Quan hệ Việt Nam-Lào: Tái khẳng định thông điệp chính trị mạnh mẽ

Trong chính sách đối ngoại tổng thể của Việt Nam, quan hệ Việt Nam-Lào có một vị trí không thể thay thế, là mối quan hệ đặc biệt không ai có. Đây chính là tinh thần xuyên suốt chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam (từ ngày 5-6/2).

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith - Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith. (Nguồn: TTXVN)

Chuyến thăm tái khẳng định mạnh mẽ mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược mà hai nước xác lập vào tháng 12/2025.

Tái khẳng định lòng tin chính trị sâu sắc

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh vô cùng đặc biệt, ngay trong những ngày đầu xuân của năm 2026, khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào vừa được tổ chức rất thành công ở mỗi nước. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư Tô Lâm sau khi được tín nhiệm bầu đảm nhiệm lại cương vị Tổng Bí thư với số phiếu tuyệt đối và ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Thongloun Sisoulith vào ngày 26-27/1 vừa qua.

Chuyến thăm cũng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi lần đầu tiên trong lịch sử, 3 đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam cùng sang thăm Lào, với 10 Ủy viên Bộ Chính trị tham gia đoàn, thể hiện sự trọng thị ở cấp cao nhất của Đảng và Nhà nước ta dành cho mối quan hệ Việt-Lào, cũng như tinh thần quyết liệt, khẩn trương của cả hai nước trong việc đưa vào cuộc sống các nội dung hợp tác trên tất cả các kênh. Việc Lãnh đạo cấp cao hai nước thực hiện chuyến thăm ngay trong những ngày đầu của nhiệm kỳ mới mang ý nghĩa định hướng chiến lược rõ nét, tạo xung lực mới cho hai nước để đưa quan hệ đi vào gắn kết chiều sâu, thúc đẩy phát triển và cam kết đồng hành chiến lược lâu dài.

Lòng tin chính trị sâu sắc giữa hai nước Việt Nam-Lào được hình thành, thử thách và bồi đắp qua nhiều giai đoạn lịch sử. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Đông Dương, và sau đó là Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, đã mở ra thời kỳ mới cho quan hệ giữa hai nước. Từ đây, hai nước có chung lý tưởng và sứ mệnh lịch sử: giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của thực dân xâm lược, giành lại độc lập, tự chủ để phát triển. Gần nửa thế kỷ kề vai sát cánh chiến đấu vì độc lập, tự do của mỗi dân tộc đã tạo nên đặc thù rất riêng của quan hệ Việt-Lào. Đó là mối quan hệ hữu nghị truyền thống, tình đoàn kết chân thành, thủy chung, trong sáng, sẵn sàng hi sinh xương máu vì nhau.

Bước vào thời bình, quan hệ đặc biệt Việt-Lào tiếp tục phát triển mạnh mẽ, toàn diện và đạt đến mức độ tin cậy hiếm có. Hai nước luôn nhất quán coi quan hệ với nước kia là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của mình. Sự giúp đỡ, tương trợ lẫn nhau giữa hai nước trên tất cả các lĩnh vực: chính trị - đối ngoại, kinh tế, an ninh, quốc phòng, giáo dục - đào tạo… đã đưa quan hệ giữa hai nước trở thành một hình mẫu trong quan hệ quốc tế.

Có thể khẳng định, mối quan hệ “đặc biệt và bền vững hơn núi sông” Việt-Lào do Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Hoàng thân Souphanouvong đặt nền móng, và được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước không ngừng nỗ lực vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của hai dân tộc.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith hội đàm.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith hội đàm. (Nguồn: TTXVN)

Mở ra giai đoạn phát triển mới cho hợp tác Việt-Lào

Đúng như phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào vào tháng 12/2025: “Một Việt Nam ổn định, phát triển, hội nhập thành công sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của Lào. Ngược lại, một nước Lào ổn định, phát triển, giữ vững bản sắc và độc lập cũng sẽ là chỗ dựa, là đối tác chiến lược đối với Việt Nam”, chuyến thăm lần này tiếp tục khẳng định sự tin tưởng, ủng hộ mạnh mẽ lẫn nhau trong sự nghiệp xây dựng và phát triển của hai nước “vừa là đồng chí, vừa là anh em”, trong đó có việc triển khai các Chiến lược phát triển dài hạn mà Đại hội Đảng của mỗi nước đã đề ra.

Một trong những trọng tâm của chuyến thăm là đề ra định hướng triển khai nội hàm “gắn kết chiến lược” một cách có trọng tâm, trọng điểm và có cơ chế thực hiện rõ ràng. Khuôn khổ mới này trong quan hệ Việt-Lào thể hiện mức độ đan xen chặt chẽ hơn về lợi ích chiến lược, định hướng và quyết tâm đồng hành lâu dài vì sự phát triển bền vững và tự cường của hai dân tộc. Gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào là nền tảng thúc đẩy quan hệ hai nước tiếp tục đi vào chiều sâu và hợp tác toàn diện, thể hiện trên ba khía cạnh là gắn kết song phương, gắn kết tiểu vùng, gắn kết khu vực và quốc tế.

Trong bối cảnh thế giới và cả khu vực châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Đông Nam Á, đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, trong đó tính bất định, khó dự báo là những đặc điểm nổi bật, nội hàm “gắn kết chiến lược” phản ánh mong muốn chung của cả hai nước đưa mức độ đan xen về lợi ích chiến lược lên tầm cao hơn, giúp hai nước phát huy tối đa các tiềm năng và lợi thế trong mối quan hệ này, vì sự phát triển ổn định, bền vững và tự cường của hai nước, hai dân tộc. “Gắn kết chiến lược” còn phản ánh khát vọng của hai nước kết nối chặt chẽ, hội nhập sâu rộng hơn với khu vực và quốc tế, đóng góp nhiều hơn cho các vấn đề quan tâm chung của thế giới.

Trên cơ sở những định hướng lớn mang tầm nhìn dài hạn, trong chuyến thăm lần này, Lãnh đạo cấp cao hai bên cam kết tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình triển khai nghị quyết Đại hội của mỗi Đảng, đồng thời đẩy mạnh gắn kết hai nền kinh tế, triển khai quyết liệt các dự án kết nối giao thông chiến lược, tạo xung lực mới cho đầu tư và phát triển vùng, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 10 tỷ USD trong thời gian tới.

Nhân dịp này, hai bên cũng đã ký kết các văn kiện hợp tác quan trọng giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan hữu quan cũng như giữa các địa phương, tạo nền tảng pháp lý quan trọng nhằm tiếp tục thắt chặt quan hệ hợp tác, tạo khuôn khổ định hướng mới, đưa hợp tác bước sang giai đoạn phát triển sâu hơn, gắn chặt hơn giữa tầm nhìn chính trị và lợi ích phát triển.

Sứ mệnh của giáo dục - đào tạo

Đáng chú ý, trong chuyến thăm lần này, kết nối con người, nhất là thế hệ trẻ của hai nước, là một ưu tiên. Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam với Bộ Giáo dục và Thể thao Lào đã ký Bản ghi nhớ về việc thành lập Trường Đại học Việt Nam tại Lào, Biên bản bàn giao bộ sách dạy tiếng Việt và Bản ghi nhớ hợp tác dạy tiếng Lào tại Việt Nam, theo đó sẽ triển khai dạy thí điểm tiếng Lào tại 9 trường phổ thông thuộc 9 tỉnh biên giới giáp Lào. Điều này cho thấy sự thúc đẩy mạnh mẽ của Chính phủ hai nước trong việc định hướng gắn kết về giáo dục, con người.

Là cái nôi đào tạo nguồn chất lượng cao cho lực lượng đối ngoại của Lào trong hàng thập kỷ qua, Học viện Ngoại giao đã và đang triển khai mạnh mẽ sứ mệnh của giáo dục - đào tạo trong tăng cường gắn kết chiến lược giữa hai nước. Hàng trăm cán bộ Lào được đào tạo tại Học viện Ngoại giao qua các thời kỳ đã và đang nắm giữ các vị trí chủ chốt trong Bộ Ngoại giao Lào, là đóng góp thiết thực trong việc phát triển hơn nữa quan hệ tốt đẹp giữa hai nước, và là cầu nối gắn kết những giá trị lịch sử, hiện tại và tương lai.

Trong thời gian tới, định hướng này của quan hệ mới được xác lập sẽ mang lại cho Học viện Ngoại giao cơ hội rộng mở hơn để tăng cường gắn kết chiến lược giữa hai nước về tư duy và tầm nhìn thông qua việc thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Lào, đồng thời thúc đẩy công tác trao đổi thông tin, nghiên cứu chiến lược giữa hai nước, phối hợp chặt chẽ với các đối tác Lào để chủ động đóng góp vào việc nâng tầm hợp tác Mê Công trong các mạng lưới nghiên cứu của khu vực.

Kỷ nguyên mới mở ra những khát vọng mới cho quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào. Với nền tảng chính trị vững chắc, tầm vóc mới của quan hệ đặc biệt giữa hai nước chắc chắn sẽ đưa hai nước bứt phá trong tốc độ phát triển, hiệu quả và bền vững hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai nước.