Rút bảo hiểm xã hội một lần, mất điểm tựa tuổi già

Người lao động đi rút BHXH một lần ở phường Bến Cát. Ảnh: Đình Trọng

Rút BHXH một lần để giải quyết khó khăn trước mắt

Khu vực phía Bắc TPHCM (khu vực tỉnh Bình Dương trước đây) phát triển công nghiệp tập trung với khoảng trên 1,2 triệu lao động, trong đó có khoảng 1 triệu người tham gia BHXH. Những năm gần đây, nhiều lao động bị mất việc làm, vì khó khăn mà chọn rút BHXH một lần.

Tại BHXH cơ sở Bình Dương, mỗi ngày có hàng chục lao động đến tìm hiểu về thủ tục rút BHXH một lần. Anh N.T.H (33 tuổi, ngụ phường Bình Dương) đã đóng BHXH được 3 năm, nay nghỉ việc, cuộc sống khó khăn nên phải đi rút BHXH một lần để lấy tiền trang trải. “Số năm tham gia BHXH của tôi cũng còn ít. Tuy nhiên, do nghỉ việc, cuộc sống gặp khó khăn nên tôi đành đi rút BHXH 1 lần. Mong muốn có được một ít tiền để trang trải. Sau này khi đi làm trở lại, tôi sẽ tiếp tục đóng” - anh N.T.H chia sẻ.

Tương tự, chị T.T.D.M (34 tuổi, ngụ phường Vĩnh Tân) cũng chọn rút BHXH 1 lần vì đang cần tiền để trang trải cuộc sống.

Tại BHXH cơ sở Bến Cát, cũng có hàng chục lao động đến làm thủ tục BHXH, có người dù đã lớn tuổi nhưng vẫn đi rút BHXH một lần. Đó là trường hợp của ông N.Đ.C (52 tuổi, ngụ phường Chánh Phú Hòa, TPHCM). “Tôi lớn tuổi rồi, cũng muốn đóng tiếp để sau này được hưởng lương hưu. Tuy nhiên, sau khi nghỉ việc ở công ty, tôi tìm việc mới không được. Các công ty đều chê lớn tuổi nên không nhận vào làm. Gần đây cuộc sống lại khó khăn nên đành đi rút BHXH một lần. Tôi cũng biết là sau này sẽ thiệt thòi, khó khăn, nhưng cũng đành chịu”- ông N.Đ.C bày tỏ.

Nhiều thiệt thòi và hệ lụy khi rút BHXH một lần

Việc nhận BHXH một lần có thể giúp người lao động giải quyết khó khăn trước mắt, nhưng để lại nhiều hệ lụy lâu dài. Người lao động sẽ mất dần nguồn thu nhập khi về già, tự rời khỏi lưới an sinh xã hội và có nguy cơ thiệt thòi khi hết tuổi lao động.

Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, mà còn tác động đến mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững, nhất là trong bối cảnh già hóa dân số.

Cơ quan BHXH TPHCM cho biết, việc nhận BHXH một lần, người lao động sẽ chịu rất nhiều thiệt thòi. Trước mắt, số tiền khi nhận BHXH một lần ít hơn nhiều so với số tiền đã đóng BHXH, cụ thể: một năm mức đóng bằng 22% x 12 tháng = 2,64 tháng lương, trong khi người lao động chỉ nhận được số tiền BHXH một lần tương ứng 1,5 tháng lương cho những năm đóng trước năm 2014 và 2 tháng lương cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

“Thời gian đóng BHXH đã được tính hưởng BHXH một lần sẽ không được tính thời gian làm cơ sở hưởng các chế độ khác. Không còn trong hệ thống BHXH được Nhà nước bảo hộ. Người lao động phải tự chi trả chi phí khám chữa bệnh nếu không may bị ốm đau, tai nạn trong thời gian chờ hưởng BHXH một lần (12 tháng). Điều quan trọng nhất, người lao động sẽ mất cơ hội được hưởng lương hưu hằng tháng khi hết tuổi lao động hoặc đủ điều kiện hưởng nhưng mức hưởng thấp do bị trừ thời gian đóng BHXH đã nhận một lần” - đại diện cơ quan BHXH TPHCM cho biết.

Khi nhận BHXH một lần rồi, người lao động cũng mất cơ hội tham gia BHYT 5 năm liên tục để được hưởng quyền lợi với các dịch vụ y tế kỹ thuật cao và thuốc đắt tiền. Mất cơ hội được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt thời gian hưởng lương hưu để chăm sóc sức khỏe (với mức hưởng 95% chi phí khám chữa bệnh). Thân nhân không được hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất nếu người tham gia BHXH không may qua đời sớm.

“Người lao động nên bảo lưu thời gian tham gia hoặc đóng tiếp BHXH để có cơ hội hưởng chế độ hưu trí, không nhận BHXH một lần là góp phần bảo đảm an sinh cho bản thân, gia đình và xã hội. Người lao động cần cân nhắc kỹ “được” và “mất” khi nhận bảo hiểm xã hội một lần, tránh được lợi trước mắt mà thiệt thòi lâu dài” - một lãnh đạo cơ quan BHXH TPHCM cho biết.

Hơn 36.000 trường hợp rút BHXH một lần

Theo BHXH TPHCM, trong 4 tháng đầu năm, thành phố đã giải quyết 36.229 hồ sơ hưởng BHXH một lần; riêng khu vực Bình Dương trước đây có 12.961 trường hợp.

Hiện các đơn vị BHXH cơ sở đang phối hợp với công đoàn xã, phường và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền chính sách BHXH, giúp người lao động hiểu rõ những thiệt thòi khi rút BHXH một lần.