WHO nghi 'nguồn nước nhiễm độc' gây dịch bệnh chết người tại Congo

Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa giả thuyết nguồn nước có thể là yếu tố gây ra cái chết của hàng chục người tại tỉnh Équateur, Congo.

Tại cuộc họp báo ngày 28/2 ở London, tiến sĩ Michael Ryan, Giám đốc các trường hợp khẩn cấp của WHO, nhận định nguyên nhân gây ra hàng loạt ca tử vong có thể là "ngộ độc", trái ngược với giả thuyết ban đầu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC), cho rằng dịch bệnh liên quan đến sốt rét.

"Dựa trên triệu chứng khởi phát đến tử vong, người dân rất có thể đã bị ngộ độc, như viêm màng não hoặc do tiếp xúc với hóa chất", ông nói, thêm rằng có thể liên quan đến nguồn nước.

Theo báo cáo mới nhất của WHO, ít nhất 60 người đã tử vong và hơn 1.000 người bị bệnh tại tỉnh Équateur. Nhiều trường hợp tử vong xảy ra trong vòng 48 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng, đặt ra "mối đe dọa đáng kể cho sức khỏe cộng đồng". Các biểu hiện của bệnh là sốt, nhức đầu, ớn lạnh, đổ mồ hôi, cứng cổ, đau nhức cơ thể, đau khớp, sổ mũi hoặc chảy máu mũi, ho, nôn mửa và tiêu chảy. Tỷ lệ tử vong của bệnh là là 12,3%.

Điều tra ban đầu truy vết nguồn gốc dịch bệnh đến làng Boloko, nơi ba trẻ em dưới 5 tuổi tử vong sau khi ăn xác dơi. Các em có triệu chứng chảy máu cam, nôn ra máu và tử vong từ ngày 10-13/1. Sau đó, 4 trẻ em khác trong làng, từ 5 đến 18 tuổi, cũng tử vong. Đến ngày 27/1, Boloko ghi nhận 10 ca mắc bệnh, trong đó 7 người tử vong. Làng Danda gần đó cũng báo cáo 2 ca mắc, 1 ca tử vong.

Logo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) bên ngoài trụ sở. Ảnh: AFP

Chưa đầy hai tuần sau, một đợt bùng phát khác được ghi nhận tại làng Bomate. Đến giữa tháng 2, các nhà điều tra xác định 419 ca mắc bệnh, với 45 trường hợp tử vong.

WHO đã gửi 18 mẫu bệnh phẩm đến Viện Nghiên cứu Y sinh Quốc gia ở Kinshasa để xét nghiệm. Kết quả cho thấy các mẫu đều âm tính với các bệnh sốt xuất huyết phổ biến như Ebola và Marburg. WHO nhấn mạnh rằng xét nghiệm trong phòng thí nghiệm là bước quan trọng để xác định mầm bệnh, đồng thời lưu ý hai đợt bùng phát có thể không liên quan.

Các quan chức y tế cảnh báo rằng vị trí xa xôi của các ổ dịch cùng với hệ thống y tế yếu kém tại Congo làm tăng nguy cơ lây lan, đòi hỏi sự can thiệp khẩn cấp để kiểm soát tình hình.

Trước đó, vào tháng 12/2024, một dịch bệnh tương tự cúm đã khiến hàng chục người tử vong ở khu vực tây nam Congo. Các nhà điều tra sau đó xác định nguyên nhân có thể là nhiễm trùng đường hô hấp do sốt rét kết hợp với suy dinh dưỡng cấp tính.

Tiến sĩ Michael Head, nhà nghiên cứu cấp cao về sức khỏe toàn cầu tại Đại học Southampton, nhận định rằng các đợt bùng phát dịch bệnh chưa rõ nguyên nhân sẽ ngày càng phổ biến trên thế giới. Ông cho biết: "Một căn bệnh hoàn toàn mới, như Covid-19, có thể xuất hiện nhưng rất hiếm. Thông thường, các đợt dịch là do virus đã biết nhưng chưa được chẩn đoán cụ thể".

Tuy nhiên, ông bày tỏ lo ngại về đợt bùng phát gần đây tại Congo, nhấn mạnh rằng cơ sở hạ tầng y tế yếu kém tại quốc gia này khiến việc ứng phó trở nên phức tạp hơn.

Thục Linh