Nghề đòi hỏi thần kinh thép

18:00 13/02/2024
Để chủ động đấu tranh với các loại tội phạm ngày càng tinh vi, xảo quyệt, lực lượng kỹ thuật làm công tác khám nghiệm hiện trường cần chủ động, không ngừng học hỏi, cập nhật kiến thức, nâng cao nghiệp vụ nhằm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân tin cậy giao phó.
Nghề đòi hỏi thần kinh thép

Gần 20 năm công tác, Thượng tá Lê Viết Việt không đếm nổi số vụ tham gia khám nghiệm hiện trường. Nhiều vụ án đã qua hơn chục năm, nhưng ông không thể quên, như vụ L.V.L. gây thảm án ở Bắc Giang, vụ án "cậu Thủy" làm giả hài cốt liệt sĩ...

"Vụ án gây dấu ấn sâu sắc nhất với tôi là vụ đối tượng L.V.L. gây án bởi phát hiện được rất nhiều loại dấu vết. Từ dấu vết này chúng tôi dựng lên tình tiết nghi phạm đi hướng nào, dừng lại ở đâu...", Thượng tá Lê Viết Việt nhớ lại.

Theo Thượng tá Việt, khi khám nghiệm, ông vẽ lại sơ đồ dấu vết, điều này sẽ chứng minh diễn biến khách quan của vụ việc, có khớp với lời khai của đối tượng sau này hay không.

Đáng chú ý, mặc dù hiện trường rất nhiều dấu vết của các nạn nhân, nhưng từ dấu vết của đối tượng để lại, lực lượng chức năng có thể suy luận đối tượng bị thương ở đâu.

"Với vết thương này, hung thủ bắt buộc phải khâu. Lúc đó rất đông trinh sát của 8 tỉnh, thành được huy động truy tìm nghi phạm, nhưng phát hiện hắn bị thương thì phạm vi điều tra được thu hẹp rất nhiều. Vụ án nhờ đó mà phá được rất nhanh", Thượng tá Việt kể.

Thượng tá Lê Viết Việt cho biết, Viện Khoa học hình sự thường làm những vụ án rất khó, sau khi Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc công an cấp tỉnh, thành không thể làm được. Thượng tá Việt và đồng nghiệp phải trong vai nhà khoa học, với các góc nhìn khác nhau mới giải quyết được bài toán khám nghiệm.

Thông thường, khi khám nghiệm hiện trường, tùy tính chất vụ việc như những vụ liên quan súng đạn thì có thêm giám định viên súng đạn, nếu thiếu nhân sự thì cán bộ khám nghiệm hiện trường phải làm hết.

Đối với Phòng Khám nghiệm hiện trường thuộc Viện Khoa học hình sự, ngoài nghiệp vụ chuyên sâu, cán bộ phải tập huấn tất cả các lĩnh vực.

Lực lượng kỹ thuật hình sự khi tham gia khám nghiệm hiện trường còn phải sử dụng lượng tri thức khoa học rất lớn, bởi tội phạm cũng có kiến thức về khoa học để đối phó với cơ quan điều tra, chủ động xóa dấu vết gây án.

"Cách đây khoảng 10 năm, có đối tượng khi bị bắt vẫn không hiểu tại sao bị bắt vì hắn đã phòng ngừa mọi thứ, không để lại vân tay. Khi ra tay giết người, đối tượng dùng thủ đoạn đánh vừa đủ để nạn nhân chết rồi làm giả hiện trường", Thượng tá Việt chia sẻ.

Thời điểm đó, nạn nhân bị rơi xuống vực, hộp sọ bị vỡ. Những người làm công tác khám nghiệm, bác sĩ pháp y phải lắp lại toàn bộ xương hộp sọ để biết nạn nhân chết trước khi vỡ hộp sọ hay chết sau khi rơi.

Việc khám nghiệm kỹ cho kết quả nạn nhân chết bằng vật tày, sau đó mới rơi xuống vực và bị vỡ hộp sọ. Manh mối phương thức, thủ đoạn của đối tượng được hé mở, hung khí gây án cũng được tìm cách bãi rác 300m.

Do đặc thù nghề nghiệp, theo Thượng tá Việt, sức khỏe và tâm lý những người làm công tác khám nghiệm hiện trường chắc chắn bị ảnh hưởng, không thể tránh được.

"Có người làm lâu năm tiếp xúc với các mẫu phân hủy để tìm xem mẫu đó là của nạn nhân hay của hung thủ. Vừa mùi, vừa hình ảnh nhiều người bị sốc, đấy là làm cán bộ lâu năm rồi chứ không nói đến cán bộ trẻ. Xong việc, dù thay trang phục, tắm rửa nhiều lần vẫn không hết ám ảnh", Thượng tá Việt cho hay.

Cán bộ khám nghiệm thường phải dùng phản ứng hóa học để phát hiện dấu vết ở hiện trường mà mắt thường không thể nhìn thấy. Vì vậy, họ phải đối mặt với hóa chất độc hại, thậm chí có loại hóa chất có thể gây ung thư.

Với nạn nhân bị bệnh truyền nhiễm, đồng nghĩa với việc cán bộ khám nghiệm hiện trường sẽ có khả năng phơi nhiễm, dù họ trang bị đầy đủ đồ bảo hộ. "Thời điểm dịch COVID-19, dù đeo khẩu trang N95 chúng tôi vẫn có thể bị lây nhiễm từ nạn nhân", Thượng tá Lê Viết Việt cho hay.

Thượng tá Việt còn suýt bị lây nhiễm "căn bệnh thế kỷ" trong một lần phân tích mẫu máu của đối tượng nhiễm HIV đã chết. "Khi mở nắp mẫu máu, không may tôi bị mũi kim tiêm văng rách tay, mặc dù đã đeo 2 lớp găng tay. Đọc hồ sơ mới biết người chết có HIV, tôi nghĩ 'khả năng xong rồi'. Đây là tai nạn, mặc dù tôi biết và đã đề phòng", Thượng tá Việt nhớ lại.

Cho đến khi có kết quả âm tính, ông mới thở phào nhẹ nhõm.

Để giảm độc hại và hạn chế tối đa lây nhiễm, cán bộ vào hiện trường khám nghiệm phải mặc đồ bảo hộ như phòng dịch, luôn đeo khẩu trang, găng tay... nguyên tắc không được để bất cứ thứ gì trong người rơi ra.

Công tác khám nghiệm hiện trường luôn luôn đòi hỏi làm việc theo nhóm nhằm giảm thiểu sai sót. "Chỉ cần một cái chớp mắt là bỏ lọt tội phạm", Thượng tá Việt lấy ví dụ, khi phân tích hình ảnh camera, chỉ cần chớp mắt có thể bỏ qua mất tình tiết quan trọng, dẫn đến đi "săn" nhầm đối tượng. Chính vì vậy, cần ít nhất 2 người đồng thời quan sát, một người nhìn, một người kiểm tra.

Trước khi bắt tay vào khám nghiệm, giám định viên phải tranh thủ ăn thật no bởi không thể xác định khi nào mới kết thúc việc khám nghiệm hiện trường.

Thượng tá Việt kể, anh em làm công tác khám nghiệm hiện trường thường xuyên phải làm khám nghiệm thâu đêm suốt sáng, không quản thời gian để phát hiện, thu dấu vết nhanh nhất đảm bảo bảo tồn dấu vết, tìm dấu vết truy nguyên nóng đối tượng. Mọi người đều có tâm lý phải khám nghiệm xong mới nghỉ ngơi.

Hơn nữa, kết thúc công việc, hầu như không ai có tâm trạng để ăn uống ngon miệng.

Thượng tá Việt cho hay, ông và đồng nghiệp đã quen với việc ăn uống thất thường, nhận lệnh đột xuất không kể ngày đêm. "Tội phạm có chờ mình đâu, khi cơ quan điều tra yêu cầu hỗ trợ khám nghiệm hiện trường ngay lập tức anh em phải lên đường bất kể giờ giấc. Gần như lực lượng làm công tác khám nghiệm hiện trường không có khái niệm ngày nghỉ, giờ nghỉ. Bản thân tôi vài lần đang ngồi ăn uống nhưng nhận được lệnh lên đường thì phải đi thật nhanh", Thượng tá Việt nói.

Một lần đang ăn trưa ở Hà Nội thì nhận tin báo có vụ án phức tạp ở Lai Châu, Thượng tá Việt yêu cầu bảo vệ nguyên hiện trường, che chắn để không bị nước mưa tác động. Sau đó, ông gấp rút lên Lai Châu để kịp khám nghiệm, nếu không dấu vết sẽ bị phân huỷ theo thời gian.

"Vụ đối tượng Doãn Trung Dũng sát hại 4 bà cháu ở Quảng Ninh, khi thu được mẫu gen, đích thân Thứ trưởng Bộ Công an chỉ đạo chúng tôi lấy xe đặc chủng của CSGT, chạy hết tốc lực đua với thời gian mang mẫu về phòng thí nghiệm ở Hà Nội để phân tích. Hình dung dễ hiểu là sau mỗi một tiếng thì phát triển một thế hệ vi khuẩn, nên chúng tôi phải tìm ra cách bảo quản được mẫu vật trong thời gian vàng", Thượng tá Việt lý giải.

Công việc đòi hỏi phải có thể lực, "thần kinh thép" tưởng chừng không dành cho phụ nữ, nhưng có những nơi, cán bộ kỹ thuật thực hiện công tác khám nghiệm hiện trường lại là cán bộ nữ. Cấp địa phương nhiều vụ việc nhưng quân số cán bộ khám nghiệm lại ít, nên dù là phụ nữ, họ không có cơ hội được ưu tiên làm những việc nhẹ nhàng hơn.

Chính vì vậy, theo Thượng tá Việt, để cán bộ thực hiện công tác khám hiện trường đầu tiên phải thực sự đam mê, không có đam mê thì không thể làm được, bởi nghề này quá áp lực, độc hại. Cán bộ có đam mê thì mới tư duy trăn trở dấu vết đó như thế nào.

"Ví dụ như cán bộ Phòng tôi khi vào hiện trường, bạn ấy hình dung ra đối tượng ra đường nào, vào đường nào, ném hung khí ở đâu. Khi cơ quan điều tra còn đang triển khai phương án, bạn ấy đã xắn quần lội xuống mương nước mò hung khí lên.

Những người làm khoa học khi khám nghiệm hiện trường hết sức tỉ mỉ thì mới có thể khai thác tối đa những dấu vết. Nếu như không tâm huyết, không chịu được ô nhiễm, không chịu áp lực thì sẽ không làm được", Thượng tá Lê Viết Việt nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm
Đoàn viên Công đoàn Nghệ An chào mừng Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam

Đoàn viên Công đoàn Nghệ An chào mừng Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam

10:40 02/12/2023

Đoàn viên Công đoàn Nghệ An mong muốn đại hội sẽ đề ra các giải pháp phù hợp, thiết thực, mang lại hiệu quả cao nhất góp phần đưa các...

Các loại giấy phép lái xe tại Việt Nam

Các loại giấy phép lái xe tại Việt Nam

09:30 22/01/2024

Giấy phép lái xe (GPLX) là một loại giấy phép, chứng chỉ do cơ quan nhà nước hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp cho một cá nhân cụ thể cho phép người đó được phép vận hành, lưu thông, tham gia giao thông bằng xe cơ giới các loại như xe máy, xe mô tô phân khối lớn, xe ô tô, xe tải, xe buýt, xe khách, xe container hoặc các loại hình xe khác trên các con đường công cộng. Quy định về GPLX ở các quốc gia tuy có khác nhau tùy vào đặc thù của mỗi nước...

Hình ảnh Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tiếp các đại sứ đến trình quốc thư

Hình ảnh Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tiếp các đại sứ đến trình quốc thư

16:00 22/02/2023

Sáng 22/2, tại Phủ Chủ tịch, Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã tiếp Đại sứ các nước Campuchia, Malaysia, Thụy Sĩ đến trình Quốc thư nhân dịp nhận nhiệm kỳ công tác mới tại Việt Nam.

Có được dựng rạp tổ chức đám cưới dưới lòng đường không?

Có được dựng rạp tổ chức đám cưới dưới lòng đường không?

08:10 12/07/2023

Luật sư Nguyễn Sỹ Thông, Đoàn luật sư TP.HCM cho biết, Điều 36 Luật Giao thông đường bộ 2008 đã quy định rõ về việc sử dụng đường phố và các hoạt động khác trên đường phố. Cụ thể: - Lòng đường và hè phố chỉ được sử dụng cho mục đích giao thông. - Các hoạt động khác trên đường phố phải thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 35 của Luật này, trường hợp đặc biệt, việc sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố vào mục đích khác do UBND cấp tỉnh...

Tuổi trẻ Công an Đắk Lắk xung kích, tiên phong hiến máu, chuyển đổi số

Tuổi trẻ Công an Đắk Lắk xung kích, tiên phong hiến máu, chuyển đổi số

16:30 31/03/2023

Tháng Thanh niên 2023, Đoàn Thanh niên Công an tỉnh Đắk Lắk hỗ trợ người dân đăng ký, kích hoạt tài khoản định danh điện tử. Ngoài ra, các đoàn viên phát huy vai trò xung kích trong hiến máu tình nguyện định kỳ và trực tiếp.

Metro Bến Thành - Suối Tiên sẽ chạy thử toàn tuyến cuối tháng 8

Metro Bến Thành - Suối Tiên sẽ chạy thử toàn tuyến cuối tháng 8

15:10 21/08/2023

Tàu Metro số 1 dự kiến chạy thử toàn tuyến với lộ trình gần 20 km, từ ga Suối Tiên đến Bến Thành cuối tháng 8, sau thời gian thử nghiệm các đoạn ngắn trên cao.

Hải Dương: 9 tháng đầu năm 2023, hơn 3600 “ma men” bị xử lý

Hải Dương: 9 tháng đầu năm 2023, hơn 3600 “ma men” bị xử lý

17:30 25/09/2023

Ngày 25/9, Công an tỉnh Hải Dương cho biết, 9 tháng đầu năm 2023, toàn tỉnh Hải Dương đã kiểm tra, phát hiện 3.655 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn, xử phạt hơn 16,8 tỷ đồng. Thực hiện kế hoạch của Công an tỉnh Hải Dương về việc tuần tra kiểm soát xử lý hành vi vi phạm của người điều khiển xe trên đường mà trong cơ thể có chất ma túy, vi phạm nồng độ cồn, thời gian qua, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hải Dương đã xây dựng phương án phối...

Làm việc tốt nhưng phải đúng cách, đúng pháp luật mới phát huy giá trị

Làm việc tốt nhưng phải đúng cách, đúng pháp luật mới phát huy giá trị

07:00 20/06/2023

Những thanh thiếu niên chạy xe máy, dẫn đường cho xe cấp cứu từ tỉnh khác khi đến các bệnh viện lớn ở Đà Nẵng, đã bị phạt hành chính vì vi phạm Luật Giao thông. Vụ việc đang gây tranh luận trái chiều.

Mưa dông làm đứt dây dẫn điện, 3 người bị giật tử vong ở Bình Dương

Mưa dông làm đứt dây dẫn điện, 3 người bị giật tử vong ở Bình Dương

21:30 04/04/2023

Tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, xảy ra mưa giông lốc làm cây xanh ngã đổ đè đứt dây có dẫn điện. Một người dân đi ra quét nước đã bị điện giật, 3 người khác ra cứu nhưng bị điện giật tử vong.

Co loi xay ra
Co loi xay ra