Hàn Quốc hậu phế truất ông Yoon

Việc Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị phế truất đánh dấu cao trào của nhiều tháng khủng hoảng chính trị tại xứ kim chi và cũng không phải là điểm kết thúc.

Người biểu tình giương cao lá cờ có ảnh của ông Yoon Suk Yeol tại Seoul vào ngày 4-4 khi Tòa án hiến pháp ra phán quyết - Ảnh: REUTERS

Ngày 4-4, Tòa án hiến pháp Hàn Quốc ra phán quyết phế truất Tổng thống Yoon Suk Yeol liên quan lệnh thiết quân luật do ông ban bố đầu tháng 12-2024.

Ông Yoon trở thành tổng thống thứ hai trong lịch sử Hàn Quốc bị phế truất thông qua quá trình luận tội, sau bà Park Geun Hye vào năm 2017.

Hàn Quốc chưa hết khủng hoảng

Một số người dân Hàn Quốc gọi đây là khoảnh khắc lịch sử. Phán quyết trên đưa Hàn Quốc đến gần hơn với việc lấp đầy khoảng trống lãnh đạo của nước này, nhưng các nhà phân tích cho rằng những căng thẳng do lệnh thiết quân luật của ông Yoon gây ra sẽ khó có thể sớm lắng xuống.

Thời gian qua, cả phe ủng hộ lẫn phản đối việc luận tội ông Yoon đều tổ chức các cuộc biểu tình thường xuyên trên khắp cả nước.

Cuộc khủng hoảng càng phơi bày rõ những rạn nứt sâu sắc trong xã hội giữa phe bảo thủ và tự do. Vẫn chưa rõ liệu những người ủng hộ ông Yoon có chấp nhận phán quyết của Tòa án hiến pháp hay sẽ tiếp tục biểu tình trên đường phố.

Đối với ông Yoon, dù sự nghiệp chính trị có thể đã chấm dứt, nhưng rắc rối pháp lý của ông vẫn chưa hết.

Ông hiện đối mặt với cáo buộc hình sự về việc lãnh đạo cuộc nổi loạn liên quan đến lệnh thiết quân luật vào tháng 12-2024.

Phiên tòa xét xử riêng về cáo buộc này đã bắt đầu từ tháng 2 và không bị ảnh hưởng bởi phán quyết của Tòa án hiến pháp. Nếu bị kết tội, ông có thể đối mặt với án tù chung thân, thậm chí tử hình.

Giữa bầu không khí căng thẳng đó, có những tiếng nói cất lên hy vọng các bên sẽ cùng hướng tới một tương lai tốt đẹp. Hãng tin AFP dẫn chia sẻ của dược sĩ Cho Kyung Chool (43 tuổi) cho rằng nước này đã "tập trung quá nhiều vào cạnh tranh và xung đột". "Tôi hy vọng rằng giờ đây chúng tôi có thể có một nền chính trị nơi mọi người cùng nhau nhìn về tương lai và tiến về phía trước" - người này nói.

Chờ tổng thống mới

Theo Hiến pháp Hàn Quốc, giờ đây nước này sẽ phải tổ chức bầu cử tổng thống nhằm chọn người kế nhiệm ông Yoon trong vòng 60 ngày. Thủ tướng Han Duck Soo sẽ tiếp tục giữ chức quyền tổng thống cho đến bầu cử.

Người đang dẫn đầu nhiều cuộc thăm dò và có khả năng trở thành tổng thống Hàn Quốc nhất lúc này là lãnh đạo Đảng Dân chủ đối lập, ông Lee Jae Myung - người đã kiên quyết thúc đẩy việc phế truất ông Yoon thời gian qua. Ông Lee xuất thân từ gia đình nghèo, trở thành luật sư nhân quyền và chính trị gia đại diện tầng lớp thấp, nhưng bị chỉ trích là "dân túy".

Khác với ông Lee, ông Yoon - con trai một giáo sư, học trường danh giá và là công tố viên nổi tiếng - lại bị xem là xa rời người dân thường dù theo đuổi chính sách thân thiện với doanh nghiệp. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022, ông Yoon từng đánh bại ông Lee với tỉ lệ sít sao.

Tuy nhiên vào tháng 4 năm ngoái, Đảng Dân chủ của ông Lee đã giành chiến thắng áp đảo trước Đảng Quyền lực nhân dân (PPP) cầm quyền của ông Yoon. Với thế đa số tại Quốc hội Hàn Quốc, đảng của ông Lee đã chặn các dự luật, kế hoạch ngân sách của ông Yoon và tìm cách luận tội nhiều quan chức do ông bổ nhiệm.

Ngoài ông Lee, các ứng cử viên tiềm năng khác bao gồm Bộ trưởng Lao động Kim Moon Doo, Thị trưởng Seoul Oh Se Hoon, Thị trưởng Daegu Hong Joon Pyo và cựu lãnh đạo Đảng PPP Han Dong Hoon.

Với những căng thẳng hiện nay, các chuyên gia cho rằng sự chia rẽ chính trị sẽ tiếp tục diễn ra, khi lãnh đạo phe đối lập gây tranh cãi Lee Jae Myung được coi là người có khả năng trở thành tổng thống. Yi Gun Hee, một doanh nhân 40 tuổi, lo sợ "cánh cửa của bi kịch đã mở ra cho thế hệ tiếp theo" khi cho rằng ông Lee là người có cảm tình với Triều Tiên và có ý định kéo Hàn Quốc ra khỏi con đường dân chủ tự do.

Thời gian qua ông Yoon đã bảo vệ quyết định ban bố thiết quân luật của mình, coi đây là hành động cần thiết để tiêu diệt "các thế lực chống nhà nước" và cái gọi là mối đe dọa từ Triều Tiên. Với những người ủng hộ ông Yoon, việc ông bị phế truất giống như một phát súng vào tim.

Sau phán quyết của tòa án, ông Lee Jae Myung hứa hẹn sẽ "xây dựng lại sinh kế bị phá vỡ, hòa bình, kinh tế và nền dân chủ với tinh thần đại đoàn kết". Một thành viên Đảng Dân chủ cho biết ông Lee dự kiến từ chức lãnh đạo đảng trong vài ngày tới để có thể tranh cử tổng thống.