Cuộc sống đổi thay sau hành trình rời kênh rạch

Nhiều hộ dân dự án bờ Bắc kênh Đôi đã chuyển về tái định cư tại chung cư Green River (đường Phạm Thế Hiển, phường Bình Đông). Ảnh: Sơn Hà

An cư trong những căn hộ mới

Tại dự án cải tạo bờ Bắc kênh Đôi, hàng trăm hộ dân đã bắt đầu ổn định cuộc sống tại các khu tái định cư. Trong số 689 trường hợp đăng ký, hiện có 243 hộ được bố trí về các chung cư trên đường Phạm Thế Hiển, Ba Đình và Hồ Học Lãm.

Bà Nguyễn Thị Kim Loan (65 tuổi, phường Chánh Hưng) là một trong những người sớm chuyển đến nơi ở mới. Trước đây, gia đình 10 người của bà sống trong căn nhà rộng khoảng 60m² trên đường Nguyễn Duy, được xây dựng hơn 30 năm trước. Dù xuống cấp nghiêm trọng, việc sửa chữa gần như không thể do vướng quy hoạch.

“Khi được thông báo bồi thường 4,3 tỉ đồng, gia đình tôi đồng thuận ngay. Các anh chị em tôi chia nhau một phần để ổn định cuộc sống, riêng tôi chọn mua căn hộ tái định cư để tiện sinh hoạt và đi làm” - bà Loan chia sẻ.

Căn hộ mới của bà tại chung cư trên đường Phạm Thế Hiển rộng hơn 60m², gồm hai phòng ngủ, nằm ngay mặt tiền đường với nhiều tiện ích.

“Giá 2,1 tỉ đồng là hợp lý. Quan trọng nhất là môi trường sống sạch sẽ, an toàn hơn rất nhiều so với trước đây” - bà nói.

Tương tự, tại dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, nhiều hộ dân cũng đã bắt đầu cuộc sống mới. Bà Nguyễn Thị Mai (75 tuổi, phường An Nhơn) không giấu được niềm vui khi nhận căn hộ tái định cư rộng 70m² tại chung cư Khang Gia.

“Trước kia, gia đình tôi sống gần 30 năm trong căn nhà nhỏ, xuống cấp trong hẻm cạnh rạch Xuyên Tâm. Nay có chỗ ở khang trang, yên tĩnh, tôi thấy rất hài lòng” - bà Mai nói. Với hơn 2 tỉ đồng tiền bồi thường, gia đình bà Mai đã mua căn hộ với giá 1,4 tỉ đồng.

Nhiều lựa chọn tái định cư, nhưng chưa đồng bộ

Theo ông Trần Quang Lâm - Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, đối với dự án rạch Xuyên Tâm, hiện có 162 trường hợp tự lo chỗ ở, 275 trường hợp chọn nhà ở xã hội và 642 trường hợp đăng ký nhận nền đất hoặc căn hộ chung cư.

Quỹ nhà tái định cư được phân bổ tại nhiều khu vực như: Chung cư số 4 Phan Chu Trinh; chung cư 3A (Thủ Đức); chung cư Mỹ Kim (Thủ Đức); chung cư R6 (Thủ Đức); cao ốc B Nguyễn Kim; chung cư An Sương (Quận 12); Khu B Chung cư Nguyễn Kim (Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn TNHH MTV); khu dân cư Tân Thuận; khu dân cư Nhật Thành; khu dân cư Bình Hòa; khu dân cư Bình Chiểu; khu tái định cư số 3 - khu Nam Rạch Chiếc…

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều dự án nhà ở tái định cư vẫn chưa hoàn thiện, ảnh hưởng đến tiến độ di dời. Điển hình là dự án nhà ở xã hội tại số 4 Phan Chu Trinh (phường Bình Thạnh) đang được xây dựng với quy mô 864 căn hộ, diện tích từ 40 - 76m², tổng vốn đầu tư hơn 997 tỉ đồng. Dự kiến đến cuối năm 2027, công trình mới hoàn thành.

Trong khi chờ đợi, chính quyền các địa phương như Bình Lợi Trung, Gia Định, Bình Thạnh phải linh hoạt bố trí tạm cư hoặc hỗ trợ kinh phí để người dân tự tìm chỗ ở.

TS Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM - cho rằng, việc di dời, tái định cư cho các hộ dân ven kênh rạch không chỉ là câu chuyện chỗ ở mà còn liên quan đến sinh kế, hạ tầng xã hội và khả năng thích nghi của người dân với môi trường sống mới.

Thực tế cho thấy, nhiều hộ dân đã có cuộc sống ổn định hơn khi chuyển vào chung cư, với điều kiện vệ sinh, an ninh và tiện ích tốt hơn. Tuy nhiên, tiến độ các dự án tái định cư còn chậm, thiếu đồng bộ đang là “nút thắt” cần sớm tháo gỡ.

Để các dự án chỉnh trang kênh rạch đạt hiệu quả bền vững, ông Trần Quang Thắng cho hay, TPHCM cần đẩy nhanh xây dựng quỹ nhà tái định cư, đảm bảo người dân có chỗ ở ổn định trước khi di dời. Khi đó, hành trình “rời kênh rạch” mới thực sự trở thành bước chuyển sang một cuộc sống mới tốt hơn cho người dân đô thị.