Châu Âu ủng hộ Đan Mạch và Greenland, phản đối tham vọng của ông Trump

Nhóm lãnh đạo các nước châu Âu nhấn mạnh các nguyên tắc về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và bất khả xâm phạm biên giới.

Quốc kỳ Đan Mạch tung bay tại Greenland - Ảnh: REUTERS

Trong tuyên bố, lãnh đạo Pháp, Anh, Đức, Ý, Ba Lan, Tây Ban Nha và Đan Mạch khẳng định: "Greenland thuộc về người dân Greenland. Chỉ có Đan Mạch và Greenland - và không ai khác - mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland".

Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng những nguyên tắc về chủ quyền và biên giới là giá trị phổ quát và châu Âu "sẽ không ngừng bảo vệ", theo Hãng tin Reuters.

Tuyên bố có chữ ký của Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez.

Lời khẳng định trên được đưa ra trong bối cảnh những lo ngại mới nổi lên sau chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela, dẫn đến Tổng thống Nicolas Maduro bị bắt giữ.

Diễn biến này đã làm dấy lên lo ngại trong nội bộ châu Âu rằng Washington có thể áp dụng các biện pháp cứng rắn tương tự đối với Greenland - khu vực có trữ lượng đất hiếm chưa được khai thác.

Greenland cũng nằm trên tuyến đường ngắn nhất cho tên lửa giữa Nga và Mỹ, đồng thời là nơi Washington đã duy trì một căn cứ quân sự từ lâu. Những yếu tố này khiến hòn đảo trở thành điểm then chốt trong cấu trúc an ninh xuyên Đại Tây Dương.

Kể từ khi còn giữ chức Tổng thống Mỹ vào năm 2019, ông Trump đã tuyên bố muốn tiếp quản Greenland. Lần gần đây nhất, trong cuộc phỏng vấn với tạp chí The Atlantic ngày 4-1, nhà lãnh đạo này một lần nữa khẳng định: "Chúng ta cần Greenland, hoàn toàn cần. Chúng ta cần nó vì mục đích quốc phòng".

Dù vậy, ông Trump cũng cho biết hiện Mỹ sẽ tạm gác lại vấn đề Greenland, khi nói rằng "chúng ta sẽ lo về Greenland trong khoảng hai tháng nữa", do ưu tiên trước mắt là tình hình tại Venezuela.

Các lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng an ninh Bắc Cực là ưu tiên chiến lược của châu Âu và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc tế và xuyên Đại Tây Dương.

"NATO đã xác định Bắc Cực là khu vực ưu tiên, và các đồng minh châu Âu đang tăng cường vai trò", tuyên bố chung nêu rõ, cho biết nhiều nước đã gia tăng hiện diện quân sự, hoạt động và đầu tư nhằm bảo đảm an toàn cho khu vực và răn đe các đối thủ.

Tuyên bố cũng khẳng định Đan Mạch - bao gồm Greenland - là một phần của NATO, và an ninh tại Bắc Cực phải được bảo đảm trên cơ sở hợp tác tập thể, phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc. Dù bày tỏ lập trường cứng rắn, các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn nhấn mạnh Mỹ là "đối tác thiết yếu" trong việc bảo đảm an ninh khu vực.

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen ngày 5-1 cho biết chính quyền của ông đang tìm cách tăng cường quan hệ với Mỹ, đồng thời trấn an người dân rằng không nên lo ngại về nguy cơ Mỹ sẽ tiếp quản Greenland.