Trung Đông tối 14-7: Ông Trump 'quay xe', không thu 20% phí Hormuz nữa

Tổng thống Mỹ nói sẽ thay khoản phí 20% qua lại eo biển Hormuz bằng các khoản đầu tư vào Mỹ của các nước vùng Vịnh, trong khi Israel cảnh báo Iran đừng tấn công.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 13-7 - Ảnh: AFP

Ông Trump bỏ phí 20% qua eo biển Hormuz

Theo Hãng tin Reuters, ngày 14-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố sẽ thay thế mức phí 20% được ông tuyên bố sẽ áp lên tàu hàng đi qua eo biển Hormuz bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư với những nước vùng Vịnh.

"Dựa trên các cuộc trao đổi hết sức hiệu quả với giới lãnh đạo Trung Đông, tôi đã quyết định thay thế khoản phí hoàn trả 20% cho Mỹ bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà các nước vùng Vịnh sẽ rót vào nước Mỹ", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Quyết định được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump tuyên bố tái lập lệnh phong tỏa hàng hải với Iran, đồng thời đề xuất thu phí 20% để Washington cử lực lượng đến "canh giữ" tuyến hàng hải huyết mạch này.

Trước khi xung đột Mỹ - Iran bùng nổ, trung bình khoảng 1/5 lưu lượng dầu khí toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Theo Reuters, nếu áp phí 20%, nước Mỹ có thể sẽ thu về lên đến 240 triệu USD/ngày.

Đáp lại tuyên bố thu phí của ông Trump, Cơ quan hàng hải Liên hợp quốc lên tiếng phản đối mọi khoản phí đối với các eo biển phục vụ hàng hải quốc tế, khẳng định không có cơ sở pháp lý nào cho việc thu phí bắt buộc.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cũng tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Tehran là "người canh giữ" eo biển Hormuz và sẽ mãi mãi giữ vai trò đó.

Đáp lại đề xuất thu phí của ông Trump, ông Araqchi mỉa mai: "20% tất nhiên là quá nhiều. Chúng tôi sẽ công bằng hơn".

Giá dầu lên đỉnh bốn tuần

Tàu chở dầu được nhìn thấy trên eo biển Hormuz, ngoài khơi Iran ngày 17-6 - Ảnh: AP

Phiên giao dịch ngày 14-7 ghi nhận giá dầu tăng lên mức cao nhất trong một tháng qua, được xem là phản ứng trực tiếp từ việc Mỹ tái phong tỏa Iran và hai bên nối lại các đợt tấn công quanh eo biển Hormuz.

Theo Reuters, giá dầu Brent có thời điểm tăng 5% lên 87,49 USD/thùng rồi hạ nhiệt một chút. Đây là mức cao nhất kể từ ngày 12-6 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với gần đỉnh 120 USD kể từ đầu chiến sự.

Tính đến 21h46 tối 14-7 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent ở mức 85,02 USD/thùng (tăng 2,1%), còn dầu WTI của Mỹ tăng 1,05 USD (1,3%) lên 79,19 USD/thùng.

"Các đợt tấn công qua lại giữa Mỹ và Iran đang tăng tốc trong tuần này và nhiều khả năng còn tiếp diễn", các nhà phân tích của hãng tư vấn năng lượng Ritterbusch and Associates nhận định.

Theo Reuters, yếu tối đang kìm hãm đà tăng là nỗi lo giá năng lượng cao sẽ thổi bùng lạm phát, kéo giảm tăng trưởng kinh tế.

Mỹ - Iran tiếp tục ăn miếng trả miếng

Cùng ngày 14-7, Iran bắn tên lửa vào căn cứ Mỹ ở Jordan và Bahrain. Jordan, nơi có căn cứ lục quân Mỹ bị Iran tấn công, tuyên bố đã bắn hạ 4 tên lửa đạn đạo. Trong khi đó, Bahrain, nơi có một căn cứ hải quân, cũng cho biết đã đẩy lùi một cuộc tập kích đường không của Iran.

Các động thái này đến ngay sau khi Mỹ mở đợt tập kích kéo dài 5 tiếng nhắm vào nhiều mục tiêu trên khắp Iran, đánh dấu đêm thứ ba liên tiếp Mỹ oanh kích nước này.

Hiện chưa có thương vong nào được ghi nhận trong vụ tấn công căn cứ Mỹ ở Jordan. Trong khi đó, truyền thông Iran khẳng định các cuộc không kích của Mỹ làm 4 người Iran bị thương. Hãng tin Fars ghi nhận nhiều tiếng nổ ở Bushehr - nơi có nhà máy hạt nhân - và Choghadak, còn Hãng tin IRNA dẫn lời một quan chức tỉnh nói 4 khu vực của thành phố Bushehr trúng đạn.

Bộ Quốc phòng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng cho biết tên lửa Iran đã bắn trúng hai tàu chở dầu của nước này khi đi qua eo biển, khiến một thủy thủ Ấn Độ thiệt mạng và 8 người bị thương.

Israel đàm phán với Lebanon, hằm hè Iran

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu - Ảnh: AFP

Ngày 14-7, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ giáng đòn mạnh vào Iran nếu Tehran mở một cuộc tấn công mới nhằm vào Israel.

"Tôi xin nói với giới lãnh đạo Iran: Đừng trông đợi mọi thứ sẽ yên ắng nếu các người tấn công chúng tôi. Cái thời ai đó đánh chúng tôi mà chúng tôi không đánh trả bằng một đòn quyết định đã qua rồi", ông Netanyahu phát biểu tại một hội nghị.

Cùng ngày, Lebanon và Israel đã nối lại đàm phán tại thủ đô Rome (Ý), với hy vọng của Beirut về tiến triển trong việc buộc Israel rút quân khỏi miền nam Lebanon theo một thỏa thuận do Mỹ làm trung gian. Tuy nhiên, kỳ vọng về đột phá nhanh vẫn là không cao.

Tại cuộc gặp tại Washington hôm 26-6, ba bên Mỹ, Israel và Lebanon đã cho ra một thỏa thuận khung theo tinh thần "Lebanon giải giáp Hezbollah đến đây, Israel trả lãnh thổ đến đó". Hezbollah đã nhanh chóng bác bỏ thỏa thuận lẫn việc giải giáp, còn Israel tuyên bố sẽ đóng quân ở miền nam Lebanon chừng nào Hezbollah còn được vũ trang.