Động đất liên hoàn ở Kon Tum: Các chủ thủy điện nói gì?

TP - Động đất ở Kon Tum vẫn tiếp diễn, chưa có dấu hiệu dừng lại. Xung quanh nghi vấn do thủy điện, phóng viên đã trao đổi với một số chủ thủy điện trên địa bàn.

Dữ liệu của Viện Vật lý địa cầu cho thấy, trong hơn một thế kỷ (từ năm 1903 đến 2020), khu vực này chỉ ghi nhận trên 30 trận động đất, trong đó trận mạnh nhất 3.9 độ. Tuy nhiên, mọi việc thay đổi từ tháng 4/2021, sau khi thủy điện Thượng Kon Tum tích nước, khiến huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, trở thành điểm nóng với hàng trăm trận động đất ghi nhận trong hơn 3 năm qua.

Trận động đất trưa 28/7 với độ lớn 5.0 độ, gây rung chấn mạnh, các tỉnh trong khu vực Tây Nguyên và một số tỉnh miền Trung như Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định đều cảm nhận được rung lắc. Trong thời gian từ 28/7 đến chiều 31/7, gần trăm trận động đất xảy ra ở khu vực này, bao gồm các tiền chấn và dư chấn sau động đất chính.

Theo tìm hiểu của PV, trên địa bàn huyện Kon Plông có tới 6 công trình thủy điện, 125 công trình thủy lợi, 23 đập dâng. Trong đó có 3 công trình thủy điện có hồ chứa: thủy điện Thượng Kon Tum, thủy điện Đăk Đrinh và thủy điện Đăk Re.

Ông Lê Năng - Phó Giám đốc Cty CP Thủy điện Đăk Đrinh cho biết, theo thiết kế hồ Đăk Đrinh chịu được động đất trên 7 độ richter. Ngay sau khi động đất xảy ra, trận mạnh nhất trưa 28/7, đơn vị đã kiểm tra tất cả các vị trí, xác định chưa có gì bất thường, không ảnh hưởng tới an toàn hồ đập công trình. Cùng với đó, thủy điện đã lắp đặt nhiều loại thiết bị quan trắc động đất tại hồ chứa như thiết bị đo áp lực thấm, lưu lượng nước thấm; xây dựng quy trình phòng chống bão lũ, thiên tai và có phương án ứng phó khi xảy ra sự cố.

“Hiện tại, lượng nước trong hồ chỉ đạt 40% dung tích thiết kế. Do đó, nói rằng động đất kích thích nguyên nhân do thủy điện là không phù hợp. Bởi hiện nay động đất dày đặc dù các hồ đang ở mức nước thấp nhất, trong khi thời điểm Tết nước đầy hồ thì không thấy động đất”, ông Năng cho biết.

Theo ông Trần Công Đàm - Giám đốc Nhà máy Thủy điện Thượng Kon Tum, thủy điện được thiết kế chống động đất 7 độ richter. Khi thiết kế công trình thường áp dụng cường độ lớn nhất của động đất tự nhiên để đưa vào thiết kế. “Đến nay đơn vị chưa nhận được bất cứ kết luận gì về nguyên nhân gây ra động đất tại khu vực là do hồ chứa”, ông Đàm nói.

Ông Lê Như Nhất - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Kon Tum thông tin, hiện chưa có kết luận nào về việc hồ chứa nước gây ra động đất tại Kon Tum. Tỉnh Kon Tum đang đề nghị Viện Vật lý địa cầu nghiên cứu, ban hành kết luận cuối cùng. Theo ông Nhất, chưa thể khẳng định hồ nào là nguyên nhân chính gây ra động đất. Phải xác định được đơn vị cụ thể gây ra động đất mới có cơ sở yêu cầu bồi thường, hỗ trợ thiệt hại.

Thấp thỏm ngày đêm

Đã 14 năm sinh sống tại khu tái định cư Đăk Tăng, bà Y Môn (63 tuổi), dần quen với những trận động đất. Tuy nhiên, trận động đất vào ngày 28/7 đã khiến bà một phen “hú hồn”. Bà cho hay, nhà xây dựng gần chục năm nên khi động đất mạnh, một số mảng vữa, gạch ốp bị rơi xuống; dọc tường xuất hiện nhiều vết nứt chân chim. Sau một ngày, gia đình vẫn ra đồng thu hoạch lúa cho đúng vụ.

“14 năm sống chung với động đất quen rồi. Thời điểm xảy ra động đất mạnh làm mọi người “hú hồn” một lúc. Sau động đất, nhà nào có dấu hiệu bị ảnh hưởng, cán bộ xã sẽ xuống kiểm tra, hỗ trợ sửa chữa những hư hỏng, nhắc nhở gia cố nhà. Tôi già rồi, đêm hôm ngủ cứ lo động đất, thấp thỏm giật mình không ngủ nổi”, bà Y Môn nói.

Ông Lê Đức Tín - Phó Chủ tịch UBND huyện Kon Plông thông tin, với độ lớn động đất hiện nay chưa gây ra thiệt hại về người, chỉ một số công trình xây dựng quy mô nhỏ hoặc có thời gian sử dụng tương đối lâu mới xuất hiện vết rạn nứt. Trong đó, một số nhà cửa có vết rạn nứt cũ, nhưng do động đất nên vết rạn nứt dài hơn. Trước mắt, huyện chỉ đạo các ngành chức năng sử dụng nguồn ngân sách dự phòng của huyện, xã để hỗ trợ khắc phục kịp thời những công trình bị hư hại, bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng. Đồng thời, các thành viên ban chỉ đạo phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự huyện, xã xuống từng thôn tuyên truyền, vận động, giải thích. Theo ông Tín, hiện tâm lý người dân đã ổn định trở lại, tiếp tục lao động sản xuất.