Qua 3 đợt El Nino, hồ nước ngọt vùng Đồng Tháp Mười vẫn còn trên giấy

Qua hơn 8 năm, nay đã là đợt El Nino thứ 3 đang tác động rất lớn đến đời sống, kinh tế người dân nhưng các dự án hồ chứa nước ngọt vẫn còn trên giấy.

Bà con trong vùng khô hạn ở Cần Giuộc, Cần Đước (Long An) vẫn đang nhờ vào nước từ các “chuyến xe 0 đồng” để cầm cự qua mùa khô hạn - Ảnh: SƠN LÂM

Sau đợt hạn, mặn mùa khô năm 2016, UBND tỉnh Long An đã lựa chọn vị trí quy hoạch để xây dựng 4 hồ chứa nước ngọt cho vùng Đồng Tháp Mười.

Cụ thể là hồ chứa tại xã Hưng Điền, huyện Tân Hưng với quy mô dự kiến 150ha, chứa khoảng 7,5 triệu m3 nước. Hồ chứa thuộc 2 xã Thái Trị và Vĩnh Trị, huyện Vĩnh Hưng dự kiến 150ha, chứa khoảng 8,5 triệu m3 nước. Hồ ở xã Bình Hiệp, thị xã Kiến Tường dự kiến 100ha, chứa khoảng 6,5 triệu m3 nước. Và hồ tại xã Thuận Bình, huyện Thạnh Hóa với diện tích xây dựng 100ha, dự kiến chứa 4,5 triệu m3 nước.

Đến tháng 6-2017, chủ tịch UBND tỉnh Long An đã ra quyết định phê duyệt điều chỉnh cục bộ Quy hoạch thủy lợi phục vụ sản xuất tỉnh đến năm 2020. Nội dung chủ yếu là đề xuất đưa 4 hồ nước ngọt kể trên bổ sung vào phương án bố trí công trình trong quy hoạch thủy lợi tỉnh Long An đến năm 2020 và định hướng đến 2030 đã được phê duyệt từ năm 2014.

Trong điều chỉnh này, tỉnh cũng tính toán giai đoạn 2017 đến 2020 sẽ đầu tư xây dựng hồ chứa nước ngọt tại xã Thuận Bình, huyện Thạnh Hóa. Giai đoạn 2021 đến 2030 sẽ đầu tư xây dựng hồ chứa ở các huyện Vĩnh Hưng, Tân Hưng và Kiến Tường.

Hồ tại xã Thuận Bình dự tính có thể điều tiết nước để cung cấp nước ngọt phục vụ sản xuất lúa, chanh, khóm, tràm và các loại cây trồng khác cho vùng khoảng 16.000ha. Nước sinh hoạt cho khoảng 60.000 dân, nước để phòng chống cháy rừng tuyến biên giới xã Thuận Bình với diện tích gần 3.300ha. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 380 tỉ đồng. Thế nhưng các tính toán giai đoạn ban đầu đã không thành.

Đến giữa năm 2021, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Long An hoàn tất dự án đầu tư xây dựng công trình hồ chứa nước ngọt tại xã Thuận Bình. Tổng diện tích hồ được nâng lên khoảng 140ha, đi kèm với các hạng mục phụ trợ như xây dựng nhà máy nước, khu du lịch sinh thái...

Kinh phí dự toán cũng nâng lên hơn 700 tỉ đồng. Số tiền ngoài khả năng cân đối vốn của địa phương, nên Long An đã phải kiến nghị trung ương xem xét bố trí vốn cho dự án.

Trong khi chưa có câu trả lời, qua quá trình được tỉnh giao thẩm định, rà soát vị trí hồ chứa nước ngọt xã Thuận Bình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Long An nhận thấy vị trí quy hoạch trước đó còn nhiều yếu tố liên quan đến đất đai chưa phù hợp. Do đó phương án thay thế là chuyển quy hoạch hồ nước ngọt này sang xã Thạnh An, cũng trên địa bàn huyện Thạnh Hóa.

Đến tháng 12-2022, sở đã gửi UBND huyện Thạnh Hóa và Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Long An xem xét bổ sung dự án hồ chứa nước ngọt xã Thạnh An vào quy hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021 - 2030.

...Và đây cũng là diễn biến mới nhất về 4 hồ chứa nước ngọt được quy hoạch từ sau đợt El Nino 2016 đến nay vẫn đang nằm trên giấy!

Từ đợt El Nino năm 2016 gây ra hạn, mặn ảnh hưởng nặng nề, Long An đã tính toán đến việc xây dựng nhiều hồ chứa nước ngọt, thế nhưng...