Đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu, nâng cao khả năng chủ động của nền kinh tế

Xăng E10 dần được người dân TPHCM lựa chọn sử dụng. Ảnh: Ngọc Lê

“Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao khả năng chủ động của nền kinh tế. Tuy nhiên, để quá trình triển khai đạt hiệu quả cao, các cơ quan quản lý cần tiếp tục rà soát, cân đối nguồn ethanol trong nước và nhập khẩu nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường” - TS. Giang Chấn Tây đánh giá.

Một cửa hàng xăng dầu bán từ 4.600 - 4.800 lít xăng E10 mỗi ngày

Xăng E10 hiện nay đã được bán tại nhiều cửa hàng xăng dầu trên địa bàn Hà Nội. Theo ghi nhận của Lao Động, tại cửa hàng xăng dầu PVOIL Nghĩa Tân (đường Hoàng Quốc Việt, phường Nghĩa Đô, Hà Nội) đã lắp đặt bảng thông tin khá lớn giới thiệu, đồng thời nhân viên cây xăng cũng tích cực tư vấn cho khách về công dụng của xăng E10 đối với môi trường.

Bà Vương Thị Kim Thịnh - Cửa hàng trưởng PVOIL Nghĩa Tân - cho biết, lượng bán xăng E10 thời điểm này khá tốt: “Tôi thường hỏi khách hàng có chuyển sang sử dụng xăng E10 hay không thì đa số đều vui vẻ đồng ý, chỉ có 1-2 người từ chối. Nhiều khách hàng cũng chia sẻ, sắp tới cả nước đồng loạt sử dụng xăng E10, nên chủ động trải nghiệm trước để kiểm tra mức độ phù hợp với phương tiện".

Theo bà Kim Thịnh, gần đây, lượng khách đến cửa hàng xăng dầu PVOIL Hoàng Quốc Việt đổ xăng tăng cao, kéo theo sản lượng tiêu thụ cũng tăng. Trung bình mỗi ngày cửa hàng bán từ 4.600 - 4.800 lít, có ngày cao điểm đạt 5.600 lít xăng. Cửa hàng bố trí 4 trụ bơm xăng E10 để phục vụ khách hàng".

Tại cửa hàng kinh doanh xăng dầu số 194 phố Thái Thịnh (Hà Nội), lượng khách ra vào tấp nập, trong đó nhiều người lựa chọn sử dụng xăng E10.

Chị Thùy Trang (Tây Mỗ, Hà Nội) chia sẻ, so với xăng RON95, giá xăng E10 thấp hơn khoảng 2.000 đồng/lít. Theo chị, đây là mức chênh lệch đáng kể, trong giai đoạn giá nhiên liệu biến động, góp phần trực tiếp giúp người dân giảm chi phí năng lượng cho việc đi lại hằng ngày.

Đại diện một cửa hàng xăng dầu tại phường Xuân Hòa, TPHCM cho biết, nguồn cung xăng E10 hiện khá dồi dào, được các doanh nghiệp đầu mối chủ động điều tiết từ sớm nên không xảy ra tình trạng thiếu hàng. Nhiều người lựa chọn do giá thành phù hợp. Anh Đại Minh - tài xế công nghệ cho biết đã chuyển sang sử dụng xăng E10 khoảng 2 tuần nay do giá “mềm” hơn, giúp tiết kiệm chi phí đi lại hàng ngày.

Bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương - nhận định, việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học, trong đó có xăng E10, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Sẵn sàng cho lộ trình cung ứng xăng E10

Theo TS. Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), tổng nhu cầu xăng dầu của Việt Nam hiện khoảng 28 triệu mét khối mỗi năm, trong đó khoảng 11 triệu mét khối thuộc nhóm phương tiện nằm trong chương trình nhiên liệu sinh học. Nếu triển khai đại trà xăng E10, Việt Nam sẽ cần khoảng 1 triệu mét khối ethanol mỗi năm. Việc tăng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học được kỳ vọng góp phần giảm phụ thuộc vào xăng khoáng trong thời gian tới.

Ông Lê Trung Hưng - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) - cho biết, hiện PVOIL đã hoàn tất nâng cấp hệ thống pha chế và tồn trữ tại 13 kho đầu mối trên toàn quốc, bao gồm cải tiến hệ thống bồn chứa, thiết bị pha trộn và cập nhật công nghệ hiện đại đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu pháp lý của xăng E10.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Lọc Hóa dầu Bình Sơn (BSR) đã sẵn sàng sản xuất 60 nghìn tấn Ethanol để phối trộn xăng E10 RON95. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính chủ động của Việt Nam trong bảo đảm an ninh năng lượng. Nhà máy lọc dầu Dung Quất do BSR quản lý với lợi thế hạ tầng pha chế hiện đại và hệ thống bồn bể, đường ống kết nối trực tiếp với nhà máy nhiên liệu sinh học dầu khí Miền Trung (BSR-BF) sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng xăng E10 cho thị trường.

Theo ông Phạm Văn Vượng - Giám đốc Công ty Cổ phần Nhiên liệu Sinh học Dầu khí Miền Trung (BSR - BF), nhà máy nhiên liệu sinh học dầu khí Miền Trung đã chạy thử từ ngày 20.1.2026, đến ngày 6.2.2026 đã cho ra lô sản phẩm ethanol đầu tiên. Trong giai đoạn chạy thử ban đầu, nhà máy sản xuất được khoảng 470 tấn ethanol. Đến ngày 12.2, nhà máy đã xuất 210 tấn ethanol đầu tiên cho BSR để phục vụ phối trộn xăng sinh học E10.

Sau giai đoạn vận hành thử nghiệm, nhà máy tiếp tục rà soát, khắc phục và tối ưu hóa các hạng mục kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Từ ngày 20.3, nhà máy chạy với sản lượng khoảng 60 nghìn tấn Ethanol/năm, phục vụ việc chính thức bán xăng E10 trên toàn quốc từ ngày 1.6 tới đây.

Đối với việc đảm bảo ổn định nguyên liệu đầu vào cho nhà máy, BSR-BF đã ký các với các đối tác cung ứng theo hợp đồng dài hạn, bảo đảm nguồn cung ổn định cho nhà máy. Về tiêu thụ sản phẩm, trước mắt BSR-BF sẽ cung cấp ethanol chủ yếu cho BSR thông qua hệ thống đường ống kết nối trực tiếp vào hệ thống bồn bể của nhà máy lọc dầu Dung Quất. Hiện BSR-BF cũng đã đầu tư hệ thống xuất sản phẩm bằng đường bộ nhằm sẵn sàng cung cấp cho các đối tác và khách hàng khác khi thị trường có nhu cầu.

Ông Hồ Ngọc Linh - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu - Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) - chia sẻ, Petrolimex có 7 điểm kho pha chế sẵn sàng thực hiện pha chế xăng E10 trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, với mạng lưới hơn 2.800 cửa hàng xăng dầu, Tập đoàn đã chủ động xúc rửa bể chứa, chuẩn bị các điều kiện hạ tầng cần thiết và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Trên thực tế, Petrolimex đang phấn đấu đẩy tiến độ triển khai sớm hơn so với lộ trình của Thông tư 50. Tập đoàn xác định nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng sinh học E10 của toàn hệ thống hiện vào khoảng 45.000 - 50.000m3 mỗi tháng.

Đề xuất cơ chế linh hoạt để doanh nghiệp sản xuất, phân phối có lợi nhuận hợp lý

Ông Phạm Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH MTV Nhà Xanh Việt Nam - cho biết, doanh nghiệp hiện đang vận hành nhà máy sản xuất cồn tại tỉnh Đồng Nai với công suất thiết kế khoảng 6.000 - 7.000m3/tháng, phục vụ nhiều mục đích sử dụng khác nhau.

Nguyên liệu sản xuất ethanol của doanh nghiệp hiện chủ yếu đến từ sắn và ngô. Trong đó, sắn được thu mua hoàn toàn trong nước thông qua các thương nhân và doanh nghiệp kinh doanh nông sản thu mua trực tiếp từ nông dân. Đối với ngô, doanh nghiệp sử dụng song song nguồn trong nước và nguồn nhập khẩu từ các thị trường Nam Mỹ như Argentina, Brazil cũng như từ Hoa Kỳ.

Để thúc đẩy ngành nhiên liệu sinh học phát triển bền vững, ông Phạm Văn Tuấn cho rằng, cần có thêm những cơ chế chính sách hỗ trợ. “Nhà nước cần quy hoạch rõ các vùng nguyên liệu trọng điểm trồng ngô và sắn phục vụ cho các nhà máy ethanol, đồng thời đầu tư hạ tầng giao thông và thủy lợi nhằm giảm chi phí logistics và chi phí thu mua” - ông Tuấn nói.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp kiến nghị xem xét miễn hoặc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong khoảng 5 - 10 năm đối với các dự án sản xuất ethanol để khuyến khích đầu tư dài hạn. Đối với thuế nhập khẩu ethanol hiện ở mức 5%, doanh nghiệp mong muốn mức thuế này tiếp tục được duy trì nhằm tạo sự bảo hộ hợp lý cho sản xuất trong nước. Việc xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng sinh học E10 sẽ tạo dư địa về giá, giúp sản phẩm này gia tăng sức cạnh tranh so với xăng khoáng trên thị trường.

Ông Tuấn kiến nghị có cơ chế giá linh hoạt hơn, gắn với giá nguyên liệu đầu vào và giá ethanol quốc tế, để cả doanh nghiệp sản xuất lẫn doanh nghiệp phân phối đều có biên lợi nhuận hợp lý.