Cần giải pháp ổn định giá lúa cho nông dân

Giá lúa vụ Đông xuân đang sụt giảm giữa lúc giá vật tư, thời tiết cực đoan đang nóng, khiến nhà nông lo lắng lợi nhuận. Ảnh: Thanh Mai

Giá lúa “hạ nhiệt” giữa vụ Đông xuân

Những ngày giữa tháng 3.2026, nhiều địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long bước vào cao điểm thu hoạch lúa Đông xuân - vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm. Tuy nhiên, trái với kỳ vọng của nhà nông, giá lúa trên thị trường lại có xu hướng giảm nhẹ so với thời điểm trước đó.

Ghi nhận thị trường ngày 16.3.2026, nhiều giống lúa phổ biến đang được thương lái thu mua ở mức thấp hơn so với giai đoạn đầu vụ.

Lúa OM18/Đài Thơm 8 dao động khoảng 5.550 - 5.650 đồng/kg; OM5451 ở mức 5.400 - 5.500 đồng/kg. Một số giống khác như OM34/380 khoảng 5.100 - 5.200 đồng/kg, IR50404 khoảng 5.200 - 5.300 đồng/kg, còn CL555 dao động 5.300 - 5.350 đồng/kg.

Đối với nhóm lúa chất lượng cao, giá có phần nhỉnh hơn nhưng cũng không tăng đáng kể. ST25 thường được thu mua khoảng 6.500 - 6.600 đồng/kg, nếp Long An khoảng 6.300 - 6.400 đồng/kg, Japonica DS1 khoảng 6.900 - 7.000 đồng/kg, còn Japonica 3 mùa khoảng 6.400 - 6.600 đồng/kg.

Theo các thương lái thu mua lúa tại khu vực Đồng Tháp và An Giang, giá lúa giảm chủ yếu do nguồn cung tăng nhanh khi nhiều địa phương thu hoạch cùng lúc. Trong khi đó, hoạt động thu mua của doanh nghiệp và thương lái vẫn diễn ra khá thận trọng, khiến thị trường lúa gạo có phần trầm lắng.

Giọt nước tràn ly

Đây không phải là lần đầu nhà nông đối mặt với vòng quay khắc nghiệt của giá lúa. Trước đó, nhiều nông dân đã đối mặt với vấn đề chi phí sản xuất ngày càng tăng.

Sau những biến động của thị trường năng lượng thế giới, giá nhiều loại vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhiên liệu phục vụ sản xuất đều có xu hướng tăng, đã đẩy chi phí sản xuất lúa tăng hơn trước.

Ông Nguyễn Văn Đời - Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Bình Thành, xã Lấp Vò - cho biết, sau khi giá xăng dầu tăng, giá thu hoạch cũng tăng từ 280.000 đồng lên 500.000 đồng/công (1.300m2). Trước đó, các khoản chi như giống, phân bón, thuốc trừ sâu, nhân công đều tăng, khiến tổng chi phí sản xuất tăng lên.

Chưa hết, do ảnh hưởng từ tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, xuất hiện nhiều trận mưa trái mùa, khiến ruộng lúa bị ngã đổ, mặt ruộng bị mềm nhão bất thường… Điều này không chỉ làm ảnh hưởng đến chất lượng hạt lúa mà còn gia tăng thất thoát sau thu hoạch.

Ông Cao Thọ Trường - Phó Giám đốc HTX dịch vụ Nông nghiệp Bình Thành, xã Lấp Vò - cho biết: “Tại nhiều đám ruộng, lượng lúa rơi rụng còn nhiều hơn lượng lúa giống đã sạ ban đầu… Cá biệt, có nơi, lượng hao hụt lên đến trên 30kg/công”.

Theo ông Trường, ngoài yếu tố bất lợi do thời tiết, thì việc giá nhiên liệu tăng cũng khiến nhiều máy gặt đập liên hợp phải vận hành với tốc độ nhanh hơn để tiết kiệm chi phí. Điều này vô tình làm lúa bị sót lại hoặc rơi vãi nhiều hơn trên ruộng.

Qua tính toán của một số nông hộ, tổng chi phí sản xuất cho mỗi hécta lúa Đông xuân có thể lên tới hàng chục triệu đồng. Trong khi đó, với mức giá lúa phổ biến quanh 5.500 - 5.600 đồng/kg, sẽ dồn đẩy nhà nông vào chân tường của gánh nặng lợi nhuận. Vì thế, nhiều chuyên gia đề xuất cần triển khai nhanh các giải pháp hữu hiệu để ổn định đầu ra cho nông dân trong giai đoạn thu hoạch rộ như hiện nay.