Tàu đông, khách ít, các chủ tàu đua nhau hạ giá

Tàu du lịch vịnh Hạ Long. Ảnh: Nguyễn Hùng

Bán dưới giá thành

Từ năm 2018, giá thuê tàu tham quan ban ngày (tàu tiếng - tàu thuê theo tiếng) được công bố từ 500.000 đồng/tiếng đối với tàu dưới 50 ghế và 700.000 đồng/tiếng đối với tàu lớn hơn. Những ngày cao điểm, cuối tuần, có thể được nâng giá, nhưng không được vượt 30%.

Theo các chủ tàu, việc cơ quan chức năng áp trần giá thuê tàu một phần nhằm tránh tình trạng “chặt chém” du khách, nhưng trong thực tế, hầu hết đều bán dưới mức đó để cạnh tranh.

Một chủ tàu du lịch dưới 50 chỗ ngồi cho biết, trừ ngày cao điểm thì bán đúng giá trần, còn những ngày thường chỉ bán được 300.000 - 400.000 đồng/ tiếng.

“Nếu không bị các hướng dẫn viên, các điều hành tour ép hạ giá thì bản thân cũng phải chủ động chào giá thấp để nhận khách” chủ tàu này cho biết.

Tuy nhiên, dù bán giá thấp hơn rất nhiều so với giá trần của cơ quan chức năng, nhưng cơ quan thuế vẫn thu mức giá trần và thu đủ hành trình, kể cả tàu có về bờ sớm hơn dự kiến.

“Tuyến 1 chạy 4 tiếng, tuyến 2 chạy 6 tiếng. Giả sử tàu dưới 50 chỗ chạy tuyến 1, nhưng 2 tiếng đã về bờ thì vẫn phải nộp thuế cho tổng số tiền thuê tàu 4 tiếng là 2 triệu đồng, trong khi thực tế chỉ cho thuê 400.000 đồng/tiếng và giả sử có chạy đủ 4 tiếng thì tổng thu về cũng chỉ là 1,6 triệu đồng” - ông Nguyễn Đức Bình - một chủ tàu du lịch - chia sẻ.

Trong khi đó, chi phí cho một chuyến tàu cũng khá tốn kém bởi gồm nhiều loại phí, lệ phí, tiền xăng dầu; chưa kể tiền lương cho người lao động. Vì thế, thu nhập của các thuyền viên, nhân viên phục vụ trên tàu cũng chỉ dao động từ 5-6 triệu đồng/người/tháng.

Theo các chủ tàu, để bù đắp cho khoản đua nhau giảm giá thuê tàu, chỉ còn trông đợi vào khách đặt ăn uống trên tàu. Đây cũng là nguồn bổ sung chính cho thu nhập của các thuyền viên, nhân viên. Tuy nhiên, đôi khi lại xảy ra những tranh chấp giữa nhà tàu và khách vì chất lượng và giá cả các bữa ăn.

Công suất ngày càng dư thừa

Theo ông Nguyễn Văn Phượng - Chi hội phó Chi hội tàu du lịch Hạ Long, các chủ tàu lo lắng về tình trạng đội tàu hiện đã dư thừa công suất quá lớn và sắp tới khả năng còn dư thừa cao hơn, vì sẽ có thêm nhiều tàu lớn xuất hiện trên vịnh Hạ Long. Chưa kể tỉnh Quảng Ninh còn có chủ trương cho đóng tạm thêm 100 tàu nữa bên vịnh Bái Tử Long, nhưng lại được chạy thông tuyến sang vịnh Hạ Long.

Cuộc đua đại hạ giá thuê tàu dự kiến sẽ khốc liệt hơn, và sẽ có nguy cơ giảm chất lượng dịch vụ vì các chủ tàu sẽ cắt giảm tối thiểu các dịch vụ không bắt buộc, hoặc trả lương thấp sẽ ảnh hưởng tới chất lượng thuyền viên, nhân viên...

Theo Sở Giao thông Vận tải tỉnh Quảng Ninh, trước đây, trên vịnh Hạ Long có 529 tàu du lịch các loại và sau một thời gian đóng mới thay thế thì hiện còn 508 tàu. Tuy nhiên, công suất lại cao hơn trước, vì các tàu đóng mới thay thế được phép đóng to lớn hơn.

Hiện, riêng các tàu tham quan ban ngày vịnh Hạ Long có khả năng đáp ứng cùng một lúc khoảng 25.000 khách, trong khi trừ những ngày cao điểm vào mùa hè - có ngày vịnh Hạ Long đón hơn 3 vạn khách, còn những ngày thường, cao nhất chỉ khoảng 15.000 khách/ngày. Chưa kể, đội tàu lưu trú qua đêm có tổng cộng khoảng 2.000 phòng ngủ đôi nhưng cũng ít khi được lấp đầy.

Theo tính toán, nếu hoạt động hết công suất, đội tàu du lịch vịnh Hạ Long đủ khả năng phục vụ hơn 7 triệu khách tham quan vịnh và khoảng 1,4 triệu khách lưu trú/năm. Tuy nhiên, năm 2023, vịnh Hạ Long đón khoảng 2,69 triệu khách và năm nay dự kiến cao hơn năm ngoái nhưng không nhiều.