Mực nước suối Nậm Ngân xuống thấp, bản Na Ngân thoát thế bị cô lập

Bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An, với hơn 150 hộ, gần 740 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Thái đã thoát thế cô lập sau hơn 10 giờ bị chia cắt.

Bản Nậm Ngân nằm trong thung lũng, dưới chân dãy núi Pù Hiêng. (Ảnh: Xuân Tiến/TTXVN)

Sáng 11/8, ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An, cho biết khoảng 7 giờ cùng ngày, mực nước suối Nậm Ngân đã giảm mạnh.

Các điểm ngập tại khe Đền, khe Pống trên tuyến đường đất độc đạo xuyên rừng, vắt lưng chừng núi Pù Hiêng, nối bản Na Ngân với các bản Xốp Kho, Canh và trung tâm xã đã rút xuống, người dân có thể qua lại thuận lợi, an toàn.

Bản Na Ngân với hơn 150 hộ, gần 740 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Thái đã thoát thế cô lập sau hơn 10 giờ bị chia cắt. Trước đó, từ khoảng 12 giờ ngày 10/8, trên địa bàn bản Na Ngân xảy ra mưa lớn kéo dài.

Hơn một giờ sau, nước từ thượng nguồn đổ về khiến mực nước suối Nậm Ngân dâng nhanh, dòng chảy mạnh. Hai vị trí tuyến đường độc đạo vào bản giao cắt với suối bị ngập sâu hơn 0,5 m, nước đục ngầu, chảy xiết, cuốn theo bùn đất và cành cây.

Tại khe Đền, đỉnh điểm nước lũ dâng cao, mực nước suối Nậm Ngân cao hơn 1 m. Do nước tràn lên nhiều diện tích bãi bồi hai bên bờ, lòng suối mở rộng gần 40 m. Đến hơn 16 giờ ngày 10/8, nước lũ dâng cao, chảy xiết khiến người dân không thể qua lại, bản Na Ngân rơi vào thế cô lập.

Ông Kha Văn Luận, người dân bản Na Ngân cho biết, trưa ngày 10/8, khi di chuyển từ bản Xốp Kho trở về Na Ngân, mưa rất lớn. Đến khu vực khe Đền, nước lũ bắt đầu dâng. Gần 10 người trong bản phải rất vất vả mới khiêng được 4 xe máy qua suối. Khi vừa đưa xe qua an toàn, nước từ thượng nguồn tiếp tục đổ về ồ ạt, mực nước dâng cao và dòng chảy mạnh khiến nhiều người không thể vượt suối, phải quay lại tá túc, ngủ tạm tại các lán nương phía ngoài.

Theo ông Luận, tại khe Đền trước đây có một cầu tạm bằng khung sắt, mặt cầu lót ván gỗ để người dân qua suối. Tuy nhiên, cuối tháng 9/2025, cầu bị lũ ống, lũ quét trên suối Nậm Ngân cuốn trôi.

Cùng đợt thiên tai này, cầu tạm tại khe Hưng cũng bị cuốn trôi; tuyến đường độc đạo vào bản xuất hiện hàng chục điểm sạt lở, sụt trượt taluy âm, taluy dương nghiêm trọng, khiến bản Na Ngân bị cô lập hơn 10 ngày. Thời điểm đó, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng phải thành lập các tổ đi bộ xuyên rừng, lội qua những đoạn suối nước sâu, chảy xiết, vượt qua các điểm sạt lở để tiếp cận bản, vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm và thuốc men cho người dân.

Ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân cho biết, trong chiều 10/8, tuyến đường không chỉ bị chia cắt tạm thời do nước lũ, mà còn xuất hiện điểm sạt lở mới. Mưa lớn làm sạt lở vách taluy dương tại khu vực dốc Nứa. Một khóm tre, nứa cùng dây leo và đất đá sụt trượt xuống chắn ngang đường trên chiều dài khoảng 4 m.

Mặt đường hiện chỉ còn một lối đi rộng khoảng 1m, xe máy qua lại khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do bên dưới là vực sâu hàng chục mét và suối Nậm Ngân. Các phương tiện cơ giới khác như ôtô, xe tải hạng nhẹ không thể lưu thông qua vị trí này. Điểm sạt lở nằm cách trung tâm bản Na Ngân khoảng 10 km và cách bản Xốp Kho khoảng 4 km.

“Khi trời nắng ráo, Ban quản lý bản sẽ huy động người dân mang theo dụng cụ đến điểm sạt lở để cưa cây, san gạt đất đá, khơi thông tuyến đường, bảo đảm việc đi lại của người dân. Nếu tiếp tục xảy ra mưa lớn, các điểm đã sạt lở trên tuyến đường tạm thời được khắc phục rất dễ tái diễn, nguy cơ bản làng bị chia cắt, cô lập vẫn còn chực chờ,” ông Lương Văn Ùn cho biết.

Trước đó, mưa lớn kéo dài từ chiều 6/8 cũng đã làm nhiều vị trí trên tuyến đường vào bản Na Ngân bị sạt lở đất đá, cây rừng gãy đổ chắn ngang, gây ách tắc giao thông. Sáng 9/8, người dân trong bản đã huy động lực lượng thu dọn đất đá, cưa cây, giải phóng hiện trường, tạm thời thông tuyến.

Theo Ủy ban Nhân dân xã Nga My, hai cụm dân cư của bản Na Ngân nằm trong thung lũng Nậm Ngân, thuộc vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, xung quanh là núi đá và rừng già. Bản cách trung tâm xã khoảng 20 km, chỉ có một tuyến đường đất độc đạo kết nối.

Tuyến đường này không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân mà còn có vai trò quan trọng trong công tác cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế-xã hội khu vực miền núi phía Tây Nghệ An. Tuy nhiên, do địa hình phức tạp, tuyến đường thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất, nhất là trong mùa mưa bão.

Trước đây, huyện Tương Dương (cũ) đã đề xuất đầu tư dự án nâng cấp tuyến đường kết nối trung tâm xã Nga My với bản Na Ngân, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 220 tỷ đồng. Dự án dự kiến xây dựng tuyến đường đạt tiêu chuẩn giao thông nông thôn cấp B, mặt đường bê tông rộng 3,5 m; xây dựng hệ thống cầu, cống thoát nước và các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông trên toàn tuyến.

Ông Lương Tuấn Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nga My cho biết, cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương, nhất là cộng đồng các bản Na Ngân, Na Kho, Xốp Kho, mong muốn dự án sớm được cấp có thẩm quyền xem xét, bố trí nguồn lực đầu tư. Việc kiên cố hóa tuyến đường sẽ giúp người dân đi lại thuận lợi, an toàn trong mùa mưa bão, đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Trong mùa mưa bão, cấp ủy, chính quyền xã Nga My đã chỉ đạo Ban Quản lý bản Na Ngân rà soát các điểm xung yếu, các hộ dân có nguy cơ bị sạt lở, lũ cuốn để chủ động phương án di dời khi cần thiết; tuyên truyền người dân dự trữ lương thực, thực phẩm, thường xuyên kiểm tra các khu vực có nguy cơ sạt lở để chủ động phòng tránh.

Chính quyền địa phương cũng khuyến cáo người dân hạn chế đi lại trên tuyến đường khi xảy ra mưa lớn; tuyệt đối không vượt suối khi nước dâng cao, chảy mạnh; không chăn thả gia súc, bắt tôm cá, vớt củi tại khu vực gần suối và lưu vực suối để bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản./.