Vì sao người thông minh dễ 'ế' lâu?

22:45 25/01/2026

Nghiên cứu mới của Đại học Zurich (Thụy Sĩ) chỉ ra nghịch lý: người học vấn cao, đặc biệt là nam giới, có xu hướng độc thân lâu và dễ suy giảm hạnh phúc khi chạm ngưỡng 30 tuổi.

Trong 50 năm qua, tỷ lệ người trẻ châu Âu (25-34 tuổi) không sống cùng bạn đời đã tăng mạnh, lên mức 50% ở nam giới và 41% ở nữ giới. Thực trạng này thôi thúc nhóm nghiên cứu của Đại học Zurich, do tiến sĩ Michael Krämer dẫn đầu, đi tìm nguyên nhân.

Nhóm đã theo dõi hơn 17.000 người tại Anh và Đức từ năm 16 tuổi (khi chưa từng yêu) cho đến năm 29 tuổi. Kết quả công bố đầu năm nay cho thấy một mối liên hệ "nghịch" giữa trí tuệ và tình yêu: Trình độ học vấn càng cao, khả năng bắt đầu một mối quan hệ càng thấp.

Ảnh minh họa: Charlie Health

Tiêu chuẩn quá cao

Sự khác biệt này thể hiện rõ rệt theo giới tính. Với nữ giới, chỉ số thông minh (IQ) cao thường tỷ lệ nghịch với khả năng kết hôn. Điều này trùng khớp với nghiên cứu dài hạn tại thành phố Aberdeen (Scotland) trên hơn 9.600 người: Phụ nữ độc thân thường có IQ cao hơn đáng kể so với nhóm đã lập gia đình, ngay cả khi đã loại trừ các yếu tố về địa vị xã hội.

Ở nam giới, câu chuyện phức tạp hơn. Dữ liệu từ Khảo sát Hộ gia đình Anh cho thấy những người đàn ông IQ cao thường kết hôn muộn. Lý do chính là họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm bạn đời có sự tương đồng về trí tuệ.

Tổ chức Mensa - nơi quy tụ những người có IQ thuộc top 2% thế giới - từng khảo sát và nhận thấy các thành viên của họ luôn ưu tiên đối tác có trí tuệ ngang bằng. Tiêu chuẩn này vô tình thu hẹp phạm vi lựa chọn, khiến nguy cơ độc thân kéo dài gia tăng, đặc biệt ở nhóm nam giới trẻ có học vấn cao.

Cái bẫy của sự kén chọn

Độc thân mang lại sự tự do, nhưng kéo dài quá lâu sẽ để lại hệ lụy. "Khi độc thân kéo dài, mức độ hài lòng với cuộc sống giảm, cảm giác cô đơn và trầm cảm rõ rệt hơn vào cuối tuổi 20, làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe tinh thần", tiến sĩ Michael Krämer cảnh báo.

Ông cho rằng tình trạng này tạo ra một "vòng lặp bất lợi". Những người trẻ thông minh thường trì hoãn yêu đương để tập trung cho sự nghiệp hoặc chờ người hoàn hảo. Tuy nhiên, khi mức độ hạnh phúc cá nhân suy giảm do cô đơn, họ lại càng khó thu hút người khác giới.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, những người sớm bước vào mối quan hệ đầu tiên thường có chỉ số hạnh phúc cao hơn. Ngược lại, càng lớn tuổi, việc bắt đầu mối tình đầu càng trở nên khó khăn, đẩy họ vào trạng thái cô lập kéo dài.

Ngọc Ngân (Theo NY Post, UZH)