Đề xuất quản lý thủy phi cơ như tàu biển

Không còn chỉ là loại hình thí điểm, tàu lặn và thủy phi cơ được đề xuất áp dụng nhiều quy định tương tự tàu biển và phương tiện thủy nội địa, từ đăng kiểm, cứu hộ đến phòng ngừa va chạm, trong dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam.

Báo điện tử Tiền Phong Thủy phi cơ hạ cánh xuống đảo Cô Tô. Ảnh: Thu Báu. 1

Theo dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến, tàu lặn được xác định là tàu thuyền có khả năng hoạt động dưới mặt nước nhưng phụ thuộc vào sự hỗ trợ của phương tiện, thiết bị trên mặt nước hoặc trên bờ. Loại phương tiện này phải thực hiện đăng ký, đăng kiểm và được cấp đầy đủ các loại giấy chứng nhận theo quy định trước khi đưa vào khai thác.

Không chỉ quy định đối với phương tiện, dự thảo còn lần đầu đưa hoạt động khai thác tàu lặn, thủy phi cơ vào nhóm dịch vụ hàng hải và đường thủy nội địa. Đây sẽ là loại hình dịch vụ phục vụ vui chơi giải trí, du lịch và các mục đích khác trong vùng biển, vùng nước nội địa Việt Nam theo quy định của Chính phủ.

Khi đi vào hoạt động, tàu lặn và thủy phi cơ phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ tương tự các loại hình vận tải đường thủy khác. Các quy định liên quan đến phòng ngừa tai nạn đâm va, cứu hộ hàng hải và đường thủy nội địa, đại lý tàu thuyền, hoa tiêu hàng hải và các quy định chuyên ngành khác đều được áp dụng.

Dự thảo cũng giao Chính phủ căn cứ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội để quyết định áp dụng toàn bộ hoặc một số quy định cụ thể của Bộ luật đối với tàu lặn và thủy phi cơ, tạo cơ chế linh hoạt trước sự xuất hiện của các loại hình vận tải, dịch vụ mới.

Bên cạnh đó, cùng với tàu biển, tàu sông, tàu quân sự, tàu công vụ, tàu cá, tàu ngầm, kho chứa nổi, giàn di động và ụ nổi, tàu lặn và thủy phi cơ khi hoạt động trong vùng biển Việt Nam, vùng nước cảng biển hoặc vùng nước thủy nội địa đều phải tuân thủ hệ thống báo hiệu hàng hải, báo hiệu đường thủy nội địa, quy tắc quốc tế phòng ngừa đâm va trên biển và các quy định pháp luật liên quan.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, việc bổ sung quy định đối với hoạt động tàu lặn, thủy phi cơ phục vụ vui chơi giải trí, du lịch và các loại hình dịch vụ đặc thù khác nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn khi các sản phẩm du lịch mới đang từng bước phát triển.

Cơ quan soạn thảo cho biết, dự thảo không quy định cứng toàn bộ điều kiện đối với từng loại hình mà giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm phù hợp với đặc điểm kỹ thuật của từng phương tiện cũng như tạo sự linh hoạt trong quản lý.

Theo cơ quan này, khi xuất hiện các loại hình dịch vụ mới trong tương lai, Chính phủ có thể kịp thời điều chỉnh bằng nghị định mà không phải chờ sửa đổi Bộ luật, qua đó tránh khoảng trống pháp lý và đáp ứng yêu cầu quản lý thực tiễn.

Trên thực tế, hoạt động tàu lặn du lịch đã được triển khai thí điểm tại Việt Nam.

Năm 2020, Thủ tướng chấp thuận về nguyên tắc cho Công ty cổ phần Vinpearl thí điểm dịch vụ tàu lặn tham quan vịnh Nha Trang (Khánh Hòa) nhằm đánh giá thực tiễn để hoàn thiện khung pháp lý. Đến năm 2025, Nghị định 34/2025 đã bổ sung chương riêng về tàu lặn du lịch, quy định phương tiện chỉ được hoạt động tại khu vực được Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam chấp thuận và cơ quan có thẩm quyền giao khu vực biển.