Gia đình 4 thế hệ gìn giữ nghề làm lồng đèn trung thu truyền thống

Nghề ông bà truyền, con cháu nối

Đến thăm gia đình bà Nguyễn Thị Thanh ở xã Thạnh Lộc (An Giang), ai nấy đều đang làm việc tất bật, không ngơi tay. Không khí rộn ràng của tiếng chẻ tre xen lẫn tiếng nói cười, bao quanh là khung cảnh những chiếc lồng đèn trung thu truyền thống đẹp mắt được treo khắp nhà. Chị Đinh Thị Thúy An - con gái lớn của bà Thanh - nhanh tay đóng gói chuyển hàng đi cho khách để kịp Tết Trung thu đang đến gần.

Trong ngôi nhà nhỏ, bà Thanh cùng chồng là ông Đinh Văn Chiến đang chẻ từng nan tre. Bà Thanh vừa trò chuyện vừa nhanh tay làm tiếp các công đoạn để kịp số lồng đèn giao cho khách.

Bà Thanh kể, nghề này làm từ lâu đời do ông bà tổ tiên truyền lại cho con cháu, cứ thế mà tiếp nối. Nhìn có vẻ đơn giản nhưng để làm được chiếc đèn thành phẩm là cả một kỳ công, nhiều giai đoạn như làm khung, cắt giấy kiếng, dán, viền, trang trí và hoàn thiện sản phẩm.

Đôi tay nhanh thoăn thoắt, điêu luyện, bà Thanh cứ thế hoàn thành hết chiếc đèn này đến chiếc đèn khác mà không phải dừng lại điều chỉnh, đó là cả quá trình làm việc chăm chỉ, lành nghề, tâm huyết với công việc. Mỗi khâu đều đòi hỏi sự khéo léo.

Bà Thanh đã gắn bó với nghề làm lồng đèn 40 năm qua. Ảnh: Nguyên Anh

“Làm nghề này phải siêng năng, kiên trì, chịu tỉ mỉ mới làm được, mỗi thứ nguyên liệu một chút, rồi các công đoạn. Có nhiều người xin thử nhưng làm không được, thành phẩm ra không đều, hoặc bị nhăn, lệch, không đạt yêu cầu chiếc đèn”, bà Thanh nói.

Tỉ mẩn chẻ từng nan tre, ông Chiến chia sẻ: “Tre này phải chọn mua ở tỉnh khác, thường dùng loại có đốt dài, về phải xử lý đem ngâm, đem phơi, có kỹ lưỡng thì mới không mối mọt. Tất cả các khâu đều làm thủ công, cả gia đình chúng tôi cùng nhau làm, mỗi người một việc, cháu bé nhất 4 tuổi cũng say mê và phụ giúp bố mẹ”.

Ông Chiến cho hay, mùa Tết Trung thu gia đình làm khoảng 20.000 chiếc lồng đèn ngôi sao, 2.000 lồng đèn hình những con thú, kiểu dáng khác. Để kịp hoàn thành số lượng lớn như vậy thì sau Tết Nguyên đán gia đình đã bắt tay vào làm, chuẩn bị mọi thứ và cứ thế làm dần lên cho kịp Trung thu.

Giữ nghề, giữ truyền thống

Những chiếc lồng đèn hình ngôi sao, cá, bướm, thỏ… xếp thành từng chồng. Từ lớn đến bé, người chẻ tre, người dán giấy, người vẽ hoa văn, người đóng hàng, mỗi thành viên đảm nhận một công đoạn, tất cả tạo nên nét đẹp lao động hiếm gia đình nào có được.

“Hầu như công việc làm quanh năm, được nghỉ vài tháng thì mình làm hoa vải và những mặt hàng khác. Nói chung quanh năm suốt tháng hầu như cả nhà gắn với nghề làm lồng đèn, đó cũng là nghề chính của gia đình, mình làm kiếm sống nhưng cũng là đam mê, nhiệt huyết gìn giữ truyền thống, văn hóa”, ông Chiến bày tỏ.

Bà Thanh kể quê mình ở gốc Nam Định cũ, nay thuộc tỉnh Ninh Bình. Lúc mới 5 tuổi, bà bắt đầu phụ cha mẹ những việc đơn giản như dán giấy, trang trí lồng đèn đến nay bà có gần 40 năm gắn bó với nghề. Có những lúc cũng thấy mệt, vất vả, nhưng ông bà vẫn kiên trì không bỏ nghề.

Chị Thúy An - con gái bà Thanh - chia sẻ: “Tôi thấy vui với công việc này, vừa là nghề truyền thống của gia đình vừa lưu giữ nét đẹp của Tết Trung thu. Tôi cũng kế thừa và tiếp tục nối nghiệp gia đình làm nghề và cũng sẽ có những sáng tạo thêm để vừa cập nhật những yêu cầu của khách cũng vừa giữ được nét truyền thống của chiếc đèn”.

Mỗi mùa trung thu, gia đình bà Thanh cung cấp khoảng hơn 20.000 chiếc lồng đèn đều làm thủ công. Ảnh: Nguyên Anh

Trên thị trường vô số các loại lồng đèn điện tử nhiều mẫu đa dạng, thế nhưng lồng đèn tre, giấy kiếng vẫn giữ được chất riêng của mình không lẫn với những loại đồ chơi khác. Những chiếc lồng đèn gắn liền với ký ức đẹp của biết bao thế hệ người Việt, không chỉ mang lại niềm vui cho trẻ em mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc. Chính nét truyền thống riêng biệt đó đã thu hút nhiều người tìm mua và cũng là góp công gìn giữ nét đẹp văn hóa lâu đời.