Cần chuẩn bị gì để cúng Tết Thanh minh?
Ngày Tết Thanh minh là ngày mở đầu của tiết Thanh minh, đến sau Lập xuân 60 ngày. Năm 2024, Tết Thanh minh rơi vào thứ Năm ngày mùng 4/4 Dương lịch, nhằm ngày 26/2 Âm lịch.
Chuẩn bị gì để cúng Tết Thanh minh?
Cúng Tết Thanh minh ở đâu và chuẩn bị lễ vật gì là băn khoăn của không ít người. Theo truyền thống, các gia đình thường làm lễ cúng Tết Thanh minh tại phần mộ tổ tiên và tại nhà, do đó cần chuẩn bị 2 lễ.
Lễ cúng Thanh minh ở mộ
Lễ cúng Tết Thanh minh ở phần mộ tổ tiên có thể là lễ chay hoặc lễ mặn tùy từng điều kiện và truyền thống của mỗi gia đình. Các lễ vật gồm:
- Hương, đèn
- Chè, rượu, nước
- Trầu cau
- Tiền vàng
- Hoa quả
Mâm cỗ chay gồm: Xôi chè, oản chuối, bánh, nước, gạo muối, bỏng, chén mật ong. Mâm cỗ mặn ngoài những thứ trên có thêm rượu thịt, xôi, gà luộc hoặc khoanh giò.
Nếu có nhiều bát hương thì bát nào cũng phải thắp hương, còn lễ vật đặt trên bàn có thể chung. Cần sắp lễ vật gọn gàng, đựng các lễ vật bằng đĩa, khi bày trên mặt đất cần lót chiếu hoặc khăn và để tại nơi bằng phẳng trước khi thực hiện nghi lễ cúng.
Khi cúng xong, cần đợi hương cháy khoảng 2/3 thì lễ tạ, hóa vàng và xin lộc về nhà để làm lễ gia thần và gia tiên ở nhà. Bài cúng nếu được viết ra giấy thì đọc xong cũng đem hóa.
Tùy từng gia đình, lễ cúng Tết Thanh minh ở phần mộ tổ tiên có thể là lễ chay hoặc lễ mặn. (Ảnh: Ngô Nhung)Theo tục lệ của người Việt, trong dịp Thanh minh, mọi người mang theo xẻng, cuốc ra nghĩa trang để đắp lại nấm mồ cho đầy đặn, rẫy bỏ cỏ dại và những cây bụi mọc trùm lên mộ, tránh tình trạng rắn, chuột đào hang, làm tổ hay thu hút trâu bò đến phá, quấy rối, xâm phạm tới linh hồn người đã khuất.
Với những khu mộ đã xây, người ta quét dọn sạch sẽ, sau đó người tảo mộ thắp hương, đặt lễ để cúng mộ.
Không chỉ dâng mâm lễ cũng thắp hương cho phần mộ gia tộc mình, trong dịp Tết Thanh minh, người Việt còn giúp quét dọn, thắp hương cho những nấm mồ vô chủ hoặc ít người thăm viếng, thể hiện lòng thương cảm, chia sẻ... để người đã khuất được ấm lòng, đỡ cô đơn buồn tủi.
Lễ cúng Tết Thanh minh tại nhà
Mâm cơm cúng Tết Thanh minh không cần quá cầu kỳ, mâm cao cỗ đầy mà tùy vào điều kiện của mỗi gia đình hoặc phong tục tập quán của mỗi địa phương mà sắm sửa cho phù hợp, quan trọng là lòng thành của con cháu.
Mâm cỗ mặn cúng Tết Thanh minh tại nhà thường có:
- Xôi
- Gà luộc
- Canh măng
- Miến
- Món xào
- Một số lễ vật khác như: hoa quả, hoa tươi, trầu cau, vàng mã…
Các gia đình Phật tử thường chuẩn bị mâm cúng chay. Trong điều kiện không cho phép thì các gia đình có thể không nấu cỗ cúng Tết Thanh minh mà chỉ cần thắp hương, hoa tươi, trái cây, bánh kẹo…. để tỏ lòng tưởng nhớ, tri ân tổ tiên.
Trước khi cúng Tết Thanh minh, cần dọn dẹp nhà cửa cho gọn gàng sạch sẽ, lau sạch bàn thờ gia tiên. Người cúng phải mặc quần áo sạch sẽ, chỉnh tề rồi lên hương, vái lạy tổ tiên và đọc văn khấn. Khi một tuần hương cháy hết thì gia đình có thể hóa vàng và xin thụ lộc.
Lưu ý khi đi tảo mộ Tết Thanh minh
Khi đi tảo mộ ngày Tết Thanh minh, bạn cần chú ý một số điều để bảo vệ sức khỏe và thể hiện lòng thành kính đối với những người đã khuất.
Đi tảo mộ khi trời còn sáng
Thời gian tốt nhất khi đi tảo mộ là những ngày ấm áp, tạnh ráo. Không nên đi quá sớm khi sương chưa tan hay quá muộn khi trời đã tối bởi lúc này không khí nặng nề, không tốt cho sức khỏe của người đi tảo mộ.
Tảo mộ với thái độ cung kính
Khi đi cúng tế và tảo mộ cần phải chân thành, trên đường đi nếu có mộ, dù đi hay đứng lại đều cần phải lễ độ cung kính. Trong quá trình tảo mộ không nên làm các mảnh đất vụn, đá vụn vương vãi, lộn xộn để tránh ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Quan sát xung quanh mộ phần
Khi tảo mộ, cần chú ý sửa sang bốn phía của ngôi mộ, để tỏ lòng kính trọng với những người đã khuất, ngoài ra còn để ý xem xét tình hình của mộ. Mộ phần của tổ tiên cần được quét dọn cỏ dại, thêm đất mới và hoa tươi. Bạn cũng nên quét dọn cả phía sau mộ.
Khi tảo mộ, bạn không nên đi vào những nơi hẻo lánh để tránh nguy hiểm. Tốt nhất hãy đi theo lối mòn mà những người đi trước đã để lại.
Khi đi tảo mộ, công việc chính là sửa sang các phần mộ cho sạch sẽ. (Ảnh: Ngô Nhung)Không giẫm đạp lên phần mộ người khác
Khi đi tảo mộ tuyệt đối không giẫm đạp lên mộ của nhà khác hoặc đá vào đồ cúng trên mộ của người khác. Gia đình có trẻ nhỏ nên chú ý trông chừng các bé cẩn thận.
Trẻ nhỏ, người ốm, phụ nữ mang thai hạn chế đi tảo mộ
Tất cả các thành viên trong gia đình đều có thể đi tảo mộ vì đây là dịp để mọi người quây quần bên nhau, cùng nhớ về người đã khuất. Tuy nhiên, trẻ nhỏ, người ốm yếu, phụ nữ mang thai không nên đi tảo mộ vì nghĩa trang là nơi có âm khí nặng, cơ thể yếu sẽ dễ bị nhiễm lạnh và khí độc ở nghĩa trang.
Những người sức khỏe yếu khi trở về nhà nên bước qua chậu than hoặc tắm nước lá bưởi để xua đi khí độc.
Đội ngũ người làm báo, xuất bản, văn nghệ sĩ, trí thức tiên phong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng
23:00 08/04/2026Báo Thế giới và Việt Nam giới thiệu phát biểu kết luận của đồng chí Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đối với các cơ quan báo chí, xuất bản và đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức.
Chỉ lô đất 'ảo' mặt phố cho ngân hàng thẩm định, giải ngân khoản vay 5 tỷ đồng
21:45 08/04/2026Do cần tiền mua đất, bị cáo Vũ Văn Tiến nhờ người kiếm một lô đất 'ảo' ngoài mặt đường cho cán bộ ngân hàng đến thẩm định. Sau khi giải ngân 5 tỷ đồng, bị cáo sử dụng cá nhân và không trả nợ cho ngân hàng.
Quốc hội khóa XVI: Kiện toàn bộ máy lãnh đạo, tạo xung lực phát triển mới
21:45 08/04/2026Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn tất công tác nhân sự trọng yếu, kiện toàn bộ máy lãnh đạo, tạo tiền đề quan trọng để nâng cao năng lực quản trị quốc gia và thực hiện các mục tiêu phát triển.
Giả khách mua hàng, cướp tài sản bằng thủ đoạn tinh vi ở Hưng Yên
21:45 08/04/2026Hưng Yên - Công an Hưng Yên cảnh báo thủ đoạn giả “thôi miên” để cướp tài sản, khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác khi tiếp xúc người...
Chính phủ trình Luật Thủ đô sửa đổi, bổ sung nhiều chính sách mới
15:45 08/04/2026Thống kê cho thấy, có 192 thẩm quyền được giao cho chính quyền Hà Nội, trong đó 50 thẩm quyền kế thừa quy định cũ, 57 thẩm quyền khác quy định của cơ quan Nhà nước cấp trên, 85 thẩm quyền mới chưa có quy định của pháp luật hiện hành.
Quốc hội phê chuẩn chức danh Bộ trưởng GD&ĐT với ông Hoàng Minh Sơn
14:00 08/04/2026Sáng 8/4, PGS.TS Hoàng Minh Sơn, quyền Bộ trưởng Bộ GD&ĐT được Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhiệm kỳ 2026-2031.
Long Châu ra mắt tài khoản gia đình - ví sức khỏe tích thưởng đầu tiên cho cả gia đình tại Việt Nam
11:00 08/04/2026Ví sức khỏe tích thưởng giúp gia đình Việt nhẹ gánh lo chi phí, khi điểm thưởng từ chi tiêu y tế của từng thành viên đã có thể tích lũy chung.
Cập nhật thông tin hơn 7.700 đối tượng truy nã lên ứng dụng VNeID
09:45 08/04/2026Theo Bộ Công an, hệ thống VNeID đã cập nhật thông tin của 7.760 đối tượng bị truy nã. Đây là dữ liệu được công khai nhằm phục vụ công tác phối hợp giữa cơ quan chức năng và người dân trong việc phát hiện, truy bắt tội phạm.
Xe container bất ngờ lật ở vòng xoay, sơn đổ trắng mặt đường lúc rạng sáng
23:45 07/04/2026Khoảng 3 giờ sáng 27/3, xe container chở sơn nước biển số TPHCM khi vào vòng xoay trên đường từ ngã tư Sóng Thần về ngã tư Ga bất ngờ bị lật, khiến hàng loạt thùng sơn đổ tràn ra mặt đường. Tài xế hơn 40 tuổi kịp phá cửa thoát ra ngoài và chỉ bị thương nhẹ.
