GS Phạm Quang Hưng, người kết nối cộng đồng khoa học quốc tế với Việt Nam, qua đời

17:45 08/10/2024

GS Phạm Quang Hưng (Đại học Virginia, Mỹ), một trong những người tích cực kết nối cộng đồng khoa học quốc tế với giới nghiên cứu khoa học Việt Nam, vừa qua đời tại Mỹ.

GS Phạm Quang Hưng, người kết nối cộng đồng khoa học quốc tế với Việt Nam, qua đời - Ảnh 1.

GS Phạm Quang Hưng (Đại học Virginia, Mỹ) vừa qua đời ở tuổi 74 vào chiều 7-10 - Ảnh: TRUNG TÂM ICISE

Ngày 8-10, tiến sĩ Trần Thanh Sơn - phó giám đốc Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE, trụ sở tại TP Quy Nhơn, Bình Định) cho biết GS Phạm Quang Hưng vừa qua đời vào chiều 7-10 tại Virginia (Mỹ) do bệnh nặng, hưởng thọ 74 tuổi.

Theo ông Sơn, GS Phạm Quang Hưng là người đặt nền móng thành lập chương trình thạc sĩ vật lý tiên tiến ở Đại học Huế. Chương trình đó đã đào tạo rất nhiều thạc sĩ vật lý. Nhiều người trong số này đã giành được học bổng sang nước ngoài làm nghiên cứu sinh tiến sĩ. Một số tiến sĩ sau đó đã quay trở về Việt Nam để làm việc, phục vụ trong các trường đại học, viện nghiên cứu.

Tâm nguyện tuổi 90 của giáo sư, nhà khoa học Trần Thanh VânĐỌC NGAY

GS Phạm Quang Hưng là một trong những thành viên tham gia tích cực vào trong các hoạt động của Hội Gặp gỡ Việt Nam về mặt khoa học để tổ chức các hội thảo, hội nghị quốc tế tại Việt Nam.

GS Hưng đã cùng GS Trần Thanh Vân tham gia kết nối cộng đồng khoa học quốc tế với cộng đồng khoa học Việt Nam. Ngoài ra, GS Hưng còn là thành viên của hội đồng khoa học tại Viện Nghiên cứu khoa học và giáo dục liên ngành IFIRSE thuộc Trung tâm ICISE.

Đối với Trung tâm ICISE, GS Phạm Quang Hưng tham gia từ những ngày đầu khởi động dự án, động thổ, khánh thành. Trong những dịp hoạt động lớn của trung tâm, GS Hưng đều về nước tham dự.

"GS Hưng là người 2 lần đưa hội nghị PASCOS - hạt, dây và vũ trụ học về Trung tâm ICISE (năm 2016 và 2024). Tại hội nghị PASCOS năm 2016, giáo sư đạt giải Nobel Vật lý người Nhật Takaaki Kajita đã tham gia và sau hội nghị ông đã giúp Trung tâm ICISE thành lập nhóm nghiên cứu vật lý Neutrino", ông Sơn cho hay.

Cũng theo phó giám đốc ICISE, nhóm nghiên cứu vật lý Neutrino tại Trung tâm ICISE là nhóm nghiên cứu thực nghiệm duy nhất, tiên phong ở Việt Nam tham gia các thí nghiệm quốc tế được đặt ở Nhật Bản.

"Ngày 8-7 vừa qua, GS Phạm Quang Hưng cũng đã về Trung tâm ICISE tham dự PASCOS - hạt, dây và vũ trụ học lần thứ 29. Tại đây, giáo sư đã chia sẻ các kiến thức vật lý bổ ích với nhiều bạn trẻ", ông Sơn cho hay.

GS Phạm Quang Hưng sinh năm 1950, quê gốc ở Ninh Bình. Từ nhỏ, ông đã cùng gia đình di cư vào Sài Gòn sinh sống. Năm 18 tuổi, ông sang Canada, sau đó đến Mỹ để theo đuổi đam mê vật lý tại Học viện Công nghệ Illinois và lấy bằng tiến sĩ tại Đại học UCLA (University of California).

Năm 1982, khi 32 tuổi, ông được mời đến làm việc, nghiên cứu tại Đại học Virginia - trường đại học được thành lập năm 1819 bởi "cha đẻ" của bản Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, ông Thomas Jefferson. Tại Virginia, giáo sư Hưng lấy bằng phó giáo sư ở tuổi 38 và trở thành giáo sư chính thức ở tuổi 45.

Đến nay, GS Phạm Quang Hưng đã có gần 120 bài báo, công trình nghiên cứu quan trọng. Nhiều nghiên cứu, phát hiện của ông gây tiếng vang lớn, trong đó thuyết hợp nhất nhỏ giữa 3 lực (yếu, mạnh và điện từ) của ông tiên đoán về sự tồn tại của những hạt cơ bản chưa tìm thấy, có giá trị thực nghiệm rất cao.