Trung Quốc cảnh báo Panama 'trả giá đắt' nếu thu hồi cảng

Bắc Kinh cảnh báo Panama có thể phải trả giá đắt sau khi tòa án nước này thu hồi quyền vận hành cảng ở kênh đào Panama của công ty CK Hutchison.

Văn phòng Các vấn đề Hong Kong và Macau của Trung Quốc ngày 3/2 chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao Panama, trong đó tước quyền điều hành của công ty Hong Kong CK Hutchison với hai cảng lớn tại hai đầu kênh đào Panama.

Bắc Kinh cho rằng phán quyết này "không có căn cứ pháp lý", thêm rằng Panama đang tự hủy hoại uy tín của mình và sẽ chịu thiệt hại nặng nề đối với môi trường kinh doanh nước này. Trung Quốc cũng cho rằng động thái này làm suy yếu nghiêm trọng các quy tắc thương mại quốc tế.

"Việc chính quyền Panama khăng khăng giữ nguyên phán quyết bất chấp những lo ngại chẳng khác nào hành động tự bắn vào chân mình", Văn phòng Các vấn đề Hong Kong và Macau cảnh báo.

Tàu container hoạt động tại Panama ngày 30/1. Ảnh: Reuters

Cơ quan này cho biết thêm hợp đồng vận hành cảng ở kênh đào Panama của CK Hutchison đã có hiệu lực gần 30 năm kể từ khi ký kết. Chính quyền Panama đã xác nhận trước và sau khi gia hạn hợp đồng rằng dự án này "tuân thủ về cơ bản các điều khoản hợp đồng" và "hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ hợp đồng".

"Nếu chính quyền Panama tiếp tục hành động như vậy, họ chắc chắn sẽ phải trả giá đắt về chính trị và kinh tế", Văn phòng Các vấn đề Hong Kong và Macau tuyên bố nhưng không nêu cụ thể.

Tòa án Tối cao Panama ngày 29/1 ra phán quyết cho rằng các luật, văn bản nền tảng cho hợp đồng nhượng quyền giữa chính phủ Panama với Công ty Cảng Panama (PPC) về xây dựng, phát triển, vận hành, quản lý hai bến cảng ở hai đầu kênh đào Panama là "vi phạm hiến pháp" nước này.

PPC, công ty con của CK Hutchison, ký kết các hợp đồng này với chính phủ Panama từ thập niên 1990, cho phép họ khai thác cảng container Balboa ở đầu phía Thái Bình Dương của kênh đào, cùng cảng Cristobal ở đầu phía Đại Tây Dương.

Thỏa thuận đã được tự động gia hạn vào năm 2021, cho phép PPC vận hành hai cảng chiến lược này thêm 25 năm. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây gây sức ép buộc Panama hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc và tăng vai trò kiểm soát của Mỹ đối với kênh đào.

Ngay sau khi ông Trump nhậm chức, Tổng Kiểm toán Panama ngày 20/1/2025 khởi động cuộc kiểm toán với PPC. Giới chức Panama cho rằng hợp đồng nhượng quyền đã mang lại 3,78 tỷ USD cho đơn vị vận hành hai cảng Balboa và Cristobal từ năm 1997 đến 2023, trong khi chính phủ Panama chỉ nhận về 236 triệu USD.

PPC bác bỏ kết quả kiểm toán này, cho hay họ đã đầu tư hơn 1,8 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng tại hai cảng và tuân thủ các nghĩa vụ hợp đồng. Tuy nhiên, phán quyết của Tòa án Tối cao Panama đã tước quyền vận hành hai cảng chiến lược của PPC. Công ty này tuyên bố có thể theo đuổi hành động pháp lý để kháng nghị.

Ngọc Ánh (Theo SCMP, Nikkei, Straits Times)