Nhiều vấn đề vụ án cựu giám đốc BIDV Tây Sài Gòn chưa được làm rõ

Tòa án cho rằng việc điều tra, truy tố cựu Giám đốc BIDV Tây Sài Gòn và những người liên quan về cáo buộc gây thiệt hại hơn 35 tỷ đồng chưa toàn diện nên cần điều tra bổ sung.

Chiều 4/2, sau hơn một tháng xét xử sơ thẩm lần 2 và nghị án, TAND Khu vực 18 - TP HCM đã tuyên trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ án ông Nguyễn Huy Hùng và Nguyễn Quang Lộc (53 tuổi, cựu phó phòng Trung tâm xử lý nợ BIDV Chi nhánh Tây Sài Gòn) về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Liên quan đến vụ án, cựu bí thư thị xã Bến Cát Nguyễn Hồng Khanh từng bị truy tố xét xử cùng với ông Hùng và Lộc về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, nhưng sau đó được chuyển tội danh sang Vi phạm quy định về quản lý đất đai và được đình chỉ bị can sau quá trình hơn 4 năm điều tra bổ sung.

Cơ quan điều tra và VKS cáo buộc, giai đoạn 2012-2015, ông Hùng và Lộc lợi dụng chức vụ trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ cho BIDV, cố ý làm trái quy định, gây thất thoát khoảng 35,7 tỷ đồng cho BIDV Chi nhánh Tây Sài Gòn.

Cần nhập với vụ án vi phạm quy định về cho vay để giải quyết toàn diện

Tòa án nhận định, hành vi của Nguyễn Huy Hùng và Nguyễn Quang Lộc gắn với việc bán tài sản thế chấp của bà Hồ Thị Hiệp, bà Nguyễn Hiệp Hảo để bảo đảm các khoản vay hơn 72 tỷ đồng của Công ty An Tây và Công ty Gỗ Mỹ Hiệp tại BIDV. Khối tài sản bảo đảm ban đầu được định giá khoảng 80,8 tỷ đồng, nhưng kết quả định giá trong tố tụng xác định giá trị đất tại thời điểm xử lý chỉ còn khoảng 45,8 tỷ đồng.

Từ đó, tòa cho rằng việc xử lý tài sản dựa trên kết quả thẩm định ban đầu có liên quan trực tiếp đến sai phạm trong hoạt động cho vay. Vì thế, để giải quyết toàn diện, triệt để vụ án, cần nhập vụ án này với hành vi vi phạm trong hoạt động cho vay theo quyết định khởi tố vụ án ngày 11/9/2024 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Dương (nay là Công an TP HCM) để làm rõ "có đồng phạm hay không".

Sau hơn 5 năm bị giam, ông Nguyễn Huy Hùng (trái) và ông Nguyễn Quang Lộc được tại ngoại từ tháng 8/2023 đến nay. Ảnh: Hải Duyên

Khoảng trống trách nhiệm hình sự - có hay không phạm tội?

Theo quyết định công nhận thỏa thuận năm 2012 của TAND TP HCM, Công ty An Tây phải trả BIDV Chi nhánh Tây Sài Gòn khoảng 77,7 tỷ đồng, được trả dần 3 tỷ đồng mỗi quý; nếu vi phạm, toàn bộ tài sản thế chấp sẽ bị xử lý thu hồi nợ.

Quá trình xử lý nợ của Công ty An Tây, ông Nguyễn Hồng Khanh nhiều lần mua 180.000 m2 đất của bà Hiệp. Hồ sơ điều tra xác định ông Khanh liên quan hai hành vi trong quá trình xử lý tài sản thế chấp. Thứ nhất, cùng cán bộ ngân hàng thỏa thuận nhận chuyển nhượng đất nhưng để lại một phần tiền cho bà Hiệp, dù biết toàn bộ tiền bán tài sản phải trả ngân hàng; hành vi này từng bị xét xử sơ thẩm năm 2020, sau đó bị hủy án để điều tra lại. Thứ hai, ông Khanh cùng Nguyễn Trung Kiên (người mua lại phần nhà xưởng của bà Hiệp bị bán phát mãi) thỏa thuận phân chia 1.389 m2 đất của bà Hảo (ủy quyền cho bà Hiệp bán thu hồi nợ), làm thủ tục cấp sổ trái quy định để nhập 844,7 m2 vào đất của mình, gây thiệt hại cho bà Hảo khoảng 748 triệu đồng.

Qua nhiều lần điều tra bổ sung từ năm 2022 đến 2025, cơ quan điều tra nhiều lần ra kết luận điều tra bổ sung xác định hành vi của ông Hùng, Lộc và Khanh có yếu tố cấu thành tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; đồng thời một số cán bộ liên quan bị xác định Vi phạm quy định về quản lý đất đai.

Tuy nhiên, đến ngày 14/5/2025 trong bản kết luận điều tra bổ sung lần thứ 5 cơ quan điều xác định: hành vi của ông Hùng, Lộc đã đủ yếu tố cấu thành tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", nhưng lại thay đổi quyết định khởi tố bị can đối với ông Khanh sang tội Vi phạm các quy định về quản lý đất đai và quyết định đình chỉ điều tra, miễn trách nhiệm hình sự đối với bị can là chưa toàn diện, theo HĐXX.

Như vậy, theo tòa, ở hành vi thứ nhất của ông Khanh đã bị khởi tố từ năm 2019, từng bị xét xử sơ thẩm nhưng bị hủy án để điều tra lại, song đến kết luận điều tra bổ sung và cáo trạng năm 2025 lại không được đề nghị xử lý.

"Cơ quan tố tụng chưa làm rõ hành vi đã bị hủy án có còn dấu hiệu tội phạm hay không. Vì vậy cần tiếp tục điều tra, xác minh làm rõ và xác định việc đề nghị xử lý đối với Nguyễn Hồng Khanh về hành vi nói trên", quyết định trả hồ sơ nêu.

Trước đó, quá trình xét xử, các bị cáo Nguyễn Huy Hùng và Nguyễn Quang Lộc kêu oan, bác bỏ toàn bộ nội dung cáo trạng, cho rằng việc truy tố không đúng bản chất vụ việc.

Các bị cáo cho rằng quá trình điều tra có nhiều vi phạm tố tụng, thậm chí bị ép cung nhưng không có điều kiện chứng minh. Họ khẳng định mình chỉ là người làm công ăn lương, không phải công chức và không hưởng lợi cá nhân nên không đủ căn cứ xử lý tội lợi dụng chức vụ.

Ông Hùng cho biết khi nhận nhiệm vụ giám đốc chi nhánh, khoản vay đã thành nợ xấu, ngân hàng đã trích lập dự phòng và khởi kiện khách hàng; việc đồng ý cho bán tài sản thế chấp chỉ là một giải pháp thu hồi nợ phù hợp quy định và điều kiện thị trường thời điểm đó. Bị cáo đề nghị HĐXX xem xét toàn diện, sớm kết thúc vụ án kéo dài nhiều năm, liên tục thay đổi tội danh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và cuộc sống gia đình.

Còn bị cáo Nguyễn Quang Lộc cho rằng qua nhiều lần điều tra, cơ quan tố tụng chỉ thay đổi tội danh mà không làm rõ căn cứ pháp lý; việc để bà Hiệp giữ lại một phần tiền nhằm trả lương công nhân, duy trì hoạt động doanh nghiệp. Ông cũng lập luận giá tài sản theo kết luận định giá bị "nâng khống", không sát thực tế thị trường, dẫn chứng việc phát mãi khu đất tương tự sau đó chỉ đạt giá thấp hơn nhiều.

Ông Khanh cũng cho rằng không thực hiện hành vi sai phạm như cáo buộc của cơ quan điều tra trước đó. Ông mong muốn làm rõ và xác định hành vi mình từng bị cáo buộc trước đó có hay không được đình chỉ điều tra.

Hải Duyên