Bệ phóng cho những 'ông chủ sinh viên'

Không dừng ở những ý tưởng đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học trên giảng đường, các bạn trẻ ở Đà Nẵng đang được chắp cánh để bước vào “cuộc chơi thật” - hoàn thiện sản phẩm và khởi nghiệp với bệ phóng từ nhà trường, chính quyền, doanh nghiệp.

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Đà Nẵng giúp sinh viên “thử lửa”, phát triển các dự án khởi nghiệp. Ảnh: Giang Thanh

“Chốt deal” trên giảng đường

Tại buổi bảo vệ khóa luận, dự án ReHistoria của nhóm sinh viên trường Đại học (ĐH) FPT Đà Nẵng bất ngờ được một doanh nghiệp “chốt deal” (quyết định ký hợp đồng) đầu tư 200 triệu đồng để tiếp tục phát triển sản phẩm. Không chỉ dừng lại ở một đề tài tốt nghiệp, ReHistoria đang từng bước được định hình như một sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường, giúp người dùng trải nghiệm di sản sống động bằng công nghệ thực tế tăng cường (AR).

Theo bạn Đỗ Ngọc Linh (đại diện nhóm dự án), ReHistoria ra đời với mong muốn giúp người trẻ tiếp cận di sản theo góc nhìn mới mẻ hơn, ứng dụng công nghệ để tái hiện lại không gian, quy mô, tầm vóc di sản và mang đến những trải nghiệm chân thật. Dự án được ươm mầm trong nhà trường, “thử lửa” tại nhiều sân chơi khởi nghiệp uy tín và đạt được những thành tích ấn tượng như: Giải Tiềm năng VietFuture Awards 2025, Giải nhất Startup Expo 2025, Top 30 Swin-Biz-Rockstar…

ReHistoria cũng là một trong những dự án khởi nghiệp sinh viên được ươm tạo tại Chương trình Tiền ươm tạo FINC+ 2025 của Vườn ươm doanh nghiệp Đà Nẵng (DNES). “Trong quá trình phát triển, dự án nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ nhà trường. Bên cạnh đó, chương trình ươm tạo của DNES không chỉ giúp dự án hoàn thiện mô hình kinh doanh, xác định phân khúc khách hàng và xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm mà còn tiếp cận môi trường khởi nghiệp thực tế, kết nối doanh nghiệp, học hỏi kinh nghiệm từ các start-up đi trước”, Linh nói.

Nhóm dự án ReHistoria “chốt deal” ngay tại buổi bảo vệ khóa luận. Ảnh: NVCC

Cùng được ươm tạo trong chương trình, dự án Smart Eco Glass của nhóm sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt – Anh (ĐH Đà Nẵng) tập trung tìm kiếm một vật liệu “xanh” thay thế cho các loại kính truyền thống dùng trong xây dựng - vốn hấp thụ nhiệt lớn, tiêu tốn điện năng điều hòa.

Theo bạn Trần Thị Thanh Thanh (sinh viên năm 3 chuyên ngành Công nghệ nano, đại diện nhóm dự án), để giải bài toán đó, các thành viên dành nhiều thời gian trong phòng thí nghiệm để nghiên cứu và phát triển vật liệu chất điện phân sinh học dùng trong kính điện sắc – loại vật liệu có khả năng thay đổi độ truyền sáng khi có điện áp tác động.

“Việc tham gia Chương trình tiền ươm tạo FINC+ là bước ngoặt quan trọng, bởi trước đó, chúng tôi chủ yếu tập trung vào nghiên cứu kỹ thuật. Nhờ đó, nhóm dần tiếp cận được các kỹ năng thương mại hóa và liên tục điều chỉnh sản phẩm để có thể vượt ra khỏi quy mô phòng thí nghiệm”, Thanh chia sẻ.

Với vai trò là đơn vị hỗ trợ cho các dự án khởi nghiệp giai đoạn sớm, DNES đã từng bước xây dựng các khung chương trình và lộ trình ươm tạo. Chương trình tiền ươm tạo FINC+ dành riêng cho sinh viên, không chỉ giúp chọn lọc, định hướng ý tưởng phù hợp với thị trường, mà còn trang bị cho các bạn trẻ nền tảng khởi nghiệp thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Ngọc - Phó Giám đốc điều hành DNES, trong chương trình, mỗi dự án đều có các mentor 1 – 1 đồng hành, tư vấn xây dựng mô hình kinh doanh, phát triển sản phẩm mẫu và kiểm chứng với người dùng thực tế. “Sau giai đoạn tiền ươm tạo, những dự án tốt sẽ được DNES kết nối giới thiệu tham gia các cuộc thi khởi nghiệp, giúp các bạn trẻ tăng kinh nghiệm pitching (trình bày, thuyết phục nhà đầu tư – PV), tiếp xúc với các chuyên gia, doanh nhân – những người sẽ có thể là nhân tố quan trọng hỗ trợ các bạn trong tương lai”, bà Ngọc nói.

Bệ đỡ giúp sinh viên “thử lửa”

Đối với nhóm dự án ReHistoria, việc được kết nối với các mentor, chuyên gia, tiếp cận vốn là bước đệm quan trọng để chuyển từ một ý tưởng học tập sang tư duy phát triển sản phẩm thực tế. “Khó khăn lớn nhất đối với một dự án khởi nghiệp sinh viên là quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh doanh có thể vận hành bền vững. Bởi vậy, việc được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng cũng như nhận được sự cố vấn của những start-up đi trước giúp chúng tôi có định hướng rõ ràng hơn, tránh lặp lại nhiều sai lầm trong quá trình khởi nghiệp”, Linh cho hay.

Trong khi đó, dù được đánh giá có tiềm năng ứng dụng cao, nhưng nhóm dự án Smart Eco Glass chưa vội thương mại hóa mà tập trung vào nghiên cứu để hoàn thiện công nghệ, đảm bảo sản phẩm đạt độ ổn định, độ bền và hiệu suất tốt nhất. “Qua quá trình làm việc với các mentor, nhóm nhận thấy, khi công nghệ đủ “chín”, sản phẩm mới có thể đứng vững trên thị trường. Về lâu dài, chúng tôi kỳ vọng Smart Eco Glass có thể trở thành một giải pháp thực tiễn, đóng góp vào xu hướng phát triển công trình xanh và bền vững”, Thanh chia sẻ.

Có thể thấy, với bệ đỡ từ nhà trường, vườn ươm, các bạn trẻ đang chủ động hơn trong việc định hình con đường phát triển các sản phẩm khởi nghiệp sinh viên. Sự chuyển dịch này không diễn ra một cách tự phát. Đằng sau đó là hệ sinh thái khởi nghiệp đang dần hoàn thiện.

Thời gian qua, nhiều sân chơi khởi nghiệp cho đoàn viên, thanh niên, sinh viên được duy trì đều đặn, như: Festival Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Chuyến xe khởi nghiệp, Festival Chuyển đổi số, Cuộc thi Light Up Your Creativity… “Đây là “bệ đỡ” để các dự án khởi nghiệp được ươm mầm và phát triển thành những sản phẩm ứng dụng cao, có thể thương mại hóa. Thành Đoàn Đà Nẵng cũng kết nối, giới thiệu các ý tưởng, dự án đoạt giải với các Sở, ngành, các doanh nghiệp, nhà đầu tư... để các bạn trẻ tiếp tục phát triển sản phẩm”. Anh Lê Công Hùng, Bí thư Thành Đoàn Đà Nẵng, nói.

Thực tế, nhiều trường ĐH, CĐ trên địa bàn Đà Nẵng đã phát triển các không gian sáng tạo, không gian sáng chế để hỗ trợ sinh viên biến ý tưởng đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học thành sản phẩm, mô hình kinh doanh thực tế. Đồng thời, nhà trường chủ động kết nối với doanh nghiệp để tìm kiếm nguồn lực, chuyển giao các sáng kiến, sáng chế hay đặt hàng sinh viên giải quyết các bài toán thực tế.

Trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ, Đà Nẵng dành nhiều chính sách, cơ chế hỗ trợ để khuyến khích đoàn viên, thanh niên, sinh viên khởi nghiệp từ sớm. Mô hình liên kết “3 nhà” (nhà nước – nhà trường – nhà doanh nghiệp) được thúc đẩy mạnh mẽ nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các dự án sinh viên phát triển.

“DNES đang phối hợp với nhà trường, doanh nghiệp nhằm tham gia sâu vào quá trình ươm tạo các dự án sinh viên. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một môi trường để bạn trẻ không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu, mà còn có thể từng bước phát triển sản phẩm có giá trị và khả năng phát triển trên thị trường”, bà Ngọc nói.