Thanh tra chỉ rõ nguyên nhân siêu dự án điện khí 4 tỷ USD chậm 6 năm

Dự án nhà máy điện khí tự nhiên hóa lỏng Bạc Liêu có vốn đầu tư khoảng 4 tỷ USD, được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2020, nhưng tới nay vẫn chưa triển khai do nhiều nguyên nhân, từ cả phía nhà đầu tư lẫn cơ quan nhà nước.

Báo điện tử Tiền Phong Phối cảnh dự án dự án Nhà máy điện khí tự nhiên hóa lỏng Bạc Liêu (Ảnh: DOE). 1

Thanh tra tỉnh Cà Mau vừa có kết luận thanh tra chuyên đề các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài đối với Dự án Nhà máy Điện khí tự nhiên hóa lỏng Bạc Liêu (LNG Bạc Liêu). Dự án do Công ty Delta Offshore Energy Pte.Ltd (DOE, Singapore) làm nhà đầu tư, tổng vốn đăng ký 93.600 tỷ đồng (khoảng 4 tỷ USD). Dự án được UBND tỉnh Bạc Liêu cũ chấp thuận chủ trương lần đầu vào tháng 1/2020.

Tuy nhiên, đến nay (sau 6 năm), Dự án vẫn chưa được triển khai trên thực địa. Dù đã được lùi tiến độ từ năm 2025 sang năm 2030, nhưng thực tế vẫn nguy cơ rất cao không bảo đảm tiến độ vận hành thương mại vào cuối năm 2030.

Thanh tra tỉnh Cà Mau đánh giá, những khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài chủ yếu mang về mặt thủ tục, hồ sơ và sự phối hợp giữa các bên. Hiện chưa phát hiện dấu hiệu sai phạm, tham nhũng, lãng phí hay tiêu cực, chưa có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Thanh tra chỉ rõ, về quy hoạch, địa phương chưa rà soát, cập nhật điều chỉnh dự án vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng theo ranh giới dự án. Trách nhiệm này thuộc về UBND xã Vĩnh Hậu.

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau chưa thực hiện giải phóng mặt bằng theo hợp đồng đã ký với nhà đầu tư, do nhiều nguyên nhân khách quan về pháp lý. Do đó, tới nay, nhà đầu tư chưa thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, nên chưa được bàn giao đất.

Vì chưa được giao đất thực hiện dự án, nên nhà đầu tư vẫn chưa ký quỹ để bảo đảm thực hiện dự án theo quy định; chưa phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án để triển khai bước tiếp theo; chưa ký được hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để huy động vốn cho dự án (dù EVN và nhà đầu tư đã họp thương thảo hợp đồng mua bán điện 12 lần).

Ngoài ra, việc xác định đơn vị triển khai thực hiện đường dây truyền tải 500kV Bạc Liêu - Thốt Nốt (để đấu nối điện từ dự án vào mạng lưới điện quốc gia) vẫn chưa được cấp có thẩm quyền quyết định. Đây cũng là một phần nguyên do nhà đầu tư và EVN chưa đủ điều kiện ký hợp đồng mua bán điện.

Từ những khó khăn nêu trên, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị, để tiếp tục triển khai dự án, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau cần chấn chỉnh trong công tác phối hợp với địa phương, nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

UBND xã Vĩnh Hậu được đề nghị sớm cập nhật, bổ sung dự án vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng theo ranh giới dự án.

Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh Cà Mau giao Sở Tài chính đôn đốc nhà đầu tư ký quỹ để bảo đảm thực hiện dự án theo quy định, thực hiện dự án theo đúng tiến độ đã được điều chỉnh. Trường hợp vẫn chậm trễ, cần tiến hành các bước xử lý theo quy định hiện hành.

Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu dự kiến đặt tại xã Vĩnh Hậu, tỉnh Cà Mau (huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu cũ), tổng vốn đầu tư gần 4 tỷ USD, từ vốn FDI, thuộc loại lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Theo kế hoạch ban đầu, giai đoạn 1 của dự án có công suất 800MW vận hành năm 2024, giai đoạn 2 đạt đủ công suất 3.200MW cuối 2027. Tuy nhiên vì nhiều nguyên nhân, như đàm phán hợp đồng mua - bán điện, cơ chế chuyển đổi ngoại tệ, bảo lãnh tín dụng... nên dự án bị chậm và lùi tiến độ nhiều lần, tới nay vẫn chưa thể khởi công. Lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu trước đây từng kỳ vọng, nếu dự án này được tháo gỡ vướng mắc để triển khai và đi vào hoạt động, tỉnh sẽ đứng đầu tăng trưởng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.