Những gia đình hàng chục năm đi tìm người thân

Ông Thạnh có hai người anh ruột hy sinh tại chiến trường Quảng Ngãi, bà Hồng có người chú hy sinh tại Bình Định, đã tìm kiếm hài cốt nhiều năm nay mà chưa có kết quả.

Ông Đặng Thạnh (xã Bình Sơn, Quảng Ngãi) cho biết 60 năm qua vẫn luôn chờ đợi tin tức và chưa bao giờ từ bỏ hy vọng tìm thấy hai người anh ruột là liệt sĩ. Chiến sĩ Đặng Ngọc Khuyên hy sinh năm 1964 tại Quế Sơn (Quảng Ngãi) và Đặng Ngọc Nghĩa hy sinh năm 1969 ở khu vực Bình Thượng (Quảng Ngãi). "Gia đình đi tìm các anh đã rất nhiều năm nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả", ông Thạnh chia sẻ.

Ông Đặng Thạnh (Quảng Ngãi) hàng chục năm nay vẫn luôn tìm kiếm thông tin hài cốt của 2 anh trai ruột. Ảnh: Hoàng Khánh

Gia đình bà Lê Thị Hồng (xã Bình Sơn, Quảng Ngãi) đã tìm kiếm tin tức về chú ruột là liệt sĩ Lê Văn Thắng (nhập ngũ năm 1964, hy sinh vào tháng 2/1965 tại chiến trường Bình Định) từ năm 1986. Bà Hồng cho biết mong tìm được hài cốt của chú để đưa chú về nghĩa trang liệt sĩ địa phương thờ cúng. "Mỗi lần đi viếng nghĩa trang, không biết chú mình đang năm ở đâu, không được hương khói, tôi xót lắm", bà Hồng nói.

Gia đình bà Lê Thị Hồng (Bình Sơn, Quảng Ngãi) - thân nhân của liệt sĩ Lê Văn Thắng. Ảnh: Hoàng Khánh

Gia đình anh Hồ Công Việt (Bình Sơn, Quảng Ngãi) cũng có hai chú ruột là liệt sĩ Hồ Thừa và Hồ Lừa, hy sinh trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Gia đình đã đi tìm nhiều năm nhưng chưa thành công.

Gia đình ông Thạnh, bà Hồng, anh Việt là ba trong số rất nhiều gia đình Việt Nam có người thân là liệt sĩ đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế. Theo Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (515), hiện cả nước còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ chưa xác định danh tính. Công tác tìm kiếm ngày càng khó khăn do thông tin mai một, nhân chứng ít dần và địa hình thay đổi theo thời gian.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh liệt sĩ 27/7/1947, Ban Chỉ đạo quốc gia 515 phát động chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", thực hiện trong 500 ngày, bắt đầu từ 15/3 đến 27/7/2027.

Chiến dịch đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm gồm: Tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; Hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt liệt sĩ tìm kiếm, quy tập được; Giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; Xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối sánh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Tuyên Quang (Vị Xuyên), Lào Cai, Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

Để đạt được các mục tiêu này một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chiến dịch là thu nhận mẫu sinh phẩm ADN từ thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính để xây dựng ngân hàng dữ liệu ADN quốc gia, giúp từng bước xác định danh tính các hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Tháng 6 vừa qua, Bộ Công an phát động tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc. Tính đến ngày 9/7, sau gần 4 tháng triển khai chiến dịch đã thu nhận hơn 93.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, đồng bộ vào cơ sở dữ liệu hơn 53.000 mẫu; tiếp nhận, lưu trữ hơn 11.600 mẫu hài cốt và đang khẩn trương tiến hành giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sī.

Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận không chỉ góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu, mà còn mở thêm cơ hội để những người đã hy sinh được xác định danh tính, gia đình đón người thân trở về.

Nhiều thân nhân liệt sĩ dù cao tuổi vẫn trực tiếp đến lấy mẫu ADN với hy vọng sớm đưa hài cốt người thân về với quê hương, gia đình. Ảnh: Hoàng Khánh

Có mặt tại điểm thu nhận ADN tại Quảng Ngãi giữa tháng 7, ông Thạnh, bà Hồng, anh Việt cảm ơn chương trình để họ có thêm hy vọng sẽ tìm được thông tin để đưa người thân trở về gia đình, quê hương. Ở một điểm thu nhận mẫu khác, Hồ Duy Cường (Bình Sơn, Quảng Ngãi) dìu bà ngoại đã 92 tuổi đến Công an xã Bình Sơn lấy mẫu ADN. Suốt 64 năm qua, bà ngoại Cường vẫn đau đáu tìm kiếm hài cốt người em trai - liệt sĩ Phạm Văn Lâm (hy sinh năm 1962). Đưa liệt sĩ trở về quê hương và gia đình - đó cũng là ước nguyện trong những năm tháng cuối đời của bà.

Với nhiều thân nhân liệt sĩ, mẫu ADN không chỉ đơn thuần là dữ liệu sinh học, đó là niềm tin rằng một ngày nào đó, người thân của mình sẽ được gọi đúng tên, được trở về trong vòng tay gia đình và được yên nghỉ trên chính quê hương mình. Để hành trình thu nhận mẫu ADN diễn ra thuận lợi, cùng với lực lượng Công an, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng còn có sự chung tay của nhiều đơn vị trong xã hội.

Các nhân viên y tế của Long Châu tham gia hỗ trợ các thân nhân liệt sĩ đến lấy mẫu ADN tại Quảng Ngãi. Ảnh: Hoàng Khánh

Đơn cử, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tham gia chăm sóc sức khỏe, tư vấn y tế và trao tặng thuốc, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe đến thân nhân các liệt sĩ tại 17 điểm thu nhận mẫu ADN. Với đội ngũ chuyên viên y tế trẻ của Long Châu, đây là cơ hội được góp một phần nhỏ bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Kim Anh