Đề xuất một tên gọi để Hội An 'đủ tầm' khi đối ngoại quốc tế

Chiều 15-1, đoàn công tác UNESCO làm việc với đại diện các phường, xã tại Hội An (TP Đà Nẵng) để trao đổi các giải pháp định vị Hội An trong mạng lưới các thành phố sáng tạo toàn cầu.

Phố cổ Hội An - Ảnh: B.D.

Tại buổi làm việc, nhiều ý kiến cho rằng việc chia tách Hội An thành các phường, xã là chủ trương lớn nhằm phục vụ quản lý hành chính hiệu quả hơn.

Dù vậy cũng nảy sinh một số vấn đề phát sinh ban đầu, đặc biệt là tư cách đối ngoại của Hội An khi bộ máy chính quyền cấp thành phố không còn.

Giữ Hội An qua mọi thay đổi

Ông Nguyễn Đức Bình, Bí thư phường Hội An, cho rằng lâu nay thương hiệu Hội An trong đối ngoại quốc tế rất lớn, cũng nhờ đó mà cộng đồng được hưởng lợi.

Để phù hợp với bối cảnh mới, theo ông Bình, ngay từ 1-7 lãnh đạo các địa phương đã ngồi lại với nhau để phối hợp giữ không gian Hội An, tận dụng mọi nguồn lực và giữ gìn các mối quan hệ quốc tế đã có.

Dù vậy, việc thiếu một tên gọi chung cho Hội An khi ra đối ngoại quốc tế trong khi bộ máy cấp phường cũng được cho là chưa tương xứng, khó bao quát.

Theo Chủ tịch phường Hội An Nguyễn Tấn Cường, các danh hiệu mà Hội An có được với UNESCO lâu nay đều trong tư cách thành phố Hội An làm việc, cam kết với UNESCO; mới nhất là Hội An được công nhận trong mạng lưới các thành phố sáng tạo toàn cầu.

"Chúng tôi quyết tâm thực hiện đầy đủ các cam kết đã ký trước đây với UNESCO nhưng cũng khá khó khăn", ông Cường nói.

Ông Nguyễn Hưng, Bí thư phường Hội An Đông, nêu quan điểm cần tính toán lại cách gọi tên cho phù hợp với bối cảnh hiện nay. Theo ông, có thể cân nhắc các tên gọi như "Đô thị di sản và sáng tạo của UNESCO" chứ không nhất thiết phải dùng từ "thành phố" - dù chỉ là danh nghĩa trong tên gọi.

"Hội An hiện nay dù không còn là thành phố về mặt hành chính, nhưng toàn bộ không gian Hội An vẫn là một đô thị cổ", ông Hưng nói. Ông Hưng cũng nhấn mạnh yếu tố con người, sự đồng thuận của cộng đồng để bảo đảm tính bền vững lâu dài cho Hội An khi làm bất cứ công việc nào.

Bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hoá UNESCO tại Hà Nội, phát biểu tại Hội An chiều 15-1 - Ảnh: B.D.

Tìm tên gọi đủ bao quát khi làm việc với quốc tế

Tại cuộc họp chiều 15-1, bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hoá UNESCO tại Hà Nội, cho biết đã nỗ lực làm việc với Ban Thư ký UNESCO để đơn vị này tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để các danh hiệu của Hội An không bị ảnh hưởng.

Từ kinh nghiệm quốc tế, trong góc độ cá nhân bà Hường gợi ý Hội An nên xây dựng một đề án tăng cường năng lực phối hợp quản lý giữa các phường, trên cơ sở mô hình "thành phố danh nghĩa" đã được áp dụng ở Canada.

"Có thể tên gọi chỉ đơn giản là một 'thành phố danh nghĩa', không phát sinh bộ máy, không tăng kinh phí nhưng sẽ giúp Hội An đối ngoại, để không bị mất đi cơ hội", bà Hường nói và cho biết nỗ lực này hoàn toàn phù hợp với Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam.

Đảo Cù Lao Chàm thuộc vùng đệm Hội An - Ảnh: B.D.

Để giữ thương hiệu và định vị Hội An trong một chủ thể thống nhất, Bí thư phường Hội An Nguyễn Đức Bình chia sẻ lãnh đạo 3 phường, một xã ở Hội An cũng đã thống nhất kiến nghị thành lập "hội đồng vùng".

Theo ý tưởng, hội đồng này sẽ do chủ tịch phường đồng thời là chủ tịch hội đồng vùng điều hành kết nối các địa phương lại.

"Chúng tôi cũng đã nghĩ tới việc cần thiết có một tên gọi đại diện cho Hội An để thống nhất đầu mối khi làm việc với các đối tác quốc tế, nhằm giữ trọn vẹn giá trị và thương hiệu Hội An" - ông Bình nói.

Theo ông Nguyễn Hưng, Bí thư phường Hội An Đông không nhất thiết dùng tên "thành phố" cho Hội An, nếu làm không khéo thì đi ngược lại chủ trương tổ chức chính quyền hiện nay.