Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Sau sai phạm nghiêm trọng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang, nhiều chuyên gia cho rằng, cần xem xét trả kỳ thi tốt nghiệp về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông, đồng thời hoàn thiện cơ chế tuyển sinh đại học theo hướng độc lập, linh hoạt hơn.

PGS. Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Bách khoa TP.HCM, nhận định việc sử dụng một kỳ thi cho cả hai mục tiêu xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học là chưa phù hợp về mặt sư phạm, làm gia tăng áp lực thi cử và khó đạt hiệu quả tối ưu.

Theo ông, xu hướng tách dần tuyển sinh khỏi kỳ thi tốt nghiệp đã hình thành khi nhiều trường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, kết hợp điểm thi đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp và học bạ.

Ông Thắng cũng đề xuất xây dựng hệ thống tuyển sinh theo phân tầng giáo dục đại học. Theo đó, nhóm trường trọng điểm cần duy trì các kỳ thi có tính sàng lọc cao; nhóm trường đào tạo theo nhu cầu thị trường áp dụng nhiều tiêu chí xét tuyển; còn các trường đào tạo đại trà có thể tuyển sinh dựa trên việc học sinh hoàn thành chương trình THPT.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026. (Nguồn: Vietnamnet)

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026. (Nguồn: Vietnamnet)

Cùng quan điểm, PGS. Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin, cho rằng các trường cần được tự chủ trong tuyển sinh nhưng không nên tổ chức các kỳ thi riêng lẻ. Giải pháp phù hợp là phát triển các kỳ thi đánh giá năng lực dùng chung cho nhiều trường, kết hợp với kết quả thi tốt nghiệp THPT và các tiêu chí khác.

Trong khi đó, ThS. Phạm Thái Sơn, Giám đốc Tuyển sinh Trường Đại học Công Thương TP.HCM, cho rằng không nên tổ chức thêm một kỳ thi tuyển sinh đại học cấp quốc gia sau vụ việc ở Tuyên Quang vì sẽ làm tăng chi phí cho Nhà nước, các trường, phụ huynh và hơn một triệu thí sinh mỗi năm. Theo ông, nguyên nhân cốt lõi của sai phạm nằm ở công tác tổ chức, giám sát và thực thi quy chế, không phải ở việc sử dụng kết quả thi tốt nghiệp để tuyển sinh.

ThS. Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Kinh tế - Luật, cũng nhận định việc quay lại mô hình mỗi trường tổ chức một kỳ thi riêng sẽ làm tăng chi phí xã hội, gây bất lợi cho học sinh vùng khó khăn và tạo áp lực luyện thi.

Ông đề xuất tiếp tục hoàn thiện lộ trình chuyển đổi bằng cách chuyên nghiệp hóa công tác khảo thí, xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, mở rộng thi trên máy tính, tổ chức nhiều đợt thi trong năm, đồng thời phát triển các kỳ thi đánh giá năng lực dùng chung.

Theo các chuyên gia, nếu kỳ thi tốt nghiệp THPT được trả về đúng chức năng công nhận hoàn thành chương trình phổ thông, tuyển sinh đại học sẽ chuyển mạnh sang mô hình kết hợp nhiều phương thức. Trong đó, các kỳ thi đánh giá năng lực dùng chung được kỳ vọng sẽ giữ vai trò ngày càng quan trọng, đồng thời các trường sẽ chủ động lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp với mục tiêu đào tạo.