Trung Quốc siết chặt kiểm tra chất lượng ôtô

Các cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, thắt chặt quy định thử nghiệm đối với ngành công nghiệp ôtô sau khi phát hiện nhiều lỗ hổng.

Quyết định này đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đang đẩy nhanh chu kỳ sản phẩm và mở rộng xuất khẩu sang các thị trường nước ngoài, nơi vốn còn nhiều nghi ngại về chất lượng xe Trung Quốc.

Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, các mẫu xe của BYD và Geely vừa bị phát hiện có thông số thực tế không khớp với hồ sơ. Cụ thể, chiều dài cơ sở nằm ngoài sai số cho phép, mức tiêu thụ nhiên liệu cao hơn mức công bố và một số xe xuất xưởng mà không có sách hướng dẫn sử dụng.

Những phát hiện này được công bố chỉ vài ngày sau khi bốn bộ ngành, bao gồm Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin (MIIT), khởi động chiến dịch kiểm tra toàn quốc kéo dài một năm, tập trung vào chất lượng sản xuất và an toàn xe. Các đợt kiểm tra đột xuất tại nhà máy hiện là một phần của quy trình giám sát mới.

Cuộc đua tốc độ gặp rào cản quy định

Trung Quốc nổi tiếng với tốc độ sản xuất ôtô nhanh chóng. Thời gian trung bình để một mẫu xe mới có mặt tại các showroom ở nước này là khoảng hai năm, so với 3-5 năm đối với hầu hết các thương hiệu nước ngoài vẫn áp dụng quy trình phát triển truyền thống.

Các nhà sản xuất ôtô thậm chí còn muốn đẩy nhanh hơn nữa. Các công ty như IAT Automobile Technology và Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đã đề xuất sử dụng trí tuệ nhân tạo để rút ngắn thời gian này xuống chỉ còn 18 tháng, một con số khiến chu kỳ sản phẩm của phương Tây trở nên chậm chạp khi so sánh.

Chiếc BYD thứ 1 triệu xuất xưởng. Ảnh: BYD

Tuy nhiên, các cơ quan quản lý không ủng hộ xu hướng này. Theo Bloomberg, giới chức Trung Quốc đang xem xét liệu tốc độ phát triển "thần tốc" có ảnh hưởng đến quy trình kiểm tra nghiêm ngặt hay không, và tham vọng rút ngắn thời gian hơn nữa của ngành đang đối mặt với thực tế cần phải được đánh giá lại.

Thời điểm diễn ra chiến dịch kiểm tra không phải là ngẫu nhiên. Tình trạng dư thừa công suất sản xuất nghiêm trọng và các cuộc chiến giá khốc liệt đã làm giảm lợi nhuận của toàn ngành. Giới chức hiện nhận thấy những rủi ro do áp lực chi phí này gây ra, buộc các nhà sản xuất phải bỏ qua hoặc rút ngắn các công đoạn kiểm định và xác thực chất lượng, thay vì coi đây là những lỗi kỹ thuật riêng lẻ.

Quy trình kiểm tra thực tế

Chiến dịch được phát động vào ngày 27/8, yêu cầu khoảng 100 nhà sản xuất trong nước nộp báo cáo về chất lượng, độ tin cậy và độ bền sản phẩm cho chính quyền địa phương vào cuối 2026. Các nhà sản xuất ôtô cũng phải nộp hồ sơ và thực hiện triệu hồi tự nguyện ngay khi phát hiện lỗi.

Các thanh tra đang thu thập mẫu xe và linh kiện trực tiếp từ các nhà máy và đại lý, niêm phong cấu hình phần cứng và phần mềm, sau đó gửi đi kiểm tra va chạm, cấu trúc và bộ pin. Kiểm tra an ninh mạng và bảo mật dữ liệu cũng là một phần của quy trình này.

Hồ sơ vụ việc của MIIT cho thấy lý do cụ thể. Một mẫu xe Geely có tên nội địa là Xingyuan (hay EX2 ở thị trường nước ngoài) có sai lệch chiều dài cơ sở vượt quá mức cho phép là một phần trăm, và một mẫu xe BYD Qin L DM-i được ghi nhận có mức tiêu thụ nhiên liệu cao hơn mức công bố ở chế độ duy trì sạc, theo Cnevpost.

Một số xe bị cảnh cáo do thiếu sách hướng dẫn sử dụng, và một số thiết bị bảo vệ cửa sổ khẩn cấp và bảo vệ va chạm bên hông không đạt tiêu chuẩn. Các cơ quan quản lý cũng đang cân nhắc việc tăng gấp đôi quãng đường thử nghiệm đường bộ bắt buộc đối với xe điện mới lên 30.000 km, một thay đổi sẽ kéo dài thời gian kiểm định.

Tất cả những động thái này đều có tác động vượt ra ngoài biên giới Trung Quốc. Các thương hiệu như BYD và Geely đang trông cậy vào tăng trưởng xuất khẩu để bù đắp cho cuộc chiến giá trong nước. Bất kỳ thương hiệu nào bị phát hiện vi phạm quy chuẩn chất lượng cũng sẽ mang tiếng xấu đó ra thị trường nước ngoài, nơi sự hoài nghi về những chiếc xe sản xuất nhanh, giá rẻ đã tồn tại sẵn.

Minh Vũ