Chiếc hòm phiếu 'đặc biệt quý hiếm' trong kỳ bầu cử đầu tiên 80 năm trước

Bởi sự đặc biệt mà chiếc hòm phiếu trong kỳ bầu cử đầu tiên của nước ta 80 năm trước vẫn còn được giữ lại tới ngày nay, đang được bảo quản tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

Ông Triệu Văn Hiển, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, đang chia sẻ về hòm phiếu đặc biệt - Ảnh: T.ĐIỂU

Đó là hòm phiếu dùng trong ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa I của nhân dân huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, ngày 6-1-1946.

Hiện vật quý có một không hai này đang được trưng bày giới thiệu tới công chúng trong trưng bày chuyên đề "Mùa xuân - Khởi nguồn thắng lợi" tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Hà Nội.

Trưng bày chuyên đề được tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam (6-1-1946 - 6-1-2026), 85 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc (28-1-1941 - 28-1-2026) và 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930 - 3-2-2026).

Hòm phiếu đặc biệt trong cuộc bầu cử đầu tiên năm 1946 được trưng bày - Ảnh: T.ĐIỂU

Chiếc hòm phiếu 'đặc biệt quý hiếm'

Vui mừng "gặp lại" chiếc hòm phiếu đặc biệt tại trưng bày, ông Triệu Văn Hiển - nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia) - chia sẻ về chiếc hòm đặc biệt mà thời ông còn công tác tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đã sưu tầm được.

Ông khẳng định đây là hiện vật "đặc biệt quý hiếm, rất đặc biệt". Bởi nó là hòm phiếu dùng để bỏ phiếu bầu Quốc hội đầu tiên vào ngày 6-1-1946 tại một điểm bỏ phiếu ở huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (cũ).

Sở dĩ hòm phiếu này còn giữ lại được là bởi nó là hòm đựng tiền của một gia đình, đã được trưng dụng làm hòm phiếu.

Ông Hiển nói lúc đó cách mạng mới thành công, mọi thứ đang khó khăn. Khi có cuộc bầu cử Quốc hội được tiến hành, người dân ai cũng háo hức lần đầu có được quyền bỏ phiếu bầu ra người đại diện cho mình tại Quốc hội.

Vì vậy tất cả đều dốc sức chuẩn bị cho cuộc bầu cử quan trọng. Tại một điểm bỏ phiếu ở Tuyên Hóa, hòm đựng tiền của một gia đình đã được sử dụng làm hòm phiếu.

"Ấy là một chứng tích quan trọng để nói rằng toàn dân khắp nơi, mọi vùng miền của đất nước nô nức hưởng ứng cuộc bầu cử", ông Hiển nói.

Vì là đồ dùng gia đình nên sau khi cuộc bầu cử kết thúc, nó được mang trở lại gia đình sử dụng, gìn giữ. Chính vì vậy mà nó còn được giữ lại. Sau này bảo tàng đi sưu tầm hiện vật thì người dân đã hiến tặng hiện vật quý này cho bảo tàng.

Ngày nay, hòm phiếu này có lẽ là hòm phiếu hiện vật gốc duy nhất từ cuộc bầu cử đầu tiên ở nước ta còn được lưu giữ.

Về cuộc bầu cử đầu tiên ấy, trưng bày còn giới thiệu một số hiện vật quý liên quan. Như thẻ cử tri của ông Lê Văn Quý, công nhân quốc phòng đội 14, đơn vị 4445/TG tại Mỹ Hiệp, Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, dùng để bầu cử Quốc hội khóa I, cấp ngày 31-12-1945.

Hào hứng xem những tờ báo cách mạng số xuân xuất bản trước năm 1945 - Ảnh: T.ĐIỂU

Bộ sưu tập báo cách mạng số xuân trước 1945 - Ảnh: T.ĐIỂU

Gặp những nồi, bát, chậu Bác Hồ dùng năm 1941 ở Cao Bằng

Ngoài các hiện vật quý về cuộc Tổng tuyển cử toàn quốc ngày 6-1-1946, trưng bày còn giới thiệu nhiều tài liệu, hiện vật quý về những dấu mốc lịch sử mang tính bước ngoặt và vai trò lãnh đạo của Đảng, sức mạnh to lớn của Nhân dân từ những năm chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng.

Trong đó có nhiều hiện vật ý nghĩa. Như sưu tập báo chí cách mạng trước 1945. Đặc biệt, trưng bày giới thiệu sưu tập báo xuân của Đảng trước Cách mạng Tháng Tám 1945 với những tờ báo tiêu biểu như Dân Chúng, Lao Động,Cứu Quốc...

Xem những số báo xuân này trong những ngày chuẩn bị đón xuân và rộn ràng mùa báo Tết cũng khiến người xem xúc động.

Bộ đồ dùng sinh hoạt, làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời gian Người sống và hoạt động ở Cao Bằng năm 1941 - Ảnh: T.ĐIỂU

Công chúng cũng có cơ hội được xem những hiện vật xúc động như bộ sưu tập đồ dùng sinh hoạt, làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời gian Người sống và hoạt động ở Cao Bằng.

Những vật dụng giản dị như nồi, bát, chậu, gậy… khiến người xem xúc động về lối sống giản dị, tinh thần làm việc bền bỉ của Người trong hoàn cảnh gian khó.

Ngoài ra, bộ sưu tập tiền quốc gia - "Giấy bạc Cụ Hồ" phát hành sau Cách mạng Tháng Tám 1945 - khẳng định chủ quyền của nhà nước độc lập cũng là nhóm hiện vật thu hút người xem.

Một hiện vật xúc động ở trưng bày là chiếc áo gối nhà cách mạng Nguyễn Thị Minh Khai làm từ vải áo tù gửi tặng mẹ trong thời gian bà bị giam ở Khám Lớn, Sài Gòn năm 1940 - Ảnh: T.ĐIỂU