Đánh bom 11 cây xăng: Thủ tướng Thái Lan đưa nhận định về thủ phạm

Vụ đánh bom 11 cây xăng tại cực Nam Thái Lan khả năng cao do phe đối lập trong nước hoặc đơn thuần là tranh chấp trong kinh doanh.

Một trong 11 cây xăng bị đánh bom bùng cháy dữ dội rạng sáng 11-1 - Ảnh: BANGKOK POST

Theo báo Thairath, ngày 11-1, Trung tá Yodawut Phuengpak, tư lệnh đơn vị đặc nhiệm Lục quân Hoàng gia Thái Lan tại tỉnh Narathiwat, ký ban hành lệnh giới nghiêm từ 21h00 đến 5h00 sáng hôm sau trên địa bàn toàn tỉnh.

Lệnh giới nghiêm toàn tỉnh

Lệnh giới nghiêm được đưa ra ngay sau khi 11 cây xăng bị đánh bom đồng loạt trên địa bàn ba tỉnh cực Nam Thái Lan, bao gồm ba tỉnh Pattani, Yala và Narathiwat.

Trong thông báo về lệnh giới nghiêm, toàn bộ người dân bị cấm ra đường trong khoảng thời gian trên, trừ trường hợp khẩn cấp và phải xin phép từ các cơ quan quân sự, cảnh sát hoặc cơ quan hành chính địa phương.

Chính quyền cũng tăng cường kiểm tra nghiêm ngặt các cửa khẩu dọc biên giới Thái Lan - Malaysia, kiểm tra mọi loại phương tiện, việc đi lại của người dân và hoạt động buôn bán. Quy định áp dụng với cả công dân Thái Lan và người nước ngoài.

Bên cạnh đó, thông báo cũng trao quyền cho lực lượng quân đội tiến hành các hoạt động chiến thuật, khám xét và duy trì an ninh. Lệnh giới nghiêm có hiệu lực ngay từ ngày 11-1 cho đến khi có lệnh thay đổi.

Theo báo Bangkok Post, các vụ đánh bom cây xăng diễn ra vào khoảng 1h kém rạng sáng 11-1.

Hiện chưa có thông tin chi tiết về con số thương vong hay tình hình bắt giữ các nghi can liên quan đến vụ việc.

Tuy nhiên, Thống đốc tỉnh Narathiwat Boonchauy Homyamyen cho biết các vụ nổ xảy ra gần như đồng thời, do một nhóm đối tượng thực hiện, khiến một cảnh sát ở tỉnh này bị thương.

Bình luận về vụ việc, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết các cơ quan an ninh nước này đánh giá vụ việc do các lực lượng đối lập tại Thái Lan trong khu vực thực hiện.

Tuy nhiên, giới an ninh Thái Lan nhận định mục tiêu vụ việc chỉ là "đánh lấy tiếng", chứ không nhằm mục tiêu leo thang xung đột với chính quyền trung ương Bangkok.

Khả năng tranh chấp kinh tế

Lính cứu hỏa dập tắt đám cháy tại hiện trường một trong các vụ đánh bom - Ảnh: BANGKOK POST

Trao đổi với báo Thairath, Phó giáo sư Ekkarin Tuansiri (khoa Chính trị học, ĐH Songkhla Nakarin, Thái Lan) đồng tình với khả năng các vụ tấn công là do các tổ chức bất đồng với chính quyền thực hiện, nhằm thể hiện năng lực của mình.

"Điều đáng chú ý là vụ tấn công không nhằm mục đích gây thương vong cho người. Không có dân thường hay cán bộ nhà nước nào thiệt mạng. Điều này cho thấy đây có thể là một thông điệp chính trị hơn là khủng bố đẫm máu", ông Ekkarin nhận định.

Ông Ekkarin chỉ ra việc có đến 11 cơ sở bị đánh bom cùng lúc cho thấy thế lực đứng sau các cuộc tấn công có tiềm lực khá mạnh mẽ.

Chuyên gia này cho biết vẫn tồn tại khả năng đây đơn thuần chỉ là một vụ xung đột lợi ích kinh doanh. Ông chỉ ra rằng toàn bộ 11 cây xăng bị tấn công đều thuộc một thương hiệu và không phải quốc doanh.

Điều này mở ra khả năng vụ tấn công thực chất chỉ là tranh chấp giữa các "ông trùm" có ảnh hưởng trong khu vực.

Ông Ekkarin nhận định: "Cần phải điều tra kỹ về chủ sở hữu các trạm xăng này để làm rõ mối liên hệ".

Ba tỉnh cực Nam Thái Lan là nơi có tình hình chính trị bất ổn suốt nhiều năm qua - Ảnh: NIKKEI ASIA

Ba tỉnh Pattani, Yala và Narathiwat ở cực nam Thái Lan từ lâu đã là khu vực bất ổn về chính trị.

Trong lịch sử, khu vực này từng thuộc Vương quốc Patani - một tiểu vương quốc Hồi giáo độc lập khá thịnh vượng từ thế kỷ 14 đến 19, nổi tiếng là trung tâm học tập Hồi giáo của Đông Nam Á.

Quá trình sáp nhập các tỉnh này vào Vương quốc Xiêm diễn ra dần dần từ cuối thế kỷ 18 và trong suốt thế kỷ 19. Đến năm 1909, Anh và Bangkok ký hiệp ước chính thức sáp nhập khu vực này vào Thái Lan hiện đại.

Ngày nay, khoảng 75-80% dân số ở đây là người Malay Hồi giáo, nói tiếng Malay địa phương. Điều này tương phản với phần còn lại của Thái Lan - một đất nước có đến 94% dân số theo Phật giáo.

Phong trào nổi dậy ly khai thời kỳ hiện đại bùng phát tại khu vực này từ năm 2004, do nhiều nhóm vũ trang cầm đầu. Nổi bật trong số đó là nhóm Mặt trận cách mạng dân tộc (BRN) của người Malay Hồi giáo, với khẩu hiệu "Giải phóng đất Hồi giáo Patani".

Trong giai đoạn 2004 - 2012, các cuộc tấn công tại ba tỉnh "cực Nam" này đã khiến gần 5.500 người chết và 9.700 người bị thương.

Chính phủ Thái Lan bắt đầu đàm phán với BRN từ năm 2013 thông qua Malaysia làm trung gian. Các bên đã đạt được thỏa thuận nguyên tắc về "Kế hoạch toàn diện hướng tới hòa bình" vào tháng 2-2024.

Tuy nhiên từ đó đến nay, bạo lực vẫn tiếp diễn.