Hà Nội dự kiến khởi công 5 tuyến metro trọng điểm ngày 22.6

Việc đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị trọng điểm đánh dấu bước chuyển mới trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông và tái cấu trúc không gian đô thị của Thủ đô.

Theo ông Nguyễn Bá Sơn - Phó Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, việc triển khai đồng thời 5 tuyến metro thể hiện sự thay đổi căn bản trong tư duy đầu tư. Nếu trước đây thành phố thực hiện từng tuyến riêng lẻ thì nay chuyển sang đầu tư đồng bộ nhiều tuyến, hướng tới hoàn thiện mạng lưới vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn trong thời gian ngắn hơn.

Đây cũng là lần đầu tiên TP Hà Nội triển khai chương trình đầu tư đường sắt đô thị với quy mô lớn, tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới hàng triệu tỉ đồng, tạo nền tảng hình thành hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ và liên thông.

Hà Nội rào chắn đường Văn Cao để thi công metro số 5. Ảnh: Minh Hạnh

Theo Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội dự kiến phát triển 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979km. TP Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 500km đường sắt đô thị vào năm 2035, phần còn lại sẽ được đầu tư trong giai đoạn 2035-2045.

Cũng theo ông Nguyễn Bá Sơn, 5 tuyến metro dự kiến khởi công lần này sẽ trở thành các trục giao thông xương sống, dẫn dắt phát triển đô thị theo mô hình đa cực, đa hướng. Bên cạnh việc giảm áp lực giao thông, các tuyến đường sắt đô thị còn mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy hình thành các khu đô thị mới và chỉnh trang những khu vực hiện hữu.

Các dự án được triển khai trong bối cảnh Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù cho phát triển đường sắt đô thị như Nghị quyết số 188/2025/QH15, Nghị quyết số 258/2025/QH15 và Luật Thủ đô (sửa đổi). Những cơ chế này cho phép đơn giản hóa thủ tục đầu tư, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án khi không phải thực hiện bước lập, phê duyệt chủ trương đầu tư như trước đây.

Đáng chú ý, công tác giải phóng mặt bằng được tách thành dự án độc lập, giúp triển khai sớm ngay sau khi hướng tuyến được phê duyệt và bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu.

Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, 5 tuyến được lựa chọn đều có vai trò chiến lược trong mạng lưới giao thông tương lai của Thủ đô.

Theo kế hoạch, cả 5 tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Khi đưa vào khai thác, các tuyến sẽ kết nối với tuyến số 3 và tuyến số 5, hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên phạm vi toàn thành phố.

Song song với việc triển khai các tuyến mới, TP Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ tuyến metro số 3, đặc biệt là đoạn đi ngầm, với mục tiêu hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2027. Tuyến số 5 hiện tiếp tục được hoàn thiện thiết kế và nghiên cứu phương án lưỡng dụng theo chỉ đạo của Chính phủ.

Việc đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị được kỳ vọng mở ra giai đoạn phát triển hạ tầng giao thông quy mô lớn nhất từ trước tới nay của Hà Nội, tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế và quá trình xây dựng đô thị xanh, thông minh, kết nối bền vững.

Tuyến số 1 dài khoảng 81km, kết nối khu vực Sân vận động Hùng Vương - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Gia Lâm - Sân bay Nội Bài, đóng vai trò trục Bắc - Nam quan trọng, liên kết đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Tuyến số 2 dài khoảng 56,5km, kết nối Sân bay Nội Bài với khu vực trung tâm lịch sử thông qua Nam Thăng Long, hồ Hoàn Kiếm, Trần Hưng Đạo, Thượng Đình và các đô thị phía Nam.

Tuyến số 8 dài khoảng 91km, kết nối Khu công nghệ cao Hòa Lạc với các khu logistics, khu công nghiệp và những cực tăng trưởng phía Đông Thủ đô.

Tuyến số 10 dài khoảng 43km được quy hoạch theo dạng vành đai khép kín, kết nối Cổ Loa, Võ Chí Công, Vành đai 3, Vành đai 2,5 và Times City trước khi quay trở lại Cổ Loa, góp phần giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô.

Tuyến số 14 dài khoảng 32km, kết nối khu vực cầu Thăng Long, Ciputra qua trung tâm Hà Nội đến Ocean Park và khu vực phía Đông thành phố, hỗ trợ phát triển các đô thị mới và tăng cường liên kết vùng.