TP.HCM chuyển đổi tư duy: Từ phát triển từng bệnh viện sang phát triển cả hệ thống y tế

Sau khi TP.HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, ngành y tế bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô phục vụ hơn 14 triệu dân, đặt ra yêu cầu về chuyển đổi tư duy, từ phát triển từng bệnh viện sang nâng cao năng lực của toàn bộ hệ thống y tế.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, chia sẻ định hướng phát triển hệ thống y tế thành phố theo mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm - Ảnh: THANH HIỆP

Không chỉ bệnh viện mạnh mà cả hệ thống y tế phải mạnh

Chiều 30-7, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết ngành y tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau khi TP.HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu về chuyển đổi tư duy, từ phát triển từng bệnh viện sang nâng cao năng lực của toàn bộ hệ thống y tế.

Theo ông Thượng, lịch sử phát triển của y học hiện đại luôn gắn liền với sự ra đời và lớn mạnh của các bệnh viện. Khi nói đến sự phát triển của ngành y tế, người ta thường nghĩ đến việc xây dựng những bệnh viện hiện đại hơn, đào tạo đội ngũ bác sĩ giỏi, làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu và điều trị được nhiều ca bệnh khó hơn.

Chính cách tiếp cận này đã tạo nên những thành tựu đáng tự hào của ngành y tế Việt Nam nói chung và ngành y tế TP.HCM nói riêng.

Qua nhiều thập niên, thành phố từng bước xây dựng được mạng lưới bệnh viện tuyến cuối có trình độ chuyên môn hàng đầu cả nước, nhiều lĩnh vực đạt trình độ ngang tầm các nước trong khu vực.

Các thành tựu về ghép tạng, can thiệp tim mạch, ngoại khoa, hồi sức tích cực, sản phụ khoa, nhi khoa, ung bướu, y học bào thai hay cấp cứu trước viện đã khẳng định vai trò đầu tàu của ngành y tế TP.HCM đối với khu vực phía Nam.

Tuy nhiên, theo ông Thượng, chính sự phát triển mạnh mẽ của từng bệnh viện cũng đặt ra một bài toán mới.

Khi các bệnh viện đều hướng đến mở rộng quy mô, đầu tư kỹ thuật và thu hút người bệnh, lượng bệnh nhân tiếp tục tập trung về một số bệnh viện tuyến cuối, kể cả với những bệnh lý mà tuyến dưới hoàn toàn có thể điều trị.

"Một bệnh viện mạnh chưa đồng nghĩa với một hệ thống y tế mạnh", ông Thượng nhấn mạnh.

Theo ông Thượng, một bệnh viện có thể đạt trình độ chuyên môn rất cao nhưng nếu người dân vẫn phải chờ đợi quá lâu, di chuyển quãng đường xa để khám chữa bệnh, hoặc nếu y tế cơ sở chưa đủ năng lực quản lý bệnh mạn tính, chưa được kết nối hiệu quả thì người dân vẫn chưa được hưởng lợi đầy đủ từ những thành tựu đó.

Vì vậy, thách thức của ngành y tế trong giai đoạn mới không còn chỉ là nâng cao năng lực của từng bệnh viện mà là nâng cao năng lực của toàn bộ hệ thống.

Cần cách tiếp cận mới

Lần đầu tiên, ngành y tế TP.HCM quản lý một hệ thống trên địa bàn gần 6.800km², bao gồm đô thị đặc biệt, các trung tâm công nghiệp, khu vực nông thôn, vùng ven biển và hải đảo.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, sự thay đổi này không đơn thuần là mở rộng địa giới hành chính mà là mở rộng không gian phát triển của toàn ngành y tế.

Trong không gian mới, sẽ không còn phù hợp nếu mọi nguồn lực chất lượng cao tiếp tục tập trung ở khu vực trung tâm. Càng không thể kỳ vọng một vài bệnh viện tuyến cuối có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của hơn 14 triệu người dân.

Ông Thượng cho rằng xu hướng của thế giới cũng đang chuyển từ mô hình lấy bệnh viện làm trung tâm sang hệ thống y tế tích hợp lấy người dân làm trung tâm.

"Đây là định hướng được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng và tính bền vững của hệ thống y tế", ông Thượng cho hay.

Theo đó, mục tiêu là phải xây dựng một mạng lưới y tế hoạt động đồng bộ, trong đó mỗi bệnh viện, mỗi trung tâm y tế và mỗi trạm y tế đều phát huy đúng vai trò của mình.

Nếu trước đây thành công của một bệnh viện được đo bằng số lượng giường bệnh, số lượng kỹ thuật cao hay lượng người bệnh đến khám thì trong giai đoạn mới, thành công còn được đánh giá bằng khả năng lan tỏa năng lực đến toàn hệ thống.

Giám đốc Sở Y tế cũng nhấn mạnh vai trò của bệnh viện tuyến cuối không chỉ điều trị các ca bệnh khó mà còn phải đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ quản trị và dẫn dắt mạng lưới chuyên môn.

Theo ông Thượng, đó là sự chuyển đổi từ tư duy tối ưu hóa từng bệnh viện sang tối ưu hóa toàn mạng lưới, từ cạnh tranh nguồn lực sang chia sẻ nguồn lực và từ quản lý từng đơn vị sang quản trị toàn hệ thống y tế trên địa bàn thành phố.