Bảo vệ và phát huy giá trị Quốc ca, kết nối tinh thần yêu nước

70.000 khán giả đội mưa lớn hát Quốc ca tại concert “Tổ quốc trong tim”. Ảnh: Anh Tú

Kết nối lòng người

Một trong những điều gây ấn tượng trong concert “Tổ quốc trong tim 2026” khai màn tối 23.8 tại TPHCM là màn hát Quốc ca của khoảng 70.000 khán giả trong Lễ Thượng cờ.

Ghi nhận của PV Lao Động, khi chương trình chính thức bắt đầu, mưa lớn bất ngờ trút xuống khu vực tổ chức nhưng tại khu vực khán giả, không khí đang sôi động chuyển sang lắng đọng. Nhiều người đứng thẳng hướng về Quốc kỳ. Trên sân khấu, các nghệ sĩ và lực lượng biểu diễn cùng đặt tay lên ngực. Dưới khán đài, hàng chục nghìn người đồng thanh hát Quốc ca giữa cơn mưa lớn.

Hình ảnh hàng vạn người cùng đồng thanh hát Quốc ca đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong nhiều sự kiện văn hóa, thể thao lớn. Mỗi khi Đội tuyển bóng đá Việt Nam thi đấu trên sân khách hay sân nhà, Quốc ca vang lên như tiếp thêm động lực cho các cầu thủ. Đặc biệt trên sân nhà, hàng vạn khán giả cùng cất tiếng hát khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

Ông Hoàng Sơn, 75 tuổi ở phường Hà Đông nói: “Khi Đội tuyển Việt Nam thi đấu trận lượt về với Tuyển Malaysia trên sân Mỹ Đình, tôi cùng với cháu tôi đã tới sân theo dõi. Thật xúc động và tự hào khi Quốc ca vang lên, ông cháu tôi cùng hát với hàng vạn người khác, cảm xúc thật đặc biệt. Tôi nghĩ đây cũng là dịp để lớp trẻ như cháu tôi thêm yêu Tổ quốc, yêu đất nước mình”.

Không chỉ với người dân, chính những nghệ sĩ cũng có những cảm xúc đặc biệt khi hát, thu âm Quốc ca.

Ca sĩ Tùng Dương chia sẻ với Lao Động: “Tôi nghĩ, Quốc ca là bài hát thân thuộc nhất, giàu cảm xúc nhất, gần gũi nhất với bất cứ ai. Khi hát Quốc ca, mỗi chúng ta đều cảm nhận rõ được sự thiêng liêng, tự hào dân tộc. Ai cũng có thể hát Quốc ca rất hay, không cần phải là ca sĩ. Ai cũng có thể hát Quốc ca theo cảm xúc riêng, tình yêu riêng, niềm tự hào riêng”.

Ở góc độ người lao động, việc hát Quốc ca, chào cờ vào đầu tuần tại nhiều địa phương, doanh nghiệp trở thành nét văn hóa. Từ nhiều năm nay, LĐLĐ tỉnh Nghệ An đã phát động phong trào hát Quốc ca đầu tuần, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Nghệ An Kha Văn Tám chia sẻ: “Tiếng hát Quốc ca vang lên giữa xưởng sản xuất không chỉ nhắc nhở về lịch sử hào hùng của dân tộc, mà còn tiếp thêm động lực để mỗi người lao động nhận thức sâu sắc hơn vai trò của mình đối với sự phát triển của doanh nghiệp và đất nước. Thông qua hoạt động này, người lao động thấy mình không chỉ là những cá nhân đơn lẻ, mà là một phần của đại gia đình dân tộc, đang cùng nhau xây dựng một Việt Nam hùng cường”.

Để Quốc ca phát huy giá trị, bồi đắp tinh thần yêu nước

Trong bối cảnh mới, Bộ VHTTDL chỉ ra rằng: “Qua thực tiễn tổ chức thực hiện cho thấy việc sử dụng Quốc ca vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Các bản Quốc ca, Quốc thiều được khai thác, sử dụng trong thực tiễn chưa thật sự thống nhất; còn có sự khác nhau về hòa âm, phối khí, tốc độ, trường độ, chất lượng âm thanh và cách thức thể hiện. Trong một số trường hợp còn lúng túng trong việc phân biệt giữa hát Quốc ca, cử Quốc thiều, sử dụng bản ghi âm hoặc biểu diễn trực tiếp; nghi thức thực hiện tại một số sự kiện chưa đồng đều, chưa thật sự thống nhất về chuẩn mực.

Đặc biệt, sự phát triển nhanh của môi trường mạng, nền tảng số, truyền thông đa phương tiện và trí tuệ nhân tạo làm phát sinh nhiều phương thức sử dụng Quốc ca mới. Việc đăng tải, chia sẻ, cắt ghép, chuyển đổi định dạng, thay đổi tốc độ, cao độ, phối khí hoặc lồng ghép Quốc ca trong các sản phẩm số có thể làm sai lệch, biến dạng hoặc ảnh hưởng đến tính trang nghiêm, giá trị biểu tượng của Quốc ca.

Cách đây 2 năm, một Hoa hậu đã thực hiện một buổi livestream và sửa đổi lời bài hát “Tiến quân ca” - Quốc ca của Việt Nam, hành động này ngay lập tức gây ra phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Sau khi vụ việc bị phát hiện, cơ quan chức năng đã có cuộc làm việc với Hoa hậu và quyết định xử phạt hành chính vì hành vi vi phạm. Điều này càng cho thấy cần có những quy định cụ thể hơn trong việc sử dụng Quốc ca, đặc biệt trên không gian số.

Tại dự thảo Nghị định đang lấy ý kiến, Bộ VHTTDL quy định sử dụng Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và trong sản phẩm truyền thông: “Việc sử dụng phải bảo đảm đúng nhạc, đúng lời; không xuyên tạc, cắt ghép làm sai lệch Quốc ca; không gắn với nội dung vi phạm pháp luật; không làm mất sự trang nghiêm của Quốc ca; không gây hiểu nhầm về bản chính thức. Đồng thời, không được sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo hoặc phương tiện kỹ thuật để tạo nội dung giả mạo Quốc ca; sửa lời, sửa nhạc; làm biến dạng, xuyên tạc, xúc phạm Quốc ca; giả mạo bản hòa âm, phối khí chính thức”.

Bảo vệ và phát huy giá trị Quốc ca cũng chính là góp phần giáo dục lòng yêu nước, truyền thống cách mạng, ý thức trách nhiệm công dân và niềm tự hào dân tộc.