Vì sao cần mở rộng thẩm quyền điều tra cho trưởng, phó trưởng công an cấp xã?

07:00 01/11/2026

Đại biểu Quốc hội đồng tình với việc mở rộng thẩm quyền điều tra cho trưởng, phó trưởng công an cấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý tội phạm kịp thời ngay từ cơ sở, đồng thời bảo đảm tính chuyên nghiệp trong hoạt động điều tra.

Báo điện tử Tiền Phong Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp). Ảnh: Như Ý 1

Xử lý vụ việc kịp thời ngay tại cơ sở

Tiếp tục chương trình kỳ họp, sáng 27/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Về tổ chức cơ quan điều tra trong Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) thống nhất với nội dung tờ trình và báo cáo giải trình, tiếp thu.

Ông cho biết, trước đây, từng đề nghị quy định trực tiếp trong luật về tổ chức bộ máy của cơ quan điều tra. Tuy nhiên, qua báo cáo giải trình, tiếp thu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã làm rõ hướng quy định khung về tổ chức bộ máy trong luật; những nội dung cụ thể, chi tiết giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định.

“Tôi đồng tình với cách tiếp cận này. Việc quy định khung trong luật và giao các bộ trưởng quy định chi tiết sẽ tạo điều kiện tổ chức bộ máy phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong từng thời điểm”, ông Hòa nói.

Về nhiệm vụ, quyền hạn của điều tra viên là trưởng, phó trưởng công an cấp xã, ông Phạm Văn Hòa đồng tình với việc giao thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công một số nhiệm vụ cho điều tra viên là trưởng, phó trưởng công an cấp xã.

Việc phân công có thể bao gồm các hoạt động tố tụng để giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra các vụ án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng, xảy ra trên địa bàn. “Tôi cho rằng việc giao các nhiệm vụ này là phù hợp và hợp lý trong tình hình hiện nay”, ông Hòa nói.

Đại biểu đoàn Đồng Tháp cho rằng, nếu mọi việc đều phải chờ cơ quan điều tra cấp tỉnh trực tiếp thực hiện thì có thể ảnh hưởng đến tính kịp thời. Có xã cách trung tâm tỉnh hàng chục km, thậm chí hàng trăm km.

“Khi xảy ra vụ việc mà phải chờ cán bộ từ tỉnh xuống thì có thể không đáp ứng được yêu cầu xử lý ngay tại cơ sở”, ông Hòa cho hay.

Vì vậy, theo đại biểu, giao nhiệm vụ cho trưởng, phó trưởng công an cấp xã có ngạch điều tra viên phù hợp sẽ đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn.

Cần bố trí người có đủ năng lực, kinh nghiệm

Bày tỏ quan tâm đến việc tăng cường tính chuyên nghiệp của đội ngũ điều tra viên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Phương Thủy (Hà Nội) cho rằng, Công an xã, phường, đặc khu được xác định là lực lượng nòng cốt và cấp trưởng, phó trưởng công an cấp xã đang phải đảm nhận rất nhiều nhiệm vụ về bảo đảm an ninh, trật tự; quản lý địa bàn; phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm...

Báo điện tử Tiền Phong Đại biểu Quốc hội Nguyễn Phương Thủy. Ảnh: Như Ý 1

Theo đại biểu, vị trí trưởng, phó trưởng công an cấp xã có yêu cầu rất cao về năng lực quản lý, chỉ huy, tổ chức lực lượng và xử lý toàn diện các vấn đề phát sinh trên địa bàn. Vì vậy, cần bố trí người có đủ năng lực, kinh nghiệm và điều kiện tập trung thực hiện nhiệm vụ, tránh để việc kiêm nhiệm quá nhiều công việc ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết các vụ án.

Từ phân tích trên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, việc phân công điều tra viên cần căn cứ vào ngạch, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và yêu cầu cụ thể của từng vụ án, bất kể đó là điều tra viên tại cơ quan cảnh sát điều tra cấp tỉnh hay được bố trí tại công an cấp xã.

“Đây là cơ sở để phát huy tính chuyên nghiệp, đồng thời bảo đảm việc sử dụng cán bộ phù hợp với yêu cầu thực tiễn”, bà Thủy nêu rõ.`

Do đó, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng việc hoàn thiện các quy định liên quan tại Điều 37 và Điều 39 của dự thảo luật. Không nên quy định cứng việc thực hiện các nhiệm vụ điều tra này chỉ dành cho điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp đồng thời giữ chức vụ trưởng công an cấp xã hoặc phó trưởng công an cấp xã. Thay vào đó, cần làm rõ và mở rộng thẩm quyền của các ngạch điều tra viên này.

Tiếp thu, giải trình sau đó, Đại tướng Lương Tam Quang – Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết ngay sau phiên thảo luận này, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật; báo cáo Chính phủ và trình Quốc hội xem xét, thông qua.