Phòng trọ chật hẹp và giấc mơ mái ấm của công nhân

Xóm trọ công nhân ở gần Khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội. Ảnh: Minh Hương

Căn phòng đủ để ở, nhưng không đủ để sống

Khu công nghiệp Thăng Long tập trung đông công nhân, kéo theo nhiều xóm trọ xen kẽ trong khu dân cư.

Giá thuê phụ thuộc vào diện tích và chất lượng phòng. Phòng khép kín thường có giá 1,3-1,5 triệu đồng/tháng, phòng mới xây khoảng 1,8 triệu đồng/tháng, trong khi phòng cũ xuống cấp có giá 500.000-700.000 đồng/tháng và là lựa chọn của nhiều công nhân thu nhập thấp.

Chị Nguyễn Thị Trang, quê Tuyên Quang, từng là công nhân lắp ráp linh kiện tại Khu công nghiệp Thăng Long. Hơn 10 năm gắn bó với công việc, chị cũng từng ấy năm sống trong những căn phòng trọ quanh khu công nghiệp.

Có thời điểm, chị thuê căn phòng khoảng 15m2 với giá 1,5 triệu đồng/tháng. Bốn người cùng sinh hoạt trong không gian nhỏ hẹp ấy, gồm vợ chồng chị, mẹ chồng và con nhỏ. Một người con khác của chị phải gửi ở quê.

Căn phòng chỉ kê vừa một chiếc giường. Phía dưới là một tấm nệm dành cho hai bà cháu. Góc bếp nhỏ đặt chiếc bếp ga. Nhà vệ sinh khép kín, gần như không còn khoảng trống nào cho sinh hoạt khác.

Mùa hè, căn phòng nóng hầm hập. Những ngày mưa, độ ẩm tăng cao, tường và đồ đạc dễ nồm, mốc. Muỗi, côn trùng xuất hiện nhiều hơn.

Điều khiến chị Trang trăn trở nhất không phải việc sinh hoạt chật chội, mà là cảm giác các con không có một không gian đúng nghĩa để lớn lên.

Ở đó, một đứa trẻ không có khoảng sân để chạy chơi. Góc học tập cũng khó có thể tách khỏi nơi ngủ, nơi ăn uống. Mỗi khi người lớn nghỉ ngơi, sinh hoạt của trẻ cũng phải điều chỉnh theo.

Sau hơn 10 năm làm công nhân, chị Trang quyết định trở về quê.

Thu nhập ở quê thấp hơn, cơ hội việc làm cũng không bằng Hà Nội. Nhưng đổi lại, chị có một không gian rộng hơn để sống cùng gia đình. Các con có chỗ chơi, chỗ học. Những sinh hoạt tưởng như rất bình thường của một gia đình không còn phải tính toán theo từng mét vuông.

“Về quê thu nhập thấp hơn nhưng ít ra có nơi để sống đúng nghĩa, có không gian cho con vui chơi, học tập” - chị Trang chia sẻ.

Khi một căn phòng không thể trở thành mái nhà

Chị Dương Thị Chứng từng thuê một phòng trọ với giá 700.000 đồng/tháng. Giá thuê phù hợp với khả năng tài chính của người lao động, nhưng căn phòng đã xuống cấp nghiêm trọng. Sống trong căn phòng ấy khiến chị phải cân nhắc từng sinh hoạt nhỏ.

Sau một thời gian, chị quyết định chuyển sang phòng khác thoáng hơn, với giá 1,6 triệu đồng/tháng. Khoản tiền thuê tăng hơn gấp đôi, đồng nghĩa với việc một phần thu nhập phải dành thêm cho chỗ ở. Thế nhưng, căn phòng mới vẫn chưa giải quyết được hết những bất tiện.

Phơi quần áo phải tận dụng những khoảng trống trong phòng. Khi thời tiết ẩm, đồ lâu khô, mùi ẩm mốc dễ bám lại.

Điều khiến chị Chứng không khỏi chạnh lòng là chuyện con cái. Vì phòng trọ chật chội, điều kiện sinh hoạt hạn chế, chị không dám đưa con lên thành phố sống cùng. Đứa trẻ phải gửi ở quê cho ông bà chăm sóc.

Một gia đình vì thế bị chia đôi bởi khoảng cách địa lý: Bố mẹ ở khu công nghiệp, con ở quê. Những cuộc điện thoại, những lần về thăm nhà không đủ khỏa lấp nỗi nhớ con.

Với người công nhân, tiền thuê một căn phòng có thể được tính bằng một phần đáng kể trong thu nhập hằng tháng. Vì thế, lựa chọn phòng trọ không đơn giản là chọn nơi ngủ. Đó là sự cân nhắc giữa tiền thuê nhà, tiền điện nước, tiền ăn, chi phí đi lại, học hành của con và hàng loạt khoản chi khác.

Phòng rẻ thì thường cũ, nhỏ, thiếu tiện nghi. Phòng rộng và mới hơn thì tiền thuê tăng lên, kéo theo áp lực chi tiêu.

Nghịch lý nằm ở chỗ: Người công nhân có thể có một nơi để trở về sau ca làm, nhưng chưa chắc đã có một không gian đủ để cả gia đình sống cùng nhau.