Phát biểu đề dẫn tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thiết - Thành uỷ viên, Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội - nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này diễn ra trong một bối cảnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 02, ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết đã xác lập tầm nhìn phát triển toàn diện, dài hạn, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ thể chế phát triển Thủ đô theo hướng đột phá, vượt trội, phù hợp với vị trí, vai trò đặc biệt của Hà Nội. Nghị quyết xác định rõ yêu cầu phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định theo không gian phát triển mở, mô hình đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, gắn với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đồng thời đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng thể chế đặc thù, vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định và chịu trách nhiệm toàn diện về phát triển.
Đây là cơ sở chính trị quan trọng, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi Luật Thủ đô theo hướng toàn diện, đồng bộ và có tính đột phá, nhằm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, mục tiêu và định hướng lớn mà Nghị quyết đã đề ra. Thực tiễn phát triển của Hà Nội thời gian qua cho thấy bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ đô đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, như hạ tầng, giao thông, môi trường, quy hoạch và chất lượng sống ngày càng gia tăng, trong khi một số cơ chế, chính sách hiện hành chưa thực sự theo kịp yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt.
Để giải quyết căn cơ các vấn đề này, đồng thời khai mở các không gian phát triển mới, Thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án lớn. Trong đó, sửa đổi Luật Thủ đô được xác định là nhiệm vụ có tính nền tảng, nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.
Bên cạnh đó, hiện thành phố đang xây dựng Quy hoạch chung Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, định hướng phát triển Hà Nội theo tinh thần “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, xanh, thông minh, hội nhập quốc tế sâu rộng.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, yêu cầu đặt ra là phải có một khuôn khổ pháp lý đủ mạnh, đủ linh hoạt, cho phép Hà Nội chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, từ mô hình chính quyền đô thị, cơ chế tài chính - ngân sách, quản lý quy hoạch, đất đai, phát triển hạ tầng, đến thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
"Tại buổi tọa đàm này, chúng tôi mong muốn các đại biểu, chuyên gia thảo luận, làm rõ 5 vấn đề gồm:
Thứ nhất, các cơ chế, chính sách đặc thù trong Dự thảo Luật đã đủ khác biệt, đủ mạnh để tạo đột phá cho phát triển Thủ đô hay chưa.
Thứ hai, việc phân cấp, phân quyền cho Hà Nội cần được thiết kế như thế nào để vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo, vừa bảo đảm kiểm soát quyền lực hiệu quả.
Thứ ba, các giải pháp về huy động nguồn lực, phát triển hạ tầng, bảo vệ môi trường, chỉnh trang đô thị cần được cụ thể hóa ra sao để bảo đảm tính khả thi.
Thứ tư, cơ chế nào để cho phép Hà Nội khai mở các không gian phát triển mới theo định hướng Quy hoạch chung Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Thứ năm, làm thế nào để Luật Thủ đô (sửa đổi) thực sự trở thành công cụ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sống của người dân. Với tinh thần lắng nghe, tiếp thu và hoàn thiện, chúng tôi tin tưởng rằng ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học tại buổi tọa đàm sẽ góp phần làm rõ hơn các nội dung của Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tạo sự thống nhất về nhận thức và đồng thuận trong xã hội, qua đó phục vụ hiệu quả quá trình hoàn thiện và triển khai Luật trong thời gian tới", ông Nguyễn Tiến Thiết nhấn mạnh.
