Trung Quốc, Pakistan nêu đề xuất 5 điểm để chấm dứt chiến sự Iran

Trung Quốc, Pakistan đưa ra kế hoạch hòa bình 5 điểm cho Trung Đông, hướng tới việc chấm dứt xung đột Mỹ - Iran và bắt đầu đàm phán hòa bình.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh trong cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 1/4 cho hay nước này cùng Pakistan đang nỗ lực làm trung gian để chấm dứt chiến sự ở Trung Đông, tạo ra cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran khi cuộc chiến đã bước sang tuần thứ 5.

Trước đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar gặp nhau tại Bắc Kinh, công bố đề xuất hòa bình 5 điểm cho Trung Đông, trong đó có việc chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt, đảm bảo an ninh cho các mục tiêu phi quân sự, an ninh cho các tuyến đường hàng hải và ưu tiên Hiến chương Liên Hợp Quốc (LHQ).

Bà Mao cho rằng căng thẳng ở Trung Đông "không phù hợp với lợi ích của bất kỳ bên nào" và đề nghị các nước hoan nghênh nỗ lực trung gian của Trung Quốc - Pakistan. "Ưu tiên hàng đầu là bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt", bà nói.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị (phải) và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar tại Bắc Kinh ngày 31/3. Ảnh: AP

Trong đề xuất 5 điểm, Bắc Kinh và Islamabad kêu gọi "cho phép tàu dân sự và thương mại đi lại an toàn, cũng như khôi phục hoạt động đi lại bình thường qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt".

Sáng kiến chung này được đưa ra trong khi Pakistan đang làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, nó không nêu các biện pháp cụ thể để hai bên ngồi vào bàn đàm phán ngừng bắn.

Mỹ chưa bình luận về đề xuất do Trung Quốc - Pakistan đưa ra. Trong khi đó, Iran tuyên bố nước này chưa có bất cứ cuộc đàm phán nào với Mỹ, dù đã có một số thông điệp được trao đổi giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.

Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.

Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.

Iran cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Họ cũng công bố danh sách "những quốc gia thân thiện" có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.

Cuộc xung đột đến nay đã khiến hơn 3.000 người chết trên toàn Trung Đông, chủ yếu ở Iran và Lebanon.

Ngọc Ánh (Theo AA, Reuters, AFP)