Nghĩ về bản sắc Việt: Mang Tết đi, rồi trở về với Tết

06:10 13/02/2024

Thế là đã tròn một năm trôi qua kể từ ngày tôi trở lại quê hương. Kỷ niệm ba năm công tác tại Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan với những cái Tết xa quê vẫn vẹn nguyên trong tim...

Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan tổ chức lễ khai giảng lớp tiếng Việt dành cho con em kiều bào tại trụ sở Đại sứ quán, ngày 9/9/2022.
Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan tổ chức lễ khai giảng lớp tiếng Việt dành cho con em kiều bào tại trụ sở Đại sứ quán, ngày 9/9/2022.

Năm 2019, khi cùng chồng nhận nhiệm vụ công tác tại xứ sở hoa tulip, tôi được giao nhiệm vụ dạy lớp tiếng Việt miễn phí cho những thế hệ con em người Việt, được tham gia tổ chức nhiều hoạt động ngoại giao văn hóa nhân dịp Tết Nguyên đán, Quốc khánh, Tết Trung thu...

Trải nghiệm ăn Tết trên đất khách và lắng nghe chia sẻ của anh chị em người Việt xa quê khiến tôi có cơ hội suy ngẫm sâu hơn về bản sắc văn hóa Việt. Điều đó càng khắc sâu thêm niềm tự hào cũng như khát khao được lưu giữ, tôn vinh những giá trị tốt đẹp của quê hương.

Tôi yêu tiếng nước tôi...

Ở Việt Nam, nói tiếng Việt là điều tự nhiên như một phần của cuộc sống hằng ngày. Tôi chưa bao giờ nhận ra tiếng Việt có thể trở thành nguồn cảm hứng hay điều gì đó đặc biệt. Chỉ đến khi gặp đồng bào ở Hà Lan, tôi mới hiểu người Việt yêu tiếng Việt ra sao. Bà con mong được nghe con cháu nói tiếng Việt sau mỗi buổi đi làm về, và cũng mong con cháu nói tiếng Việt với người thân trong những cuộc gọi về quê hương...

Những người cha, người mẹ không ngại ngày đông, đường trơn, gió lốc mang cái rét lạnh của biển Bắc phủ khắp thành phố La Hay. Họ bỏ cả nửa ngày nghỉ cuối tuần quý giá để theo con đến lớp, ngồi sau nghe con học. Bà con sẵn sàng đến tận nhà đón cô giáo những ngày thời tiết xấu. Tôi có thể cảm nhận niềm vui ánh lên trong mắt của các bố mẹ khi con bắt đầu hát lơ lớ những bài hát Việt Nam, phát biểu một vài câu ngắn gọn. Niềm vui ấy không khác gì bố mẹ được nghe đứa con thơ bi bô học nói.

Khi dịch Covid-19 bùng lên, các lớp học phải đóng cửa, cô và trò buồn lắm. Nhưng chẳng bao lâu, Đại sứ quán quyết mở lại các lớp học trực tuyến, tiếng Việt lại vang vang qua các ô cửa sổ của cô trò... Tới ngày chia tay lớp học về lại Việt Nam, từng học viên trong lớp xếp hàng lên ôm cô giáo, tận tay trao tặng những món quà lưu niệm của Hà Lan. Nhìn những nét chữ nắn nót bằng tiếng Việt của các học viên trong tấm thiệp mừng, lòng tôi ngập tràn hạnh phúc…

Đồ trang trí ngày Tết cổ truyền phải lựa khéo lắm mới tìm được những thứ phù hợp với phong tục Việt Nam.
Đồ trang trí ngày Tết cổ truyền phải lựa khéo lắm mới tìm được những thứ phù hợp với phong tục Việt Nam.

Nón lá, áo dài, nem và Tết

Ở nước ngoài mới thấy, kiều bào thì nhớ và thèm văn hóa Việt; bạn bè quốc tế thì tò mò và thích thú với văn hóa Việt. Nón lá và áo dài luôn khiến các bạn trầm trồ khen ngợi. Còn về ẩm thực, thật không thể ngờ rằng người Hà Lan ưa chuộng món nem rán Việt Nam tới nỗi đâu đâu ở những quầy ăn nhanh cũng có món Vietnam Loempia, thậm chí do người Trung Quốc, người Indonesia bán với đủ kiểu biến tấu, vỏ nem dày cui mà người Hà Lan vẫn luôn xếp hàng dài để mua. Những thứ tưởng như đơn giản hằng ngày đã ghi dấu với bạn bè quốc tế như những tín hiệu văn hóa để nhận ra người Việt. Và nếu sáng tạo một chút ta có thể lan tỏa thêm những điều mới, giúp các bạn biết thêm về Việt Nam ngoài những biểu tượng đã đóng khung xưa cũ...

Có một kỷ niệm vui khi chúng tôi làm phụ đề tiếng Hà Lan cho phim hoạt hình Chú Cuội vào dịp Tết Trung thu ở Đại sứ quán. Mấy hôm sau, mọi người nghe rằng có ông bố Hà Lan đi dự tiệc về đã đi kể khắp hàng xóm láng giềng câu truyện Chú Cuội của Việt Nam...

Với những người Việt Nam ở Hà Lan, để tổ chức một cái Tết truyền thống trọn vẹn không dễ dàng gì. Ngày Tết Âm lịch không được coi là ngày nghỉ theo luật Hà Lan, nên những người làm công ăn lương phải lên kế hoạch cả tháng trước để xin nghỉ phép. Trong khi đó, đồ trang trí ngày Tết cũng phải lựa khéo lắm mới tìm được những thứ phù hợp với phong tục Việt Nam. Bánh chưng có thể gói bằng lá dong, nhưng nếu thiếu thì gói lá chuối hoặc giấy bạc. Có cái Tết, các em sinh viên Việt Nam phải đến cắt dán trang trí đến tận khuya, các anh chị Việt kiều cùng các cháu đến gói bánh luộc bánh ngoài sân, dù rất lạnh nhưng không khí vô cùng đầm ấm, tiếng nói cười xôn xao náo nức.

Không gian và thời tiết xứ người khó gợi lên được Tết. Không có mưa bụi bay ngoài trời, không có những sắc đào hồng, cây cối ở đây vẫn khô xác xơ, chưa có những mầm xanh…

Muốn có được dáng hình, không khí Tết Việt Nam, phải ra sức mà sáng tạo: Giấy đỏ cắt ra viết thư pháp; khóm trúc nhỏ treo những phong bao lì xì; những chiếc bánh chưng trang trí bằng giấy; nón quai thao, thúng, chõng tre, mặt nạ cũng tận dụng trưng bày...

Nhiều thứ phải nhờ gửi ở Việt Nam trước hàng tháng, cố gắng để mang Tết đến với Hà Lan cho bà con và nhất là lũ trẻ. Khó nhất là tìm được cành đào hồng cho đúng màu của Tết miền Bắc. Đã có lần chúng tôi mua nhầm những cành hoa nụ phớt hồng tưởng như hoa anh đào mà đến khi nở ra mới biết là hoa mận trắng, đành tự nhủ thôi thì coi như cành bạch mai chơi Tết....

Mâm cỗ Tết Trung thu ở Hà Lan.
Mâm cỗ Tết Trung thu ở Hà Lan.

Nhìn chung, cảm xúc của người Việt Nam xa quê khi trở về đón Tết truyền thống là như được hòa mình vào không khí ấm áp thân thương của quê nhà. Đó là sự kết nối, là sự trở về nguồn cội, là cơ hội để hiểu hơn bản sắc của chính mình và trân quý hơn văn hóa đất nước mình.

Tết không chỉ là dịp để đón chào năm mới mà còn là khoảnh khắc để tìm thấy chính mình trong trái tim quê hương và trong tình cảm ấm áp của những người thân yêu.

Có thể bạn quan tâm
Tổng thống Nga nhận định bất ngờ về Liên Xô, nói gì về Trung Quốc?

Tổng thống Nga nhận định bất ngờ về Liên Xô, nói gì về Trung Quốc?

18:10 12/09/2023

Ngày 12/9, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có một số phát biểu đáng chú ý tại Diễn đàn Kinh tế Phương Đông 2023 (EEF 2023).

Chiến thuật 'chặn đầu, khóa đuôi' giúp Ukraine ngăn Nga tiến công

Chiến thuật 'chặn đầu, khóa đuôi' giúp Ukraine ngăn Nga tiến công

05:50 31/01/2024

Khi đoàn xe tăng, thiết giáp Nga tấn công, họ rơi vào trận địa phục kích của Ukraine và bị khóa chặt ở hai đầu, rơi vào tình thế không lối thoát.

Hàn Quốc chỉ trích Triều Tiên hủy bỏ hợp tác kinh tế, cảnh báo khả năng bị cô lập hơn

Hàn Quốc chỉ trích Triều Tiên hủy bỏ hợp tác kinh tế, cảnh báo khả năng bị cô lập hơn

16:40 08/02/2024

Ngày 8/2, Bộ Thống nhất Hàn Quốc lên tiếng chỉ trích Triều Tiên hủy bỏ hợp tác kinh tế với miền Nam, không công nhận hành động đơn phương của Bình Nhưỡng.

Triều Tiên đóng thêm đại sứ quán

Triều Tiên đóng thêm đại sứ quán

17:20 10/11/2023

Quan chức Nepal cho biết Triều Tiên đóng đại sứ quán ở nước này, khi Bình Nhưỡng đang dừng hoạt động của cơ quan đại diện ngoại giao ở nhiều thành phố trên thế giới.

Cựu chỉ huy Wagner bị Na Uy bắt vì nghi tìm cách vượt biên về Nga

Cựu chỉ huy Wagner bị Na Uy bắt vì nghi tìm cách vượt biên về Nga

20:10 23/09/2023

Cảnh sát Na Uy vừa bắt một cựu chỉ huy của nhóm lính đánh thuê Wagner vì nghi ngờ người này tìm cách vượt biên trái phép để trở lại Nga dù đã xin tị nạn ở Na Uy.

Ông Zelensky nói ngừng bắn chỉ có lợi cho Nga

Ông Zelensky nói ngừng bắn chỉ có lợi cho Nga

06:20 12/01/2024

Tổng thống Ukraine nói lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột hiện tại chỉ giúp Nga tăng cường nguồn cung vũ khí và không thể dẫn tới đàm phán.

Lãnh đạo Bộ tứ họp thượng đỉnh tại Hiroshima

Lãnh đạo Bộ tứ họp thượng đỉnh tại Hiroshima

09:00 21/05/2023

Các nhà lãnh đạo Bộ tứ (gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia) khẳng định cam kết tăng cường hợp tác để hiện thực hóa một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Ngày Quốc khánh, nhớ Bác Hồ và sách lược ngoại giao của Người

Ngày Quốc khánh, nhớ Bác Hồ và sách lược ngoại giao của Người

06:40 02/09/2023

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Chủ tịch Hồ Chí Minh - người anh hùng dân tộc vĩ đại, nhà văn hoá kiệt xuất - cũng vượt lên làm chủ hoàn cảnh, chiến thắng hoàn cảnh, giành thế chủ động cho mình, nhất là trong lĩnh vực ngoại giao. Phẩm chất này như một tố chất trong con người của Bác, được Bác rèn luyện hằng ngày nên ngày càng kiên định, mềm dẻo, thấm đẫm chất văn hóa riêng có của Hồ Chí Minh.

Băng đảng Mexico bắt cóc 14 người để trả thù dân làng

Băng đảng Mexico bắt cóc 14 người để trả thù dân làng

13:40 29/12/2023

Băng đảng Mexico bắt cóc 14 người, trong đó có trẻ em, để yêu cầu dân làng Texcaltitlan giao ra những người dẫn đầu cuộc đánh đuổi nhóm tội phạm.

Co loi xay ra
Co loi xay ra