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh sau Hội nghị hiệp thương lần hai là 5.078 người, giảm 34 người so với dự kiến tại hội nghị hiệp thương lần thứ nhất, đạt tỷ lệ bình quân là 1,98 lần trên số đại biểu được bầu.

Về cơ cấu kết hợp:

Người ứng cử là phụ nữ: 2.359 người, tỷ lệ 46,45%. Một số tỉnh có tỷ lệ cao như Hưng Yên, Ninh Bình, Quảng Ninh, Đắk Lắk, Thái Nguyên.

Người ứng cử là người trẻ tuổi: 1.424 người, tỷ lệ 28,04%. Một số tỉnh có tỷ lệ cao như: Sơn La, Thái Nguyên; Ninh Bình.

Người ứng cử là người ngoài Đảng: 668 người, tỷ lệ 13,15%. Một số tỉnh, thành phố có tỷ lệ khá cao như: Hưng Yên; Thái Nguyên, Tây Ninh; Thanh Hóa.

Người ứng cử là người dân tộc thiểu số: 938 người, tỷ lệ 18,47%. Một số tỉnh có tỷ lệ cao như: Cao Bằng; Lai Châu; Lạng Sơn, Điện Biên.

Người ứng cử là người tái cử: 1.282 người, tỷ lệ 25,2%.

Số người tự ứng cử: 20 người (tỷ lệ 0,39%).

Về trình độ: trên đại học 2.671 người (52,61%); đại học 2.619 người (51,57%); dưới đại học 186 người (3,52%).

75.878 người ứng cử đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp xã

Tổng số đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp xã được bầu theo luật định là: 75.878 người.

Theo báo cáo nhanh của 31/34 tỉnh, tổng số người ứng cử đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh sau Hội nghị hiệp thương lần hai là 136.279 người, đạt tỷ lệ bình quân là 1,79 lần trên số đại biểu được bầu. Trong đó:

Về cơ cấu kết hợp: phụ nữ: 53.493 người, tỷ lệ 39,25%; người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi): 43.161 người, tỷ lệ 31,67%; ngoài Đảng: 18.755 người, tỷ lệ 13,76%; dân tộc thiểu số: 30.357 người, tỷ lệ 22,27%; tôn giáo: 3.542 người, tỷ lệ 2,59%; số lượng đại biểu tái cử: 43.269 người, tỷ lệ 57,02%.Về trình độ: trên đại học: 16.455 người, tỷ lệ 12,07%; đại học: 75.476 người, tỷ lệ 55,38%; dưới đại học: 26.144 người, tỷ lệ 19,18%.Số người tự ứng cử: 145 người, tỷ lệ 0,10%.

Qua tổng hợp báo cáo kết quả hội nghị hiệp thương lần thứ hai, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có một số kiến nghị các cơ quan, tổ chức, đơn vị bám sát tình hình ở địa phương, kịp thời điều chỉnh nhân sự để giới thiệu bảo đảm đủ và đúng cơ cấu, thành phần, số lượng người ứng cử đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp, đặc biệt quan tâm đến cơ cấu về phụ nữ, dân tộc thiểu số, ngoài Đảng, trẻ tuổi...

Các địa phương kịp thời tập hợp số liệu về bầu cử đầy đủ, chính xác, đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tổng hợp số liệu, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

Hội đồng bầu cử Quốc gia điều chỉnh thời gian giữa các lần hiệp thương hợp lý để việc thực hiện các bước quy trình bầu cử thuận lợi hơn ở các kỳ bầu cử tiếp theo./.