Lý do nhiều người không hút thuốc vẫn bị ung thư phổi

Theo GS.TS Mai Trọng Khoa, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, sự gia tăng ung thư phổi đến từ nhiều nguyên nhân, ngoài yếu tố hút thuốc lá. Sự phát triển của dân số, cùng với tuổi thọ ngày càng cao, kéo theo số lượng người ở độ tuổi trung niên và cao tuổi tăng lên, là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao.

Thêm vào đó, môi trường sống ô nhiễm bởi khói bụi, hóa chất, thuốc trừ sâu và xăng dầu do quá trình công nghiệp hóa, cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của căn bệnh này.

Tỷ lệ thanh thiếu niên hút thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử vẫn cao, tiềm ẩn nguy cơ trở thành nguồn bệnh trong tương lai. Hiện tượng hút thuốc thụ động cũng là nguyên nhân khiến tỷ lệ mắc ung thư phổi ở phụ nữ tăng lên, điển hình là người vợ mắc bệnh dù người chồng hút thuốc.

“Minh chứng điển hình cho những ca bệnh dù sống trong môi trường trong lành, không hút thuốc lá vẫn mắc ung thư phổi”, chuyên gia nói.

Bên cạnh những yếu tố khách quan, ung thư phổi còn đến từ những nguyên nhân nội sinh, các đột biến gene trong cơ thể, dù hiếm gặp nhưng vẫn có thể gây ung thư.

"Tỷ lệ ung thư do nguyên nhân nội sinh không nhiều, nhưng vẫn tồn tại. Đây là lý do vì sao có những người tưởng chừng hoàn toàn khỏe mạnh, không phơi nhiễm khói thuốc hay ô nhiễm vẫn mắc bệnh”, giáo sư Khoa giải thích.

Theo chuyên gia, ung thư phổi diễn tiến âm thầm. Khi các triệu chứng xuất hiện rõ rệt, bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, thu hẹp cơ hội điều trị triệt để. Tuy nhiên, y học hiện đại đạt được nhiều bước tiến quan trọng.

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến như PET/CT và PET/MRI có thể phát hiện tổn thương phổi từ rất sớm. Đặc biệt, sinh học phân tử giúp xác định chính xác đột biến gene, từ đó đưa ra phác đồ điều trị đích hiệu quả.

Ngoài các phương pháp truyền thống như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, y học đã phát triển các phương pháp điều trị mới: điều trị trúng đích và miễn dịch. Đặc biệt, giáo sư Khoa nhấn mạnh hướng nghiên cứu Theranostic, kết hợp chẩn đoán và điều trị bằng đồng vị phóng xạ, mở ra hy vọng mới cho những bệnh nhân đã thất bại với các phương pháp cũ.

Bên cạnh đó, việc đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ bác sĩ chuyên khoa ung bướu trên cả nước sẽ giúp bệnh nhân được điều trị chất lượng cao ngay tại địa phương, từ đó kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Bác sĩ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa: hạn chế hút thuốc, kiểm soát môi trường sống, có chế độ dinh dưỡng và vận động hợp lý. "Nếu giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới, chúng ta sẽ giảm được hàng chục nghìn ca ung thư phổi mỗi năm", ông Khoa nói.