Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn: Nắng lửa đỉnh núi

Tháng 7/2025, dự khởi công những ngôi trường liên cấp Tiểu học, THCS đầu tiên tại tỉnh Điện Biên, sau đó phát động xây dựng 248 trường nội trú liên cấp trên cả nước, trong đó có thành phố Đà Nẵng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Công trình này thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào biên giới, hướng tới mục tiêu lâu dài nâng cao chất lượng đời sống nhân dân vùng biên”.

Báo điện tử Tiền Phong Trung tá Hoàng Anh Hoài (thứ 2 từ trái sang), nhân viên ra-đa tàu (Vùng 3 Hải quân) từng tham gia xây dựng công trình ở đảo Sơn Ca, quần đảo Trường Sa. Ảnh: Lê Văn Chương 1

Nhìn thông tin dự báo thời tiết trong ngày, Trung tá Hoàng Anh Hoài – cán bộ Vùng 3 Hải quân xỏ đôi găng tay và nói về một ngày làm việc gian nan dưới cái nắng đổ lửa trên công trường. Thời tiết ở các buôn làng vùng cao Đà Nẵng vốn vô cùng khắc nghiệt: đêm về lạnh cóng, nhưng đến ban ngày lại gắt gao như ngọn lửa.

Gió nóng La Dêê

Tại công trường xã La Dêê (Đà Nẵng) giữa buổi chiều nắng cháy, Trung tá Hoàng Anh Hoài gạt những mạch hồ thẳng tắp trên bức tường đang xây dở và cho biết, những ngày đầu tiên tham gia xây dựng, có hôm anh bị say nắng, nhưng sau đó quen dần.

Nhưng thực sự là nắng lửa trên vùng cao này rất khó chịu, vừa nắng vừa ngột ngạt, chưa kể công trường luôn bốc bụi đất đỏ mù mịt, những giàn sắt thép chạm vào là bỏng rát tay. Có ngày rời công trường về nhà ở, anh em bộ đội phải dội nước vô đôi tay và bờ vai sau một ngày khiêng sắt, giàn giáo.

Giữa cái nắng chói chang, anh Hoài lại nhớ đến những năm tháng đóng quân tại đảo Sơn Ca, quần đảo Trường Sa, tham gia xây dựng, vận chuyển vật liệu xây dựng. Trung tá Hoài, sinh năm 1974, là đảng viên 29 năm tuổi Đảng. Anh tâm sự, là người quê gốc ở tỉnh Hà Tĩnh, nhập ngũ, học ra trường và gắn bó với quê hương Đà Nẵng.

Báo điện tử Tiền Phong Thượng tá Lê Đạt (giữa) luôn lấy tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”, bám công trường. Ảnh: Lê Văn Chương 1

Năm 2025, anh và đồng đội tham gia chiến dịch Quang Trung tại địa bàn ven biển của tỉnh Gia Lai. Anh luôn nhớ lời dặn của người cha, nguyên là bộ đội Trường Sơn: “Công tác ở đâu thì phải gắn bó với bà con, chính quyền ở nơi đó”.

Dốc núi La Êê

Trong suốt quá trình dự án trường liên cấp ở xã La Êê thi công, tôi vài lần trở lại vùng cao này để viết tiếp câu chuyện về những người lính cùng công nhân bám công trường. Vài lần trở lại thì đều đúng thời điểm Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ dự báo nhiệt độ ngoài trời hơn 38 độ C, cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng là cấp 1.

Xã La Êê từng là một địa phương nằm kẹt trong rừng núi mênh mông. Cuối năm 2025, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 776/QĐ-UBND công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với tuyến đường ĐH4.NG đoạn qua xã La Êê.

Dọc tuyến đường đến công trường, đất đỏ bay mù mịt, phủ kín những ngôi nhà ở hai bên đường. Từng đoàn xe có dán băng đỏ ở đầu ca-bin, ì ạch với những chuyến chở vật liệu xây dựng, leo dốc để tiến vào công trường. Tấm băng rôn trên đầu xe ghi nội dung: “Xe chở vật liệu thi công trường liên cấp… Quyết tâm đưa công trình về đích đúng tiến độ”. Những hình ảnh đó mang lại cảm giác việc xây dựng trường liên cấp giống như triển khai quân ra trận.

Thượng tá Lê Đạt, cán bộ trinh sát Đồn Biên phòng La Êê gạt mồ hôi trên khuôn mặt đỏ bừng và cho biết, nếu anh em tham gia thi công ở các công trường Hùng Sơn, La Dêê, Đắc Pring chịu cái nắng 8 phần thì ở La Êê này chịu 10 phần. Lý do là công trình này không nằm dưới một thung lũng, mà nằm treo ngay trên một triền núi hình yên ngựa, không có một bóng cây, mỗi khối nhà nằm ở một độ cao khác nhau như hình bậc thang.

Công trình tại xã La Êê do Công ty 532 - Binh đoàn 12 làm chủ đầu tư thi công (Công trình tại xã La Dêê do Tổng Công ty 319 Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư thi công). Ngoài hàng trăm công nhân còn có đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng La Êê, bộ đội Hải quân, Tăng thiết giáp, dân quân thường trực đồng hành.

Anh Bloong Sát, sinh năm 2006, dân tộc Cơ Tu, là dân quân địa phương cho biết: “Em mới vừa được đứng vào hàng ngũ của Đảng vào ngày 30/4 vừa rồi, kết nạp Đảng xong là được cấp trên cử ra công trường, em xem đây là dịp thử thách tinh thần của người đảng viên trẻ đối với Tổ quốc và nhân dân”.

Nắng công trường

Tôi được phân công đưa tin bài, bám theo tiến độ công trình, mỗi khi nhắc tới dự án thì lại có cảm giác mùi nắng, bụi xộc vào sống mũi; cảnh xe lắc lư vượt qua 50 - 80 km đường đầy ổ gà để tới được nơi đang thi công. Còn nhớ, vào ngày 2/6/2026, một người lính từ công trường gửi đường link chia sẻ thông tin “Đà Nẵng cảnh báo đợt nắng nóng mới (38,5 độ C)” và tin nhắn “Mỗi ngày uống tới vài lít nước mà không đã khát”.

Thời gian đầu tiên, công việc đều diễn ra ngoài trời nắng cả ngày. Cho tới tháng 7/2026, bộ đội tham gia xây dựng trên công trường này đã bắt đầu có những ngày làm việc trong nhà (sau khi hoàn tất khung nhà bê tông). Những hạng mục ngoài trời còn lại được giao cho lực lượng dân quân thường trực. Vì phần lớn lực lượng dân quân là con em đồng bào dân tộc Cơ Tu, Giẻ Triêng, từ nhỏ đến lớn, người đồng bào đã quen với cái nắng và thiên nhiên khắc nghiệt. Anh A Lăng Hoàn cho biết, có hôm tan ca trưa, ăn cơm xong thì em vẫn tranh thủ chạy ra vườn để cuốc đất, rồi đầu giờ chiều lại đi làm.

Anh Trần Lê Hoàng, quê ở xã Núi Thành, tâm sự: Anh từng tham gia chiến dịch Quang Trung vào cuối năm 2025, lần đó vừa mới kết nạp Đảng thì được cấp trên cử đi lao động và cũng là thử thách đầu tiên. Còn lần này thì anh xung phong, từ phường Bàn Thạch lên xã biên giới và trụ bám lại, mấy tháng rồi chưa về thăm gia đình. Anh Hoàng kể, những ngày đầu tiên là vô cùng khắc nghiệt, nền đất ở công trường bị xới nát ra, bụi bay mù mịt, xe cơ giới thì chạy liên tục. Nhưng tới tháng 8 này, khi những khối nhà đã mọc lên thì sự nóng bức cũng đã đi qua.

Thiếu tướng Lương Đình Chung, Chính ủy Quân khu 5 nhấn mạnh: Mọi cán bộ, chiến sĩ cần quán triệt sâu sắc ý nghĩa, đây không chỉ là nhiệm vụ lao động hỗ trợ đơn thuần mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện trách nhiệm, tình cảm và uy tín của lực lượng vũ trang đối với cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân, nhất là đồng bào vùng biên giới còn nhiều khó khăn.