TPHCM, Đà Nẵng gấp rút hoàn thiện Trung tâm Tài chính quốc tế

Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM đặt tại phường Bến Thành, phường Sài Gòn, khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ảnh: Anh Tú

TPHCM thuê tư vấn quốc tế có đủ năng lực điều hành

Theo quy hoạch, Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM có tổng diện tích 793ha, trải dài trên bốn khu vực gồm 20ha tại phường Bến Thành, 146ha ở phường Sài Gòn, 563ha tại Thủ Thiêm và 64ha mặt nước sông Sài Gòn. Khu lõi rộng 9,2ha đặt ở Thủ Thiêm là nơi xây dựng trụ sở cơ quan quản lý, giám sát và tài phán.

Ngày 19.8, tòa nhà Saigon Marina IFC tại số 2 Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn chính thức khánh thành, được xem như bước khởi đầu quan trọng trong tiến trình hiện thực hóa trung tâm tài chính quốc tế.

Ông Nguyễn Công Vinh - Giám đốc Sở Tài chính TPHCM - cho biết, sở đang phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển để nghiên cứu thuê đơn vị tư vấn quốc tế có đủ năng lực và kinh nghiệm triển khai mô hình này.

Tại buổi làm việc với Ban Chỉ đạo xây dựng TTTCQT TPHCM ngày 10.9, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đề nghị khẩn trương thành lập Tổ tư vấn, xây dựng kế hoạch hàng năm và 5 năm để theo dõi tiến độ. Ông Trần Lưu Quang yêu cầu chặt chẽ trong lựa chọn nhân sự quản lý, điều hành TTTCQT, đặc biệt là năng lực ngoại ngữ và chuyên môn tài chính.

Lãnh đạo Thành ủy cũng cho rằng, để trung tâm phát huy hiệu quả, cần có cơ chế đặc thù về tài chính và chính sách thu hút chuyên gia, nhân sự giỏi. Song song, thành phố phải rà soát lại quy hoạch, tiếp thu và giải quyết thỏa đáng các đề xuất, góp ý của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Đà Nẵng dự kiến huy động 2 tỉ USD cho TTTC quốc tế

Ngoài tòa nhà 22 tầng tại Công viên phần mềm số 2 dự kiến đưa vào sử dụng cuối năm 2025, Đà Nẵng còn có quỹ đất gần biển rộng 18ha được quy hoạch xây dựng TTTC đạt chuẩn quốc tế. Giai đoạn 2027 - 2030, Đà Nẵng xây dựng Khu công nghiệp An Đồn (nằm bên trục đường Ngô Quyền ra cảng Tiên Sa) làm khu phố tài chính An Đồn có diện tích khoảng 62ha.

Về công nghệ, thành phố đã có 6 trung tâm dữ liệu đang hoạt động, trong đó một trung tâm mới khởi công từ tháng 3.2025. Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng thêm trung tâm dữ liệu chuẩn Tier III, phủ sóng 5G, đầu tư trạm cáp quang biển dung lượng 90 Tbps, cùng dự án không gian đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các dự án thành phần về công nghệ thông tin, hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật phục vụ TTTC quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; phối hợp với các nhà đầu tư, tổ chức để đảm bảo điều kiện vận hành của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng sau khi đưa vào hoạt động.

Đà Nẵng huy động tối đa nguồn lực trong và ngoài nước để phát triển hạ tầng công nghệ, dữ liệu, năng lượng, giao thông và đô thị thông minh. Thành phố dự kiến đầu tư khoảng 2 tỉ USD, trong đó 10.000 tỉ đồng từ ngân sách, còn lại từ tư nhân và vốn nước ngoài.

Nguồn nhân lực là then chốt

Đà Nẵng coi phát triển nhân lực là then chốt, đã lập Tổ công tác chính sách TTTC, cử 10 cán bộ trẻ đi thực tập tại Singapore, London, Hong Kong (Trung Quốc), tập huấn hơn 300 cán bộ và chuẩn bị nhân sự cho Ban trù bị Cơ quan điều hành TTTC quốc tế.

Mới đây, UBND TP Đà Nẵng đã thành lập Hội đồng Tư vấn xây dựng TTTC quốc tế, quy tụ 17 chuyên gia, lãnh đạo ngân hàng, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Ông Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - giữ chức Chủ tịch; ông Richard Dean McClellan - nguyên Giám đốc quốc gia Viện Tony Blair tại Việt Nam - làm Phó Chủ tịch. Hội đồng sẽ nghiên cứu, đề xuất chiến lược, chính sách ưu đãi và cơ chế thu hút đầu tư, nhân lực cho TTTC.

Đà Nẵng cũng đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với 6 đối tác quốc tế trong nghiên cứu, đào tạo nhân lực và thu hút đầu tư.

Ông Lương Nguyễn Minh Triết - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng tin tưởng cốt lõi của bộ máy quản lý, điều hành TTTC quốc tế chính là lực lượng nhân sự chất lượng cao có bề dày kinh nghiệm quốc tế, thành phố đang xây dựng cơ chế để tuyển dụng nhân sự từ các định chế tài chính lớn ở châu Âu, Singapore, Dubai, Hoa Kỳ về làm việc tại Đà Nẵng.

Theo Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ TPHCM Lâm Đình Thắng, hiện TPHCM quy tụ hơn 220 doanh nghiệp Fintech, trong đó ba startup hàng đầu đã gọi vốn trên 200 triệu USD từ các quỹ quốc tế. Tuy vậy, hệ sinh thái khởi nghiệp vẫn đối diện nhiều điểm nghẽn như thủ tục ngoại hối phức tạp, thiếu sandbox thử nghiệm và hạ tầng dữ liệu chưa đạt chuẩn quốc tế.

Sự ra đời của TTTCQT được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những nút thắt này. Với sandbox thường trực, các mô hình ngân hàng mở, bảo hiểm số, cho vay ngang hàng, token hóa bất động sản hay sàn giao dịch tín chỉ carbon có thể được thử nghiệm trong môi trường an toàn và được giám sát tập trung. Bên cạnh việc thu hút dòng vốn trung - dài hạn, trung tâm còn tạo động lực mạnh mẽ cho các ngành công nghệ cao như chip bán dẫn, dữ liệu lớn, thương mại điện tử xuyên biên giới và dịch vụ đám mây.

Khi tài khoản vốn được tự do chuyển đổi, các định chế tài chính toàn cầu có thể lập quỹ đầu tư bằng VND hoặc ngoại tệ, mở đường cho những dự án khởi nghiệp quy mô lớn, đồng thời hình thành thị trường tín chỉ carbon và tài sản số - “mảnh đất màu mỡ” cho startup công nghệ môi trường và ESG.

Để TTTCQT thực sự “cất cánh”, theo ông Lâm Đình Thắng, TPHCM phải hành động đồng bộ trên ba trụ cột: Thể chế, hạ tầng và nhân lực. Khung pháp lý cần được hoàn thiện với các cơ chế đặc thù trong ngoại hối, thuế, hoạt động ngân hàng, đồng thời nhanh chóng triển khai sandbox cho Fintech. Thành phố cũng phải đầu tư mạnh vào hạ tầng số và kinh tế dữ liệu, bao gồm trung tâm dữ liệu chuẩn Tier IV, điện toán đám mây, AI, blockchain, kết hợp chính sách Open Data, Open Banking và bảo đảm an ninh mạng.

Về nhân lực, nhiều chương trình đào tạo chuyên sâu về tài chính, Fintech, AI đã được đưa vào giảng dạy tại các trường đại học, viện nghiên cứu, song vẫn cần chính sách hấp dẫn hơn để thu hút nhân tài quốc tế. Cùng với đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phải được thúc đẩy bằng các chương trình tăng tốc khởi nghiệp, ươm tạo chuyên biệt cho Fintech và cơ chế khuyến khích quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế.