Người phụ nữ 'sạch quá mức' do rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Chị Hòa, 31 tuổi, luôn lo lắng vi khuẩn bám trên cơ thể, bác sĩ chẩn đoán mắc hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

Chị Hòa mắc bệnh "sạch quá mức", luôn vệ sinh cá nhân và vật dụng cá nhân, rửa tay có ngày hơn 100 lần sau khi chạm vào tay nắm cửa hay nút thang máy hoặc nhận tiền từ người lạ...

"Tôi cảm thấy mọi thứ xung quanh đều có vi khuẩn, phải rửa tay để bớt bất an", chị Hòa nói, thêm rằng nếu không rửa sẽ cảm thấy bồn chồn, tim đập nhanh, sợ hãi.

Gần đây, da viêm đỏ, nứt nẻ, đau rát, chảy máu, chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám. Bác sĩ Phạm Văn Dương, khoa Nội Tổng hợp, chẩn đoán chị mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế (Obsessive-Compulsive Disorder - OCD).

OCD là một dạng rối loạn tâm thần đặc trưng bởi các ý nghĩ ám ảnh xuất hiện lặp đi lặp lại ngoài ý muốn và những hành vi cưỡng chế nhằm làm giảm sự lo lắng do các ý nghĩ này gây ra. Người bệnh thường nhận thức được những suy nghĩ hoặc hành động của mình là không hợp lý nhưng khó kiểm soát.

Các dạng OCD phổ biến bao gồm ám ảnh sợ nhiễm bẩn dẫn đến rửa tay quá mức, ám ảnh kiểm tra khóa cửa hay bếp gas, sắp xếp đồ vật phải cân đối và chính xác... Nhiều người nhầm lẫn OCD với tính cẩn thận hoặc cầu toàn. Tuy nhiên, điểm khác biệt là các triệu chứng OCD gây đau khổ đáng kể, chiếm nhiều thời gian trong ngày và làm suy giảm chức năng học tập, làm việc cũng như các mối quan hệ xã hội, theo bác sĩ Dương.

Bác sĩ Dương khám cho chị Hòa sau hai tháng điều trị. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Chị Hòa được điều trị bằng phác đồ kết hợp thuốc và liệu pháp tâm lý. Trong đó, liệu pháp nhận thức hành vi giúp người bệnh nhận diện các suy nghĩ sai lệch, học cách đối mặt với lo âu mà không thực hiện hành vi cưỡng chế.

Ban đầu, việc hạn chế rửa tay khiến chị vô cùng căng thẳng. Tuy nhiên, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ tâm lý, người bệnh từng bước tập thích nghi, nhận ra những điều mình lo sợ không thực sự xảy ra.

Sau hai tháng điều trị, tần suất rửa tay giảm, chị có thể chạm vào các vật dụng công cộng mà không cần rửa tay như trước. Các tổn thương da ở bàn tay dần hồi phục nhờ sử dụng kem dưỡng ẩm, chất lượng giấc ngủ cải thiện.

Bác sĩ Dương cho biết OCD không phải là bệnh hiếm gặp nhưng tâm lý e ngại khiến nhiều người không đi khám và âm thầm chịu đựng. Dấu hiệu điển hình như lo lắng, sợ hãi xuất hiện dai dẳng và lặp đi lặp lại các hành vi như rửa tay, kiểm tra, đếm số, sắp xếp đồ vật diễn ra quá mức... OCD là bệnh có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và tuân thủ phác đồ.

Người bệnh nên đi khám để chuyên gia tâm thần - tâm lý chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ bệnh tiến triển mạn tính làm suy giảm chất lượng sống.

Thanh Ba