Châu Phi huấn luyện... chuột 'khổng lồ' để phát hiện hàng lậu

Những chú chuột 'khổng lồ' đã được huấn luyện để nhận biết ngà voi và nhiều hàng buôn lậu có nguồn gốc hoang dã.

Loài chuột "khổng lồ" châu Phi (Cricetomys ansorgei) đang được cho ngửi hàng lậu - Ảnh: APOPO

Những chú chuột khoác áo gi-lê đỏ trong vai "nhân viên" kiểm soát biên giới sẽ sớm phổ biến tại các cảng ở châu Phi để phát hiện hàng lậu xuyên biên giới.

Mới đây, một loài chuột "khổng lồ" châu Phi (Cricetomys ansorgei) đã được huấn luyện để xác định vảy tê tê, ngà voi và các sản phẩm từ động vật có nguy cơ tuyệt chủng khác, theo báo cáo của các nhà nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Conservation Science.

Kết quả đầy hứa hẹn và những chú chuột "chuyên gia" này có tiềm năng là nhân tố quan trọng ngăn chặn nạn buôn bán động vật hoang dã toàn cầu.

"Nạn buôn lậu động vật hoang dã đang phá vỡ đa dạng sinh học bởi một số loài nhất định đang được nhắm đến săn bắt", tiến sĩ Isabelle Szott - một nhà sinh thái học hành vi giúp huấn luyện chuột tại Morogoro (Tanzania), đồng thời là thành viên tổ chức phi lợi nhuận APOPO chuyên huấn luyện động vật - cho biết.

Nhóm của Szott đã huấn luyện 11 chú chuột để phân biệt mùi, bao gồm mùi từ động vật hoang dã và các mùi lành tính khác.

"Phòng thí nghiệm" là một chiếc hộp lớn với 10 buồng nhỏ, nơi các nhà nghiên cứu đặt các mẫu khác nhau. Khi những con chuột ngửi đúng vị trí có mùi mục tiêu trong 3 giây, chúng được thưởng, qua đó giúp chúng nhận biết mùi cũng như nhận phần thưởng.

Những chú chuột đã học cách phát hiện vảy tê tê, sừng tê giác, ngà voi và gỗ đen châu Phi - loại gỗ được ưa chuộng trong chế tác nhạc cụ.

Kết quả, 8 con chuột hoàn thành khóa huấn luyện có thể phân biệt được bốn loại mùi này với 146 mùi khác mà những kẻ buôn lậu thường dùng để che giấu như bìa cứng, dây điện và tóc giả.

Những chú chuột được "thưởng" thức ăn sau khi ngửi mùi - Ảnh: APOPO

Huấn luyện chuột trong phòng thí nghiệm để phát hiện mùi chỉ là bước khởi đầu. Các chú chuột đã được nhóm nghiên cứu đưa vào kho mô phỏng và thậm chí một số đã bắt đầu triển khai tại các cảng thực tế.

Theo tiến sĩ Isabelle Szott, qua nghiên cứu, các chuyên gia đã tìm ra loài chuột khổng lồ có khả năng đánh hơi tuyệt vời, ngoài ra lại rất linh hoạt và chi phí nuôi dưỡng thấp.

Hiện tại, nhiều nhóm chuột tiếp theo đang tiếp tục được đào tạo. Trong khi đó, một số con chuột của đợt đầu tiên hiện đang tận hưởng những năm tháng "về hưu", được thưởng thức trái cây, rau củ và cá khô mỗi ngày.

"Chúng đang sống những ngày cuối đời tại khu dưỡng lão của APOPO", Szott chia sẻ.